falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: shark va g'arbfalsafasi

PPT 45 pages 556.5 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 556.5 KB

File type PPT

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari * 2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: shark va g'arb falsafasi * reja: qadimgi sharq va g'arb falsafasi vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. antik davr (hindiston, xitoy,) falsafasi qadimda markaziy osiyoda falsafiy fikrlarning paydo bo'lishi. (avesto, moniy va mazdak ta'limoti,) markaziy osiyoda o'rta asrlar falsafasi. sharq yoki musulmon renessansi tushunchasi. (xorazmiy, beruniy, ibn sino, forobiy ...) mustakil ta'lim: o'rta asrlarda markaziy osiyoda tasavvuf ta'limotining rivojlanishi. (abdulhamid g'azzoliy,shahobiddin yah'ya al –suxravrdiy, ibn arabiy, axmad yassaviy, naqshbandiya, kubroviya) temuriylar davri falsafasi.(amir temur, taftazoniy, jurjoniy, m.ulug'bek, alisher navoiy...) xx-xxi asr o'zbek falsafasi. * qadimi sharq va g'arb falsafasi vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari: falsafiy tafakkur sharqda ham, g'arbda ham ijtimoiy ongning dastlabki shakli si- fatida mifologiya negizida vujudga kelgan. sharq va g'arb fayla- suflari narsa va ho- disalarni o'rganish, tushuntirishning o'ziga xos metodlarini yarat- ganlar (dialektika, metafizika, maevtika va hokazo). qadimgi sharq falsa- fasi ham g'arb …

2 / 45

dizm, jay- nizm, konfutsiychilik, daochi- lik, g'arb falsafasida esa, bu platon, suqrot, eley maktabi). sharq va g'arb falsa- fasi rivojlanishining umumiy qonuniyati uning metodologik ahamiyat kasb etuvchi haqiqiy ilmiy bilimga erishish yo'lida ilmiy izla- nishlar olib borishidir. * qadimgi dunyo sharq va g'arb falsafasi muammolaridagi farqlar sharq g'arb naturfalsafa, ontologiya, gnoseologiya, metodologiya, estetika, mantiq, axloq, siyosat va huquq muammolari o'rganiladi. g'arbda insonga ruhiy borliq yoki odob-axloqi orqali murojaaat etilmaydi, balki borliq va bilishning umumiy tamoyillari sifatida yondashiladi. dindan ajralishga harakat qiladi. ko'proq ilmiy metodologiyaga tayanadi. qadimgi g'arb falsafiy ta'limotlarining birortasi keng tarqalgan dinlardan biriga aylanmadi. g'arbda falsafiy kategoriyalar apparati mohiyat, miqdor, o'rin, joy, holat, harakat va hokazolarlar bilan belgilanadi. dastlab ular haqida aristotelning “kategoriyalar” kitobida keltirilgan. asosiy e'tibor inson muammosiga qaratiladi; inson muammosi amaliyot, odamlarning hayot faoliyati, turmush tarzi nuqtai-nazaridan o'rganiladi. insonning o'zligi, odob-axloqi, hukmdorlarga, turli yoshdagi odamlarga, shuningdek, jamiyatdagi ijtimoiy holati turlicha bo'lganlarning amaliy faoliyati bilan bog'liq muammolar o'rganiladi. …

3 / 45

at, boshqaruv, urush va tinchik, mayllar, manfaatlar, hokmiyat, jamiyatning mulkiy tabaqalanishi muammolari o'rganilgan. * qadimgi sharq falsafasi xususiyati belgisi sharq falsafasining o'ziga xos xususiyatlaridan biri dunyoviy, mantiqqa asoslangan bilimlarning diniy mifologik qarashlar bilan aralashgan holda namoyon bo'lishidadir. qadimgi sharq falsafasining o'ziga xos belgilaridan yana biri unda yakka shaxslarning individual fikrlariga nisbatan umumjamoa manfaatlarini aks ettiruvchi umumjamoa ruhining uctyvorlik qilishidir. iste'dodli shaxslar ana shu ruhning ajoyib ifodalovchilari bo'lib, tarix sahnasiga ko'tarilganlar. * qadumgi hindiston falsafasu * veda"lar to'rtta to'plam- dan iborat bo'lib,bular "rigveda" "samaveda" "yajuraveda" "adxarva- veda" deb ataladi.ular- ning falsafiy sharh- lari, falsafiy musho- hadaga oid qismlari "upanishad"lar deb nomlandi. qadimgi hind falsafiy maktablari ikki guruhga bo'linib,ular astika va nastika deb ataladi. astika guruhiga kiruv- chi falsafiy maktab- lar vedanta, sankxya, yoga, vaysheshika, nyaya va mimansa maktablari "veda“- ning ilohiyligini tan olishadi va bu yozma yodgorlikni haqi- qatning yagona manba- si deb bilishadi. nastika guruhi- ga kiruvchi maktab- lar sifatida …

4 / 45

bir-biriga o'xshaydilar, tarbiyaga qarab ular bir-birlaridan farqlanadilar; yangini bilish uchun, eskini o'rganish kerak; muloxazasiz ta'limot foydasizdir, ta'limotsiz mulohaza bo'lmaydi; ota-otaligini, o'g'il o'g'illigini, xokim xokimlik vazifasini bajarishi shart. * daosizm – xitoyning kadimiy falsafiy ta'limoti lao-tszi (vi-v asrlar). * lao-tszi (vi-v asrlar). uning ta'limotiga ko'ra, olam, jamiyat va inson hayoti dao qonuniga bo'ysunmog'i lozim. daosizm ta'limoti ana shu tariqa shakllangan. dao qonuni — tabiatning yashash qonunidir, undagi rang-baranglik kurashi va uyg'unligi abadiyligining e'tirof etilishidir. bu qonunga ko'ra, olamning asosini tashkil etuvchi «tsi», ya'ni beshta unsur — olov, suv, havo, er va yog'och yoki metall olamdagi barcha jismlar asosini tashkil etadi hamda ularning yuzaga kelishini ta'minlaydi. lao-tszining ta'kidlashicha, olamda hech bir narsa doimiy va o'zgarmas, harakatsiz holda bo'lishi mumkin emas. * daosizmga binoan, dunyodagi hamma narsa bir holatdan ikkinchi holatga o'tib turadi. qarama-qarshi kuchlar o'rtasidagi kurash, ya'ni in va yan' orasidagi munosabat — bizni o'rab turgan olamni harakatga keltiruvchi kuchlar manbaidir. in …

5 / 45

t taraqqiyotidagi har qanday o'zgarishlar, yangiliklar, ayniqsa, insoniyat rivojiga turtki beradigan jarayonlar, kashfiyotlar o'z-o'zidan yuz bermaydi. buning uchun avvalo asriy an'analar, tegishli shart-sharoit, tafakkur maktabi, madaniy-ma'rifiy muxit mavjud bo'lmog'i kerak. millatning tabiatida, qonida, nasl-nasabida ezgulik va ma'rifat sari intilish mafkurasi va qonuniyati jo'sh urishi lozim. * avesto zardo'shtiylikning asosiy g'oyalari uning qadimiy yozma yodgorligi aks ettirilgan. ”avesto”ning yozilish tarixi, miloddan avvalgi uch minginchi yillardan bir minginchi yillarning o'rtalarigacha bo'lgan davrni o'z ichiga olgan va deyarli ikki ming yil davom etgan. unda qadimgi ajdodlarimizning nafaqat diniy qarashlari, balki olam, tabiat, jamiyat, ilmning ayrim sohalari haqidagi tasavvurlari ham o'z ifodasini topgan. * zardo'shtiylik ahloqining negizini ezgu fikr, ezgu so'z va ezgu amal tashkil etgan “avesto”da baxt g'oyasi osoyishta hayot, oila, muhabbat, sadoqat, halol mehnat tushunchalari bilan bog'langan. oila qurish xudoninng irodasiga bo'ysunish bilan mos kelishi, lekin nikohsiz muhabbatninng qat'iy taqiqlanishi, ayollar ham erkaklar ham oilasiga hiyonatlari uchun 800 darra bilan jazolanishi alohida …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: shark va g'arbfalsafasi"

2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyotining asosiy bosqichlari * 2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: shark va g'arb falsafasi * reja: qadimgi sharq va g'arb falsafasi vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. antik davr (hindiston, xitoy,) falsafasi qadimda markaziy osiyoda falsafiy fikrlarning paydo bo'lishi. (avesto, moniy va mazdak ta'limoti,) markaziy osiyoda o'rta asrlar falsafasi. sharq yoki musulmon renessansi tushunchasi. (xorazmiy, beruniy, ibn sino, forobiy ...) mustakil ta'lim: o'rta asrlarda markaziy osiyoda tasavvuf ta'limotining rivojlanishi. (abdulhamid g'azzoliy,shahobiddin yah'ya al –suxravrdiy, ibn arabiy, axmad yassaviy, naqshbandiya, kubroviya) temuriylar davri falsafasi.(amir temur, taftazoniy, jurjoniy, m.ulug'bek, alisher navoiy...) xx-x...

This file contains 45 pages in PPT format (556.5 KB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: shark va g'arbfalsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyot bo… PPT 45 pages Free download Telegram