avesto

PPTX 18 pages 547.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 547.6 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

slayd 1 www.arxiv.uz avesto behustun persapoldagi yozuvlar-qadimgi epigrafika yodgorligi sifatida reja 1.avesto eng qadimgi yozma ma’rifiy yodgorlik 2. avesto behustun persapoldagi yozuvlar 3. avesto behustun persapoldagi yozuvlar-qadimgi epigrafika yodgorligi sifatida 4.avestoda huquqiy tartib “avesto” qayerda paydo bo’lgan? bu savol azal- azaldan olimlarni juda qiziqtirib kelgan. lekin olimlar buning ham uddasidan chiqdilar, ya’ni uni qayerda paydo bo’lganligini aniqladilar. eng qadimiy, mo’tabar qo’lyozma xorazmda vujudga kelgan. avestoshunos olimlarning aniqlashicha, eron, ozarbayjon, afg’oniston va o’rta osiyo xalqlarining birinchi yodgorliklaridir.’’avesto’’ da nimalar haqida ma’lumot berilgan degan savol tug’ilishi mumkin? avvalambor bu kitobda hozir aytgan xalqlarning madaniyati, urf-odatlari, tabiati va ko’plab fikrlarini bayon etilgan. bu kitob eski pahlaviy ya’ni sanskrit tiliga yaqin bo’lgan tilda bitilgan . www.arxiv.uz behistun yozuvi (shuningdek, bisotun, bistun yoki bisutun; forscha: "xudoning joyi" ma'nosini anglatuvchi, eski forscha: bagastana) - eronning kirmonshoh viloyatidagi behistun tog'idagi jarlikda ko'p tilli yozuv va katta qoyatosh relyefi, g'arbiy erondagi kirmonshoh shahri yaqinida, buyuk doro (r. miloddan …

2 / 18

qadimgi fors imperyasi tarkibiga kiruvchi xalqlar xaqindaki malumotlar eng muhimlaridir. chunki, unda xali arxeologlar va tarixchilar tomonidan yetarlicha o`rganilmagan 23 ta qadimiy o`lka va ularda yashovchi xalqlarning qisqacha tasnifi berib o`tilgan. xususan, yurtimizda yashagan qadimgi saklar, massagetlar va ulardan keyingi avlod xalqlari bo`lmish xorazmiylar, bakteriyaliklar haqida malumotlar berilgan. ammo, bu kabi malumotlar xaligcha uzbek tililida nashr etilmayotgani va yurtdoshlarimizning o`z tarixiga etiborsizligi meni dim tashvishga soladi. bu kabi muhim manbalar topib o`rganilishi va xalqimizning kim bo`lganini anglashi uchun qattiq nashr holatida bosmadan chiqarilishi kerak deb o`ylayman. www.arxiv.uz yozuv taxminan 15 m (49 ft) balandlikda 25 m (82 ft) kenglikda va 100 m (330 ft) bobil va midiya poytaxtlarini (bobil va ecbatana) bog'laydigan qadimiy ohaktoshli jarlik yo'lidan o`tgan yaniki, joylashgan. buning sababi bu yo`ldan o`tgan har bir odam podsholikning tarixi qanday bo`lganligini bildirish maqsadida qilingan, bu esa o`sha paytda tarixga va unda o`z nomini abadiy qoldirishga sholarning qanchalik etibor berishini bildiradi. …

3 / 18

olib keldi. “avesto”dagi ko’plab va muhim ma’lumotlar asosan o’g’zaki tarzda avloddan – avlodga o’tib kelgan .ma’lumotlarga qaraganda, bu kitob ahomoniylar sulolasi poytaxti sheroz yaqinidagi taxti jamshidda saqlangan . “avesto” dagi ma’lumotlarning qadimgi qismi eramizdan avvalgi 3000 – 2000 yillarga tegishli deb taxmin qiladi olimalar”. podshoh doro ibn doro xazinasida 12 ming qoramol terisiga tilla bilan bitilgan. iskandar (aleksandr makedonskiy) esa bu yurtga bostirib kelgan va otashxonalarni vayron qilib, zardusht diniga e’tiqod etuvchi xalqni taziyq ostiga olib , ularni o’ldirib yuboradilar. www.arxiv.uz shuning uchun ham “avesto” ning 3/5 qismi yo’qolib ketdi. lekin, iskandar( aleksandr makedonskiy) falsafa, tibbiyot, astronomiyaga tegishli qismini saqlab qolgan. bu qo’lyozmalardan keng foydalanilgan va uni yunon tiliga tarjima qildirgan. iskandarning hukmronligi tugagach , miloddan avvalgi 250-yilda arshohiylar davrida “avesto” yana yo’qotilgan qismlari tiklangan va yangi matnlar bilan to’ldirilgan. bu voqea eramizdan avvalgi iii asrida sosoniylar podshosi shopur davriga kelib, to’la kitob holiga keltirilgan. eron va turon zaminining bosib …

4 / 18

lardan iborat. uchinchi kitob, “vispart” deb nomlanadi va 24 bobdan iborat. u pand- nasihatlar yig’indisidan tashkil topgan. www.arxiv.uz epigrafika (yun.— bitik) — qattiq jismlar — tosh, metall, sopol va boshqalardagi, asosan, qadimiy va oʻrta asrlarga oid yozuvlar (bitiklar)ni toʻplash, nashr etish va sharhlash bilan shugʻullanuvchi yordamchi tarix fani. adabiyotda epigrafik yodgorliklar deb qadimiy bitiklar aytiladi. uygʻonish davrnda, antik va sharq tarixiga umumiy qiziqish kuchayishi munosabati bilan vujudga kelgan. dastlab epigrifika faqat italiya, gretsiya, shim. afrika va falastinda topilgan qadimiy yozuvlarni oʻrgangan (qarang paleografiya). qadimiy turkiy tillarga oid yozma yodgorliklar ham noyob epigrafik yodgorlik sanaladi (qarang urxun-yenisey yozuvlari). www.arxiv.uz www.arxiv.uz to’rtinchi kitob esa, “bundaxash” (yashta) deyiladi . bunda ahuramazdaning zolim kuchlarga qarshi kurashda ulug’lovchi 22 ta qo’shiqdan tashkil topgan.“ avesto”ko’p xudolikdan yakka xudolikga o’tish davrida vujudga kelgan. bu kitobda aytilishicha olam ikki asos, ikki ibtido, ya’ni yorug’lik va zulmat, yaxshili va yomonlikning kurashishidan iborat deyiladi. “avesto” bizning qadim tariximiz va ma’naviyatimiz …

5 / 18

w.arxiv.uz avesto o’sha davrlar tarixi , madaniyati haqida ma’lumot beruvchi qomusiy asardir . u pahlaviy tiliga tarjima qilingan va unga sharhlar yozilgan. unga yozilgan sharhlar “zend avesto“ nomi bilan mashhur. markaziy osiyoga arablar kirib kelishi bilan zardushtiylik diniga sig’inuvchilar taqib ostiga olingan. shu tarzda u asta – sekin o’rta osiyo xalqlari orasida iste’moldan chiqa borgan. eron xalqlarining eng qadimgi mitralari mitra, anaxita, osha va ardvissuralar to’g’risidagi miflarning mazmunlari, sarguzashtlari haqida turli va mattiqiy dostonlar mavjud. ulardan birida mitra haqida quyidagicha dostonlar yaratilgan: “avesto” (asli ovasto) – zardushtiylik ( zaroastrizm) dinining muqaddas kitobi o’rta osiyo, ozarbayjon ,eron xalqlarining qadimgi davrdagi ijtimoiy – iqtisodiy hayoti, diniy qarashlari , olam to’g’risidagi tasavvurlari , urf-odatlari , ma’naviy madaniyatini o’rgan- ishda muhim va yagona manbadir. “avesto” tarkibiga kirgan materiallar , olimlarning isbotlashlaricha ,qariyib 2- ming yil davomida (mil.av 3-ming yillik - 2-ming yillik boshlaridan milodning boshlarigacha) vujudga kelib, avlodan –avlodga og’zaki ko’chib kelgan . uning …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto"

slayd 1 www.arxiv.uz avesto behustun persapoldagi yozuvlar-qadimgi epigrafika yodgorligi sifatida reja 1.avesto eng qadimgi yozma ma’rifiy yodgorlik 2. avesto behustun persapoldagi yozuvlar 3. avesto behustun persapoldagi yozuvlar-qadimgi epigrafika yodgorligi sifatida 4.avestoda huquqiy tartib “avesto” qayerda paydo bo’lgan? bu savol azal- azaldan olimlarni juda qiziqtirib kelgan. lekin olimlar buning ham uddasidan chiqdilar, ya’ni uni qayerda paydo bo’lganligini aniqladilar. eng qadimiy, mo’tabar qo’lyozma xorazmda vujudga kelgan. avestoshunos olimlarning aniqlashicha, eron, ozarbayjon, afg’oniston va o’rta osiyo xalqlarining birinchi yodgorliklaridir.’’avesto’’ da nimalar haqida ma’lumot berilgan degan savol tug’ilishi mumkin? avvalambor bu kitobda hozir aytgan xalqlarning madaniyati, u...

This file contains 18 pages in PPTX format (547.6 KB). To download "avesto", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto PPTX 18 pages Free download Telegram