statistik ko‘rsatkichlar

DOC 252,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407761281_58517.doc n s s d i i / ) ( å - = å - = n s s i s / ) ( 2 s 0 / s d d s ds = s d v s ds / = s d s s s d v s v s s s к reja yoki shatrnoma haq. 100 * á à ê = 0 4 3 4 0 3 2 3 0 2 1 2 0 1 * * * y y y y y y y y y y y y y y = = = statistik ko‘rsatkichlar statistik ko‘rsatkichlar reja: 1.statistik ko‘rsatkichlarning mazmuni va ahamiyati 2. statistik ko‘rsatkichlarning turlari va tasnifi 3. statistik ko‘rsatkichlarning turlari va tasnifi 4. nisbiy ko‘rsatkichlarning tasnifi 5. nisbiy miqdorlar orasidagi bog‘lanishlar. oldin aytganimizdek, statistika ommaviy hodisa va jarayonlarni miqdoran son shaklida ifodalaydi. ammo statistikada ishlatiladigan «sonlar» matematikadagi abstrakt sonlar emas. agarda matematikadagi …

atkichlar me’yor ekanligiga ishora qilib, gegel yozgan edi: «statistikada qo‘llanadigan sonlar faqat o‘zlarining sifat natijalari bilangina qiziqarlidir. quruq raqamlar bilan ishlash ... oddiy qiziquvchanlik predmeti hisoblanadi, u na nazariy va na amaliy jihatdan diqqatga sazovor emas». statistik ko‘rsatkich - bu ommaviy hodisa va jarayonning me’yori, ya’ni uning sifat va miqdor birligini ifodalash shakli (tavsifnomasi) statistik ko‘rsatkichlar deb ma’lum makon va zamon sharoitida ommaviy hodisa va jarayonlarning holatini, rivojlanishini, tuzilishini, o‘zaro bog‘lanishlarini ifodalovchi me’yorlar yuritiladi. statistik ko‘rsatkich o‘rganilayotgan birliklar (obyektlar) to‘plami yoki guruhining xossalarini umumlashtirib tavsiflaydi. shu jihatdan u yakkama-yakka belgilardan farq qiladi. masalan, har bir kishining yashash umri - bu belgi. mamlakat yoki mintaqa aholisining o‘rtacha yashash umri statistik ko‘rsatkichdir. iqtisodiy ko‘rsatkich - bu iqtisodiy hayotda ro‘y berayotgan u yoki bu hodisa yoki jarayonning sifat-miqdoriy aniqligidir. sifat deganda hodisaning ichki qiyofasi (aniqligi) yoki uning rivojlanish qonuni bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan mohiyati tushuniladi. sifat hodisaning turli-tuman jihatlari, xossalari, muhim belgilarining birikmasida …

y qotib qolgan, o‘zgarmas tushuncha emas. ommaviy hodisa va jarayonlar rivojlanishi va ilm-fan taraqqiyoti bilan bir qatorda tizimni ham doimo takomillashtirish, eskirib qolgan ko‘rsatkichlar o‘rniga yangilarini yaratish, boshqalarini esa yangi sharoit va imkoniyatlarni hisobga olib yaxshilash kerak. 3.2-tarh. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tasniflari. 3.2. statistik ko‘rsatkichlarning turlari va tasnifi ommaviy hodisa va jarayonlar, ularning xossa va munosabatlari turli-tumandir. shuning uchun son-sanoqsiz statistik ko‘rsatkichlar mavjud. o‘z-o‘zidan ravshanki, ularni birma-bir qarab chiqib bo‘lmaydi. shu sababli statistik ko‘rsatkichlarni umumlashtirish, ma’lum tartibga solish, muhim tomonlariga qarab tasniflash zaruriyati tug‘iladi. statistik ko‘rsatkichlarni tasniflash murakkab masaladir. unga turli tomondan yondashish mumkin. bu yerda statistik ko‘rsatkichlarning eng muhim tasniflari ustida so‘z boradi. ularning aniq turlari va shakllari kitobning boshqa boblarida, ijtimoiy, iqtisodiy, tarmoq va boshqa statistika fanlarida bayon etiladi. avvalombor tub xarakteri, ichki hissiyoti, umuman hodisalarni bilishda tutgan o‘rni va roliga qarab statistik ko‘rsatkichlarni ikki katta turkumga ajratish mumkin. birinchi turkum ommaviy hodisa va jarayonlarning mohiyati va beligilarini ta’riflovchi …

adi. masalan, ijtimoiy-iqtisodiy statistika ko‘rsatkichlari-makroiqtisodiyot, mikroiqtisodiyot, milliy boylik, sotsial statistika, aholi statistikasi va h.k. ko‘rsatkichlarga ajraladi. birinchi turkumdagi ko‘rsatkichlar bir-biri bilan bog‘lanishiga qarab yakkama-yakka ko‘rsatkichlar va ko‘rsatkichlar tizimidan tashkil topadi. ularni tuzish va hisoblash tartibiga qarab tarkibiy unsurlarini (qismlar) jamg‘arish natijasida, hodisalarni agregatlashtirish yo‘li bilan ularni modellashtirish asosida olinadigan ko‘rsatkichlarga bo‘linadi. ikkinchi turkum ko‘rsatkichlari, ommaviy hodisa va jarayonlar statistika o‘rganish obyekti sifatida qaralganda, ularda namoyon bo‘ladigan umumiy xususiyatlarni ta’riflaydilar. bu yerda ularning ichki tuzilishi va tashqi qiyofasidagi o‘xshashlik va farqlar, ichki va tashqi munosabatlari hamda bog‘lanishlari, rivojlanish intensivligi dinamizmiga xos xususiyatlar nazarda tutilmoqda. shu sababli ushbu turkum ko‘rsatkichlarini tuzish, o‘lchash va hisoblash usullari va yo‘llari ham har xil (3.3-tarh). 3.3-tarh. statistik ko’rsatkichlar turlari. ikkinchi turkum ko‘rsatkichlari qatoriga mutlaq va nisbiy hamda o‘rtacha miqdorlar, indekslar, variatsiya va ekstsess ko‘rsatkichlari, o‘zaro bog‘lanishlarni ifodalovchi ko‘rsatkichlar, taqsimot ko‘rsatkichlari, zamonda o‘zgarish va o‘sish tezligi va tebranish ko‘rsatkichlari va h.k. kiradi. birlamchi ko‘rsatkich - bu kuzatish …

b ataladi belgi tabiatiga mos ravishda o‘zgaradigan ko‘rsatkichlar to‘g‘ri va unga nisbatan teskari bog‘lanishda bo‘lgan ko‘rsatkichlar teskari ko‘rsatkichlar deb ataladi. masalan, vaqt birligida o‘rtacha bir xodim (ishlovchi) yaratgan mahsulot mehnat unumdorligining to‘g‘ri ko‘rsatkichi, mahsulot birligiga sarflangan mehnat (ish vaqti) uning teskari ko‘rsatkichidir. birlamchi ko‘rsatkichlar asosida hisoblanuvchi ko‘rsatkichlar ikkilamchi, ya’ni hosilaviy ko‘rsatkichdir ikkilamchi ko‘rsatkichlar birlamchi ko‘rsatkichlarga ishlov berish ya’ni ular bilan turli matematik amallarni bajarish hosilasidir. masalan: yalpi paxta hosili (belgi qiymatlari yig‘indisi)ni ekin maydonga (mazkur belgi sohiblari soni, hodisalar to‘plami) bo‘lish natijasida, o‘rtacha hosildorlik aniqlaymiz, ya’ni x=(xm: (m bu yerda x-har bir gektar paxta maydonidan olingan hosil, m-paxta maydoni, ga., (xm-yalpi hosil, (m-jami paxta maydoni. umumiy holda statistik ko‘rsatkichni quyidagicha ta’riflash mumkin. statistik ko‘rsatkich-bu kuzatish obyekti birliklariga tegishli belgilar funksiyalarining jamlama qiymatlari funksiyasidir. bu ta’rif obyektlar sonini ham (buning uchun jamg‘ariladigan funksiyani har bir obyektda birga teng deb qarash kerak), biror belgi qiymatlari yig‘indisini (agarda jamg‘ariladigan funksiyani ushbu belgi qiymatiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statistik ko‘rsatkichlar"

1407761281_58517.doc n s s d i i / ) ( å - = å - = n s s i s / ) ( 2 s 0 / s d d s ds = s d v s ds / = s d s s s d v s v s s s к reja yoki shatrnoma haq. 100 * á à ê = 0 4 3 4 0 3 2 3 0 2 1 2 0 1 * * * y y y y y y y y y y y y y y = = = statistik ko‘rsatkichlar statistik ko‘rsatkichlar reja: 1.statistik ko‘rsatkichlarning mazmuni va ahamiyati 2. statistik ko‘rsatkichlarning turlari va tasnifi 3. statistik ko‘rsatkichlarning turlari va tasnifi …

Формат DOC, 252,0 КБ. Чтобы скачать "statistik ko‘rsatkichlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statistik ko‘rsatkichlar DOC Бесплатная загрузка Telegram