islom uyg‘onish davrida fan

PPTX 24 pages 2.0 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

musulmon uygʻonish davrida fan va uning xususiyatlari “islom uyg’onish davrida fan” davra suhbatiga tayyorgarlik . reja: 1. markaziy osiyoda ilm-fanga asos solinishi 2. buxoro va xorazm madaniyat markazi 3. ix-xii asrlardagi markaziy osiѐ ilm-fanining dunѐ mamlakatlariga ta’siri. 4. ma’mun akademiyasi uyg‘onish atamasi (italyancha-fransuzcha-renaissans-uyg‘onish) ni dastavval shu madaniyat soxiblari-italyan gumanistlari ishlatganlar jumladan italiyalik yozuvchi j. bakachcho bu atamani djotto ijodiga qarata, «u antik san’atni uyg‘otdi» deb birinchi bor ishlatgan edi dunyo madaniyatini yaxlit olib o‘rgangan olimlarning ishlari shuni ko‘rsatadiki, osiѐ markazida joylashgan movarounnahr, xuroson va eronda italiyaga qaraganda bir necha asr oldin (9-12asrlar) ulkan madaniy ko‘tarilish yuz bergan, ilm-fan falsafa, adabiѐt kuchli rivojlanib, ilg‘or insonparvarlik g‘oyalari jamiyat fikrini band etgan mavjud adabiyotlar va fikrlar taxlili asosida markaziy osiyodagi xalqlar milliy madaniy uyg‘onishni uch davrga bo‘lishi mumkin: 1. ix-xii asrlar- arab bosqinidan keyingi davr. 2. xiv-xv asrlar mo‘g‘ul istilosidan keyingi davr. 3. xx asr boshi va xozirgi davr kolonial bosqin va sovet …

2 / 24

aholining tili so‘g‘diy, tojik va turkiy bo‘lsa-da, arab tili ham keng tarqalgan edi. somoniylar kutubxonasi sharqdagi eng yirik kutubxonalardan hisoblangan . hozirgi zamon fanlari asosini yaratgan buyuk olimlar muhammad muso al-xorazmiy, farg‘oniy, forobiy, beruniy, ibn sinolar somoniylar davrining mahsulidir. ibn sino- "shayx ul rais" insoniyat tarixidagi eng buyuk shifokor olim, insonparvar faylasufdir. qomusiy olim beruniy tarix, astronomiya, geodeziya, mineralogiya, etnografiya kabi fanlar rivojini o‘z davri uchun oliy darajaga ko‘targan, tajriba asosida ish ko‘rgan, asarlari saviyasi, tadqiqot metodi bilan zamonamiz fani darajasiga ko‘tarila olgan olim edi. abu rayhon beruniy (973-1048) faylasufning ijtimoiy qarashlari, borliq abadiyligi haqidagi ta’limoti ispaniya orqali ovrupoga o‘tib, uyg‘onish davri gumanizmi va undan keyingi materialistik falsafiy oqimlarning shakllanishiga ta’sir etdi abu nasr farobiy (873-950) algoritm so‘zining kelib chiqishi ham al-xorazmiy nomi bilan bog‘liq. olimning arifmetika va algebraga oid asarlari matematika tarixining yangi sahifasini ochdi. xorazmiy astronomiya sohasida ham buyuk xizmatini qo‘shib, o‘z "zij"ini yaratdi ovrupaliklar ilk bor tanishgan …

3 / 24

nus va tangenslar jadvalini ishlab chiqdi. jo‘g‘rof olim sifatida dunѐda birinchi bo‘lib yer tasviri, ya’ni globusni yaratdi. bulardan tashqari geologiya, minerologiya sohalarida birinchi bo‘lib mineral va ma’danlar og‘irligi, ularni aniqlash metodlarini ishlab chikdi, formakogeneziya sohasida katta ishlar qildi. maʼmun akademiyasi xorazim mamun akademiyasiʼ, maʼmuniylar akademiyasi — xorazmda 10-asr oxiri — 11-asr boshlarida faoliyat koʻrsatgan ilmiy muhit. maʼmuniylar davlati (992—1017) tarixi bilan bevosita bogʻliq. siyosiy, iqtisodiy, harbiy qudratga erishgan xorazmshoxlar davlati mamlakatni birlashtirish, unda tartib oʻrnatish boʻyicha tadbirlarni boshlab yuborgan. kun tartibida davlat ichki va tashki siyosatini olib borishda mafkuraviy masalalarni hal qilish turgan. xorazm maʼmun akademiyasi asosini quyidagi olimlar tashkil etgan: abu nasr mansur ibn ali ibn iroq al jaʼdiy , abulxayr ibn hammor, abu saxl iso ibn yahʼyo al masihiy al jurjoniy , abu rayhon muhammad ibn ahmad al beruniy, abu ali al husayn ibn abdulloh ibn sino, abu ahmad ibn muhammad ibn yaʼqub ibn miskyaʼqub, abu mansur abdulmalik …

4 / 24

ti, iklimi, sugʻorish tizimi, mineralogiyasi, yer osti suvlari, amudaryo deltasining tarixi, korizlar qurish orqali tuproqni tozalash yoʻllarini tadqiq etishgan. akademiya aʼzolaridan abu bakr alxorazmiy, tabib abulfaraj ibn hindu sheʼriyatda yuksak mahoratga erishganlar. xorazm tarixi, dinlari, taqvimi, bayramlari, urfodatlari, yozuvi, milliy qadriyatlari haqidagi qimmatli maʼlumotlar ularning faoliyati tufayli bizgacha yetib kelgan. eʼtiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg ee : ea mt rr le witte lodacebsf 1 fei fle 6l = br epi dbpl ui tie 7 f ustly 2 (an lt e ysl | a, @ adu nasr ibn iroq (vaf. 1036). 2 ale abr as al aammor abu sahl masihiy (vaf. 1010)

5 / 24

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom uyg‘onish davrida fan"

musulmon uygʻonish davrida fan va uning xususiyatlari “islom uyg’onish davrida fan” davra suhbatiga tayyorgarlik . reja: 1. markaziy osiyoda ilm-fanga asos solinishi 2. buxoro va xorazm madaniyat markazi 3. ix-xii asrlardagi markaziy osiѐ ilm-fanining dunѐ mamlakatlariga ta’siri. 4. ma’mun akademiyasi uyg‘onish atamasi (italyancha-fransuzcha-renaissans-uyg‘onish) ni dastavval shu madaniyat soxiblari-italyan gumanistlari ishlatganlar jumladan italiyalik yozuvchi j. bakachcho bu atamani djotto ijodiga qarata, «u antik san’atni uyg‘otdi» deb birinchi bor ishlatgan edi dunyo madaniyatini yaxlit olib o‘rgangan olimlarning ishlari shuni ko‘rsatadiki, osiѐ markazida joylashgan movarounnahr, xuroson va eronda italiyaga qaraganda bir necha asr oldin (9-12asrlar) ulkan madaniy ko‘tarilish yuz bergan...

This file contains 24 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "islom uyg‘onish davrida fan", click the Telegram button on the left.

Tags: islom uyg‘onish davrida fan PPTX 24 pages Free download Telegram