falsafiy tafakkurtaraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi

PPTX 19 pages 231.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 231.7 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi reja: antik dunyo va qadimgi yunoniston falsafasi o'rta asrlarda evropa falsafasi yangi davr evropa falsafasi antik davr falsafasi qadimgi davr falsafasi yunoniston va rimga tegishlidir.bu davrdagi falsafiy qarashlar-antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi orqali suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy-ilmiy, ijtimoiy-ahloqiy ta'limotlari o'rganiladi. antik davr falsafasi yunonistonda dastlabki falsafiy ta'limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o'rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan. milet maktabi vakillari: - fales -anaksimandr -anaksimenlardir; milet maktabi vakillari fales yunon fani va falsafasining asoschisi bo'lib, o'z davrining etuk siyosiy arbobi, geografi va faylasufi bo'lgan. uning ta'limotiga ko'ra: tabiatdagi turli tuman jism va hodisalar dastlabki ibtido- suvdan paydo bo'lgan va yana suvga aylanadi va bu moddiy birlik doimo o'zgarishda bo'ladi -deydi anaksimandr dunyo-cheksiz, gazsimon apeyrondan iborat, issiqlik va sovuqlik, quruqlik va namlik apeyrondan ajralib chiqib, moddaning …

2 / 19

narsa va hodisalar aynan ana shu raqamlar mahsulidir. pifagorchilar birinchi bo'lib, yunonistonda tabiatdagi narsa va hodisalarni izohlashda miqdor kategoriyasini ilgari suradi. eley falsafiy maktabi suqrot suqrot o'z ta'limotini og'zaki ravishda ko'cha-kuyda, maydonlarda, xiyobonlarda shogirdlari va izdoshlari bilan birga shakllantirgan va xalq ongiga singdirishga harkat qilgan, lekin birortayam asar yozmagan. uning falsafiy, axloqiy ta'limotlari mohiyatini shogirdlari ksenovant va aflotunlarning asarlaridan bilib olishimiz mumkin. ksenofant “suqrot haqidagi esdaliklar ” asarida o'z ustozi haqida iliq so'zlar aytib, uni olijanob, axloq –odob borasidahaqqoniy fikr yuritgan inson sifatida ta'riflagan. ksenofant “tabiat haqida” asarining muallifi hisoblanadi. u ko'p xudolikka hamda insonlarga xos sifatlarni hayvonlarga , o'simlik dunyosiga daxldor deb biluvchi ta'limotga qarshi chiqib, mifologik bilimlarga rad etishga harakt qilgan. uning falsafiy ta'limotiga ko'ra, tabiat -o'zgarmas va harakatsizdir.”hamma narsa erdan unib chiqadi va pirovardida yana erga qaytadi”degan eley falsafiy maktabi aflotun “g'oyalar dunyosi-soyalar dunyosi” ta'limotining asoschisidir. uningcha g'oya haqiqiy borliq, biz biladigan va yashaydigan dunyo esa soyalar …

3 / 19

oshirishga yo'naltirilgan. u nazariy fanlarni uch qismga – falsafa (metafizika), matematika va fizikaga ajratgan. o'rta asr evropa falsafasi bu davrda ko'plab falsafiy oqimlar va ta'limotlar yuzaga kelgan. jumladan, gnostiklar- xudo ruh sifatida yovuzlikda mutlaqo sof, inson esa o'z tabiatining ruhiy jihati bilan xudoga moslashgan degan falsafiy ta'limot yaratdilar. bu masalada gnostitsizm faylasuflari xristianlikni yunon falsafasi bilan birlashtirishga harakat qildilar. dualizm –gnostitsizmning asosiy oqimi hisoblangan. bu oqim tarafdorlari moddiy va ruhiy dunyo o'rtasida mustahkam chegara mavjud ekanligini ta'kidlaydilar. o'rta asr evropa falsafasi rivojlanishida foma akvinskiy (1224-1292) o'sha davr uchun arastu natur falsafasini ilohiyot bilan birlashtirishga harakat qilgan. bunda u mo''tadil realizm pozitsiyasida turgan va sxolastikaning (yunoncha shkola –o'qish joyi, maktab) eng yirik namoyondasi bo'lgan. uning fikricha natural falsafada tafakkur va arastu mantiqiy ta'limoti yordamida xudo mavjudligi haqidagi haqiqatga erishishi mumkin degan. rodjer bekon(1214-1292) hayotini ilmiy tajribalarga bag'ishlagan. ular yordamida u tajribaviy fanga asos solgan. haqiqatni topishda tabiatni tajribaviy o'rganish metodini qo'llash …

4 / 19

qning namoyon bo'lishini geometriya fani nuqtai nazaridan tushuntirgan. bilish nazariyasida gobbs ko'proq emperik jihatlariga o'z e'tiborini qaratgan sezgilarning bilimlar hosil qilish jarayonidagi ahamiyatini tahlil qilgan. jon lokk- tajribani bilishning asosiy manbai deb hisoblaydi. bunda ichki va tashqi tajriba ajratib ko'rsatiladi. 1690 yilda lokk tomonidan yozilgan “inson aqli haqida tajriba” nomli asarida reni dekartning “tug'ma g'oyalar” to'g'risidagi qarashlariga qarshi chiqadi. frantsuz falsafasi reni dekard- materiya va ruh borliqning asosida yotadi. olam dekard fikricha, cheksiz va abadiy, u inson tafakkuriga bog'liq bo'lmagan holda rivojlanadi va takomillashadi. ”men fikr qilyapman, demak, men mavjudman” degan fikri faylasuflar orasida mashhur. bilishda fikr va sezgilarning ahamiyatini nihoyatda ortiqcha deb bilgan va ratsionalizmga asos soladi. dekard o'sha zamonning eng buyuk matematiklaridan biri bo'lib, deduktsiya usulini falsafaga kiritgan olim hisoblanadi. lometri va gelvetsiy, didro va golbax o'z davrida frantsuz hayotida nihoyatda katta ahamiyatga ega bo'lgan milliy davlatchilik, inson erkinligi va haq-huquqlari muammolariga e'tibor qaratganlar. frantsuz millatini ma'naviy jihatdan …

5 / 19

goriyalari haqidagi ta'limotni rivojlantirdi. uning fikricha, tarix dunyoviy ruhning yoki mutloq g'oyaning rivoji sifatida namoyon bo'ladi. umuman tarix bu mohiyatan fikrning, aqlning o'z-o'zidan rivoji tarixidir. gegel ta'limoticha, aql tarixda shunday namoyon bo'ladiki, unda har bir xalq ruh o'z-o'zini anglab, tobora yuqorilab borishiga o'z hissasini qo'shish huquqini oladi. gegel fikri rivojlanish g'oyasi gegel falsafasini qamrab olgan. uning ta'kidlashicha, rivojlanish tor doira ichida emas, doimiy, quyidan yuqoriga qarab boradi. mana shu jarayonda miqdor o'zgarishlarining sifat o'zgarishlariga o'tishi yuz beradi. rivojlanishning manbai esa har qanday o'z-o'zidan harakatning sababi bo'lgan qarama qarshilikdir. gegel falsafasida borliq dialektik o'tishlar zanjiri sifatida bayon qilingan. nemis falsafasi artur shopengauer- olamdagi barcha mavjud narsalarni irodaning namoyon bo'lishi, irodani esa ongsiz ko'r- ko'rona intilish tarzida tushunadi. maxluqotlarning instinklari, xatti-harakatlari –irodaning namoyon bo'lishidir. inson faoliyati ham aqldan begona bo'lgan irodaning natijasidir. fridrix nitsshe- inson borlig'ida maxluqlik va xoliqlikni birlashib ketganini asoslab berishga harakat qildi. uning diyorimizda bundan 2ming yil muqaddam shakllangan …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkurtaraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi"

mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi reja: antik dunyo va qadimgi yunoniston falsafasi o'rta asrlarda evropa falsafasi yangi davr evropa falsafasi antik davr falsafasi qadimgi davr falsafasi yunoniston va rimga tegishlidir.bu davrdagi falsafiy qarashlar-antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi orqali suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy-ilmiy, ijtimoiy-ahloqiy ta'limotlari o'rganiladi. antik davr falsafasi yunonistonda dastlabki falsafiy ta'limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o'rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan. milet maktabi vakillari: - fales -anaksimandr -anaksimenlardir; milet maktabi vakillari fal...

This file contains 19 pages in PPTX format (231.7 KB). To download "falsafiy tafakkurtaraqqiyot bosqichlari g'arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkurtaraqqiyot bos… PPTX 19 pages Free download Telegram