tafakkur va nutq

DOCX 14 pages 176.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.1 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

7. mavzu: tafakkur va nutq reja: 7.1.tushunish va tafakkur qilishning ijtimoiy mohiyati. 7.2.tafakkurning turlari. 7.3.tafakkur shakllari. 7.4.tafakkur operasiyalari. 7.5.mustaqil fikrlash - sog’lom ma’naviyatning mezoni sifatida. 7.6. nutq va uning turlari. adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 1. a.x.yugay, n.a.mirashirova “obshaya psixologiya” – tashkent 2014. 1. bolotova a.k., makarova i.v. prikladnaya psixologiya: uchebnik dlya vuzov. –m., aspekt press, 2002. – 383s. 4. psychology david g. myers hope college holland, michigan g’oziyev e.g. tafakkur psixologiyasi. toshkent. 2000 5. dyui d. psixologiya i pedagogika mo’shleniya.- m., 1998 6. karimova v.m. va b.k.lar mustaqil fikrlash.- t.- shark, 2000 7.karimova v., sunnatova r. mustaqil fikrlash bo’yicha mashg’ulotlarni tashkil etish yuzasidan uslubiy qo’llanma.- t.: shark, 2000 8.drujinina v. “psixologiya “. uchebnik. “piter”, 2003. 9. karimova v.m., hayitov o.e., akramova f.a., lutfullayeva n.x. psixologiya: nopedagogik va nopsixologik oliy o’quv yurtlari uchun darslik. – t.: tdiu «talaba», 2007. – 308 b. 10. karimova v.m., va …

2 / 14

berish yoki kommunikatsiya o‘rnatish, o‘z harakatla¬rini rejalashtirish maqsadida tildan foydalanish jarayonidir. 7.1.tushunish va tafakkur qilishning ijtimoiy mohiyati inson idrok qilgan, xotirasida saqlab qolgan narsalarning barchasi uning uchun ma’lum ma’no va mohiyatga ega bo’ladi. aks xolda u eslab qolmaydi ham, keyingi safar analogik obyekt bilan to’qnash kelganda, unga diqqatini qaratmaydi ham, figura fonga aylanib qolaveradi. ya’ni, biz ko’rgan, eshitgan, his qilgan narsalarimizning barchasi ma’noli, kerak bo’lsa, ma’nili bo’lishini xohlaymiz. shunisi xarakterliki, ana shunday narsa va hodisalarga biz tomondan beriladigan ma’no har bir alohida shaxs tomonidan turlicha idrok qilinadi. masalan, olim uchun har qanday kitob - hayotining ma’nosi bo’lsa, dexqon uchun yer va undan olinadigan hosil - ahamiyatli hisoblanadi. hattoki, bitta narsaning o’zi turli odamlar uchun turli xil ma’no va mazmun kasb etadi. o’sha kitob misolini oladigan bo’lsak, kitob industriyasi bilan shug’ullanuvchi muhandis uchun - ishlab chiqarish mahsuloti, kitob do’koni sotuvchisi uchun - tovar - mahsulot, o’quvchi uchun - ilm manbai, muallif …

3 / 14

b, izxor qilishimizga aloqador bilish jarayoni psixologiyada tafakkur, fikrlash deb ataladi. tafakkur - inson ongining bilish obyektlari hisoblanmish narsa va hodisalar o’rtasida murakkab, har tomonlama aloqalarning bo’lishini ta’minlovchi umumlashgan va mavxumlashgan aks ettirish shaklidir. tafakkur muammolari uzoq vaqtgacha o’zining murakkabligi bilan psixologlar nazaridan chetda bo’lgan, u asosan faylasuflar va mantiqshunoslar fikr yuritadigan masala hisoblangan. psixologiya ilmining otaxoni hisoblanmish nemis olimi vilgelm vundt ham psixologiyani ikkiga bo’lib - fiziologik psixologiya (eksperimental yo’l bilan bilish jarayonlarini o’rganuvchi fan) va halklar psixologiyasi kismlariga bo’lib, oxirgi psixologiyaning tarkibiga nutq va tafakkur psixologiyasini ham kiritgan va uni eksperimental tarzda o’rganib bo’lmaydi, ularni tushuntirish mumkin xolos deb hisoblagan. bu xulosalar aslida tafakkur va fikrlash jarayonlarining naqadar murakkab tabiatga ega ekanligidan dalolat beradi. lekin shunday bo’lsa ham shuni ta’qildash joizki, birinchidan, tafakkur va fikrlash jarayonlari - bu bilish jarayonlari; 1. ikkinchidan, ular ham shaxs tomonidan borliqni aks ettirish shakli, umumlashtirib, bilvosita aks ettirish shakli; 1. uchinchidan, bu …

4 / 14

faolligini ta’kidlaydi. a.n.leontyev esa tafakkurni turli ko’rinishlarga ajratib, fikr yuritish faoliyati ekanligini uqtiradi, lekin uni predmetli amaliy faoliyat deb nomlaydi. p.ya.galperin fikriga ko’ra, tafakkur - bu oriyentirlash tadqiqot faoliyatidir. a.v.brushlinskiy tafakkurning muhim yangilikni qidirish va ochish, gipoteza va nazariyalarni bashorat qilish, oldindan payqash xususiyatlari kabi jihatlarini ko’rsatib o’tadi. u tafakkurni umumlashtirib, unda yangilikni izlash va ochish xususiyati mavjudligini isbotlab bergan olimdir. tafakkurning oliyligi va murakkabligi shundaki, u idrokdan farqli, bevosita aks ettirish bo’lmay, narsalar va ularning xossalarini ular yo’q paytda ham aks ettirishga imkon beradi. masalan, afrikaning subtropik xududlari to’g’risida gap ketganda, umrida biror marta afrikaga bormagan odam ham subtropiklik xossasini b i l g a n i uchun ham ushbu axborotni tushunib, uni qabul qila oladi. sinov paytida talaba kecha o’qigan, laboratoriya sharoitida sinab ko’rgan qonuniyatlar xususida xuddi ro’parasida namoyon bo’layotganday, obrazli qilib gapirib berishi, ro’y bergan hodisalarni yana formulalar va statistik hisob-kitoblar vositasida isbot qilib berishi ham mumkin. …

5 / 14

paydo bo’ladigan murakkab, o’ta «aqlli» kompyuterlar faoliyatiga yaqin ekan. kallamizga kelgan barcha uy - hayollar - bu fikrlardir. normal insonni fikrsiz tasavvur qilib bo’lmaydi, har on, har dakikada odam miyasi kandaydir fikrlar bilan band bo’ladi. ularni tartibga solish, keragiga diqqatni qaratish, ichki yoki tashqi nutq vositasida uni yechish - fikrlash jarayonidir. fikr yuritishning umumlashtirish operasiyasi ushbu turlarga bo’linadi: 1. mazmuniga ko’ra: elementar; empirik; tushunchali; nazariy. 1. fikrning yo’nalishiga ko’ra: xususiydan umumiyga; umumiydan xususiyga; yakkadan umumiyga va undan xususiyga; umumiydan xususiyga va o’sha umumiydan yanada umumiyga; kamroq umumiydan yanada umumiyga; yagona umumiy holatdan yanada umumiyroqqa. fikrlash jarayoni aslida ma’lum bir masala, muammo, jumboqni hal qilish kerak bo’lganda paydo bo’ladi. fikrlash doimo bir narsa xususida kamida bitta yechimni berishi shart, aks xolda u boshqa jarayonga - hayol, fantaziyaga aylanib ketishi mumkin. fikr, g’oya, aniq yechim bo’lmaganda, inson miyasining borlikdagi narsa va hodisalar mohiyatini aks ettirishi hayol deb ataladi. shuning uchun ham do’stlar …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur va nutq"

7. mavzu: tafakkur va nutq reja: 7.1.tushunish va tafakkur qilishning ijtimoiy mohiyati. 7.2.tafakkurning turlari. 7.3.tafakkur shakllari. 7.4.tafakkur operasiyalari. 7.5.mustaqil fikrlash - sog’lom ma’naviyatning mezoni sifatida. 7.6. nutq va uning turlari. adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 1. a.x.yugay, n.a.mirashirova “obshaya psixologiya” – tashkent 2014. 1. bolotova a.k., makarova i.v. prikladnaya psixologiya: uchebnik dlya vuzov. –m., aspekt press, 2002. – 383s. 4. psychology david g. myers hope college holland, michigan g’oziyev e.g. tafakkur psixologiyasi. toshkent. 2000 5. dyui d. psixologiya i pedagogika mo’shleniya.- m., 1998 6. karimova v.m. va b.k.lar mustaqil fikrlash.- t.- shark, 2000 7.karimova v., sunnatova r. mustaqil fikrlash bo’y...

This file contains 14 pages in DOCX format (176.1 KB). To download "tafakkur va nutq", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur va nutq DOCX 14 pages Free download Telegram