temperatura o‘lchash vositalari

PPT 20 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

texnologik o’lchashlar va asboblar fanidan 22-ma’ruza mavzu: temperatura o‘lchash vositalarining montaj va sozlash ishlari. reja: • temperatura va uni o‘lchashdagi asosiy tushunchalar. • kengayish termometrlari. • termoelektr termometrlar va qarshilik termometrlari. • temperatura signalizatorlari. * jismning temperaturasi molekulalarning issiqlik harakatida hosil bo‘ladigan ichki kinetik energiyasi bilan belgilanadigan qizdirilganlik darajasi bilan xarakterlanadi. molekulalarning o‘rtacha kinetik energiyasi va ideal gaz temperaturasi orasidagi bog‘lanish quyidagi formula bilan ifodalanadi: (1) bunda k — bolsman doimiysi; t — jismning absolyut temperaturasi. shunday qilib, temperatura issiqlik almashish, issiqlik o‘tkazish jarayonlarining ham sifat, ham miqdoriy tomonlarini xarakterlaydigan parametrdir. ammo temperaturani bevosita o‘lchash mumkin emas, uni jismning temperaturaga bir qiymatli bog‘liq bo‘lgan qandaydir boshqa fizik parametrlari bo‘yichagina aniqlash mumkin. temperaturaga bog‘liq parametrlarga masalan, hajm, uzunlik, elektr qarshilik, termoelektr yurituvchi kuch, nurlanishning energetik ravshanligi va hokazolar kiradi. temperatura o‘lchaydigan asbobni 1598 yilda galiley birinchi bo‘lib tavsiya etgan. so‘ngra m.v. lomonosov, farengeytlar termometr ishlab chiqishdi. harorat shkalasini va o‘lchov birligi …

2 / 20

b ataladi. temperatura (harorat)ni o‘lchash asboblari ishlash prinsipiga nisbatan quyidagi guruxlarga bo‘linadi: 1.kengayish termometrlari – temperatura o‘zgarishi bilan suyuqlik yoki qattiq jismlar hajmining yoki chiziqli o‘lchamlarining o‘zgarishiga asoslangan. 2. manometrik termometrlar – moddalar hajmi o‘zgarmas bo‘lganda temperatura o‘zgarishi bilan bosimning o‘zgarishiga asoslangan. 3. termoelektr termometrlar – temperatura ta’sirida o‘zgargan termoeyk o‘zgarishiga asoslangan. 4. qarshilik termometrlari – o‘tkazgich va yarim o‘tkazgichlarning temperaturasi o‘zgarishi hisobiga elektrik qarshiliklarni o‘zgarishiga asoslangan. 5. nurlanish termometrlari: -optik pirometr – issiq jismning ravshanligini o‘lchash asbobi; -rangli pirometr – jismning issiqlikdan nurlanish spektridagi energiyaning taqsimlanishini o‘lchashga asoslangan asbob; -radiatsion pirometrlar – issiq jism nurlanishining quvvatini o‘zgarishiga asoslangan asbob. suyuqlikli termometrlar. suyuqlikli termometrlar –200°s dan +600°s gacha oraliqdagi temperaturani o‘lchash uchun ishlatiladi. shisha termometrlarning ishlatilish usuli sodda, aniqligi yetarli darajada yuqori va arzon bo‘lgani sababli laboratoriya va sanoatda keng tarqalgan. suyuqlikli termometrlarning ishlash prinsipi termometr ichiga o‘rnatilgan termometr suyuqligining hajmi temperatura ko‘tarilishi yoki pasayishida o‘zgarishiga asoslangan. dilatometrning ishlash printsipi …

3 / 20

an (jez va mis) tayyorlangan naycha 2 qo'llanilgan. korpus 3 ga kavsharlangan naycha ichida sterjen 1 joylashgan. sterjen chiziqli kengayish koeffitsienti kichik bo'lgan material (masalan, invar) dan ishlangan. o'lchanayotgan muhitning temperaturasi ko'tarilishi bilan naycha 2 uzayadi. bu hol sterjen 1 ning siljishiga olib keladi. shunda prujina 9 shayn 4 ning bo'sh tomonini pastga tushiradi, o'z navbatida u tortqi 8 va tishli sektor 7 orqali strelka 6 ni uning o'qi atrofida aylantiradi. strelka esa shkala 5 da o'lchanayotgan temperatura qiymatini ko'rsatadi. * manometrik termometrlar. manometrik termometrlarning ishlash prinsipi yopiq hajmdagi gaz, suyuqlik va to‘yingan bug‘lar bosimining haroratga bog‘liq ravishda o‘zgarishiga asoslanadi. ushbu termometrlar portlash xavfi mavjud bo‘lgan ishlab chiqarishlarda keng qo‘llaniladi. konstruktiv jihatdan termometr nazorat qilinayotgan muhitga botiriladigan termoballon 1, bosimni o‘lchovchi manometr 3 va termoballon bilan manometrni bog‘lab turuvchi kapillyar 2 dan tashkil topadi kengayish termometrlari 3, 2 1 * gazli manometrik termometrlar -200 dan 600 °s gacha intervaldagi haroratlarni …

4 / 20

+25000s gacha bo'lgan temperaturalarni o'lchash uchun turli soxalarda qo'llaniladi. * termoparaning “issiq” ulanmasi elektronlari qiziganda ularning harakat tezligi, “sovuq” ulanmaning elektronlari tezligiga nisbatan ortadi. termoparaning “sovuq” ulanma uchlariga manfiy zaryadlar, “issiq” ulanma uchlariga musbat zaryadlar to'plana boshlaydi. bu potentsiallarning farqi termoparaning termoeyukni tashkil qiladi. termoelektr termometrlar va qarshilik termometrlari xalqaro amaliy shkala, absolyut termodinamik shkala va farengeyt shkalasi bo'yicha hisoblangan temperatura munosabati quyidagicha: (5) bu erda n — farengeyt shkalasi bo'yicha graduslar soni. harorat shkalalarining o'zaro nisbatlari shkalalar kelvin tselsiy farengeyt kelvin (k) = k = s + 273,15 = (f + 459,67) / 1,8 tselsiy (° c) = k − 273,15 = c = (f − 32) / 1,8 farengeyt (°f) = k · 1,8 − 459,67 = c · 1,8 + 32 = f harorat shkalalarini solishtirish tavsif kelvin tselsiy farengeyt rankin delil nyuton reomyur ryomer absolut nol 0 −273.15 −459.67 0 559.725 −90.14 −218.52 −135.90 farengeyt qorishmasining …

5 / 20

termometrlar; 3. temperatura o'lchash vositalarining tasnifi o'tkazgich va yarim o'tkazgichlarning temperaturasi o'zgarishi sababli elektr qarshilikning o'zgarishiga asoslangan qarshilik termometrlari; nurlanish termometrlari. ular orasida eng ko'p tarqalganlari: a) optik pirometrlar – issiq jismning ravshanligini o'lchash asbobi; b) rangli pirometrlar (spektral nisbat pirometrlari), jismning issiqlikdan nurlanish spektridagi energiyaning taqsimlanishini o'lchashga asoslangan; v) radiatsion pirometrlar – issiq jism nurlanishining quvvatini o'lchashga asoslangan. 1-jadvalda sanoatda eng ko'p tarqalgan o'lchash vositalari keltirilgan va seriyali o'lchash vositalarining qo'llanish chegaralari ko'rsatilgan. o'lchash vositasi turi o'lchash vositalarining turli tumanligi davomli foydalanish chegarasi,°s 1 2 3 4 kengayish termometrlari suyuqlikka oid shisha termometrlar -200 600 dilatometrik va bimetalli termometrlar -150 700 manometrik termometrlar gazli -150 1000 suyuqlikli -150 600 bug'-suyuqlikli(kondensatsion) -50 300 termoelektrik termometrlar termoelektrik termometrlar -200 2500 qarshilik termometrlari metall (o'tkazgichli) qarshilik termometrlari -260 1100 yarim o'tkazgichli qarshilik termometrlari -272 600 pirometrlar kvazimonoxromatik priometrlar 700 6000 spektral nisbatli priometrlar 300 2800 to'liq nurlanish pirometrlari -50 3500 kimyoviy reaktrdagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temperatura o‘lchash vositalari"

texnologik o’lchashlar va asboblar fanidan 22-ma’ruza mavzu: temperatura o‘lchash vositalarining montaj va sozlash ishlari. reja: • temperatura va uni o‘lchashdagi asosiy tushunchalar. • kengayish termometrlari. • termoelektr termometrlar va qarshilik termometrlari. • temperatura signalizatorlari. * jismning temperaturasi molekulalarning issiqlik harakatida hosil bo‘ladigan ichki kinetik energiyasi bilan belgilanadigan qizdirilganlik darajasi bilan xarakterlanadi. molekulalarning o‘rtacha kinetik energiyasi va ideal gaz temperaturasi orasidagi bog‘lanish quyidagi formula bilan ifodalanadi: (1) bunda k — bolsman doimiysi; t — jismning absolyut temperaturasi. shunday qilib, temperatura issiqlik almashish, issiqlik o‘tkazish jarayonlarining ham sifat, ham miqdoriy tomonlarini xarakterlaydigan...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPT (1,0 МБ). Чтобы скачать "temperatura o‘lchash vositalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temperatura o‘lchash vositalari PPT 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram