abu mansur al-moturidiy

PPT 20 pages 2.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

imom matrudiy va burxoniddin marg`inoniyning ma`naviy jasorati "abu mansur al-moturidiy buyuk kalom imomi reja moturidiy abu mansur al-moturidiy al-moturidiy va uning asarlari moturidiy * * http://aida.ucoz.ru http://aida.ucoz.ru abu mansur al-moturidiy abu mansur al-moturidiy sunniy e'tiqodidagi ikki yirik oqimlardan biri bo‘lmish moturidiya oqimining asoschilaridan hisoblanadi. uning hayoti haqida ma'lumotlar juda oz. to‘liq nomi abu mansur muhammad ibn muhammad ibn mahmud al-hanafiy al-moturidiy as-samarqandiydir. tarjimai hol buyuk kalom imomi va fiqh olimi asli samarqandning moturid qishlog‘idan (hozirgi jonboy tumanida joylashgan) bo‘lib, uning taxallusi shu qishloqqa nisbatan olingandir. al-moturidiy yashagan davr somoniylar hukmronlik qilgan davrga to‘g‘ri keladi. samarqand dastlab bu davlatning poytaxti bo‘lib, so‘ngra ix acrning oxiridan boshlab poytaxt buxoroga ko‘chirildi. biroq o‘sha vaqtda ham samarqand buxoro bilan bir qatorda movarounnahrning iqtisodiy-madaniy markazi bo‘lib qolaverdi. abu mansur al-moturidiy tug‘ilgan yili haqida aniq ma'lumotlar yo‘q. u samarqandda 944-945 yilda vafot etgan va shahar chekkasidagi chokardiza degan qabristonga dafn etilgan. ba'zi manbalarda uning samarqanddagi al-ayoziy …

2 / 20

al-moturidiy va uning asarlari haqida ayrim ma'lumotlar beriladi. masalan, quyidagi asarlari nomlari keltirilgan: «kitabi tavhid», «kitab maqomat», «kitab rad avomil lil adila lil ka-biy» («ka'biy zalolatlarining boshlanishini rad qilishga bag‘ishlangan kitob»), «kitab bayon va hum ul-ma'tazila» («mu'tazila g‘avg‘olari va undan qo‘rqmaslik haqidagi kitob bayoni»), «kitab ta'vilot al-qur'on» («qur'on ta'vili kitobi»). hoji xalifaning (1609-1659) «kashf az-zunun an-asomil kutub va-l-funun» («kitob va fanlar nomlari haqidagi shubhalarni bartaraf etish kitobi») kitobida e'tirof etilishicha yana abu mansur al-moturidiyning «ma hazi ash-shari'a» («shariat asos-lari sarasi»), «kitab al-jadal» («dialektika haqida kitob») kabi asarlari ham bo‘lgan. bulardan tashqari al-moturidiyning «kitab al-usul» («diniy-ta'limot usuli kitobi») asari ham ma'lum. abu mansur al-moturidiyning ko‘p asarlari bizgacha yetib kelmagan, yetib kelganlari ham asosan xorijiy mamlakatlar kutubxona va qo‘lyozma fondlarida saqlanadi. al-moturidiy islom olamida juda nozik hisoblangan «kitab tavhid» — asari bizning davrimizga yetib kelgan va u 1970 yilda fathulloh xulif tomonidan bayrutda nashr etilgan. al-moturidiy ko‘p shogirdlar yetishtirdi, ular orasida islom …

3 / 20

an al-moturidiyning ovchilikka oid asari bunga dalil bo‘ladi. bu asarning bir qo‘lyozma nusxasi «risola jonvor doriy» («jonvorlarga oid risola») deb nomlangan bo‘lib, unda ovchi qushlarni boqish haqida fikr yuritiladi. bu asarda ovchi burgutlarning har xil zotlari, ularning tashqi ko‘rinishlari, oziqlantirish, ovga yaroqliligi bilan bir qatorda ko‘paytirish, izi va chatishtirish usullari kabi masalalar haqida gap boradi. al-moturidiy o‘z davrining islomiy ilmlari sohasida eng yetuk bilim sohibi hisoblanib, musulmon dunyosi olimlari tomonidan tan olingan va hozirda ham turli diniy asarlarda zo‘r ehtirom bilan tilga olinadi. al-moturidiyni ulug‘lab «imom al-xuda» va «imom al-mutakallimin» (hidoyat yo‘li imomi va mutakallimlar imomi) kabi nomlar bilan ham ataganlar. movarounnahr - markaziy osiyo xalqlari turli falsafiy, tabiiy, aniq fanlar, adabiyot, san'at sohalarida dunyoga mashhur siymolar, allomalar bilan birga islom nazariyasi, diniy ilmlar bo‘yicha al-moturidiydek butun musulmon olamida nom qozongan olimlarni ham yetishtirib chiqardilar. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999 yil 3 dekabrda qabul qilgan qaroriga binoan 2000 yilda allomaning …

4 / 20

slom olamida “musulmonlarning e`tiqodini tuzatuvchi” degan yuksak sharafga sazovor bo`ldi. mana shu ma`noda bu mo`tabar zot o`zining teran ilmi, pok e`tiqodi sabot va matonati bilan islom dining sofligi uchun kurashar ekan, kelajak avlodlarning manfaatlarini himoya qilgan, deb ishonch bilan aytishga haqlimiz. buyuk bobomizning o`z vatani oldidagi yana bir ulkan hizmati shundan iboratki, ulug` vatandoshimiz e`toqod ilmi – muqaddas dinimizni qanday tushunish va unga qanday amal qilish ta`limotini yanada rivojlantirdi. islom dining insonparvarlik mohiyatini xalqning milliy urf-odatlari, asriy an`analari bilan uyg`unlashtirdi. hazrati moturidiyning o`ninchi asrdayoq diniy g`oyarlarni g`arazli maqsadlar yo`lida qurolga aylantirish, mutaassiblik va johillik botqog`iga botib qolish qanchalik xatarli ekanligini aoslab bergani biz uchun ayniqsa muhumdir. alloma bobomiz: “din yo`lidagi barcha adashuvlarning bosh sababi riyokor kimsalarga ko`r-ko`rona ergashishdir”, degan edi. bu so`zlarning naqadar haqqoniy ekanligini,hanuz o`z ahamiyatini yo`qotmaganligini butun dunyoda ro`y berayotgan yuzlab voqealar misolida yaqqol ko`rib turubmiz ”. al-marg`inoniy burxoniddin marg’inoniy (to`liq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil …

5 / 20

mad ash-shayboniy (884 y. v.e.) asarlariga tayanib yozgan. burxoniddin marg’inoniyning ushbu kitobi nazariy asar edi, undan amaliy jihatdan foydalanish qiyin bo`lgan. kitob al-hidoya dolzarb hayotiy masalalar shu sababli b. m.ning o`zi 8 jildli sharh — “kifoyat ul-muntahiy” (“yakunlovchilar uchun tugal ta`limot”)ni yozishga karor qilgan. keyinchalik bu kitobi asosida “kitob al-hidoya” (qisqacha nomi “hidoya” — “to`g`ri yo`l”)ni yaratadi (1178). burxoniddin marg’inoniy bu kitobda o`sha zamonlarda mo`minmusulmonlar duch keladigan dolzarb hayotiy masalalar, jumladan oilaviy va ijtimoiy munosabatlar, mulkchilik, savdo-sotiq, jinoyat va jazo, insonning burch va mas`uliyatlariga taalluqli juda ko`p murakkab muammolarni islomiy huquq nuqtai nazaridan hal etib berdi. burxoniddin marg’inoniyning ilmiy merosi o`z ahamiyatinn yo`qotmagan. jahondagi ko`p oliy o`quv yurtlarida musulmon huquqshunosligi fanlari burxoniddin marg’inoniyning fiqh ta`limoti asosida o`rganiladi. o`zbekiston mustaqillikka erishgandan so`ng uning ilmiy merosini har tomonlama chuqur o`rganish, asarlarini chop etish ishlariga katta eʼtibor berila boshlandi. o`zbekiston respublikasi prezidenti i.a. karimov tashabbusi bilan burxoniddin marg’inoniy vafotining 800 yilligi (1997), tavalludining …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu mansur al-moturidiy"

imom matrudiy va burxoniddin marg`inoniyning ma`naviy jasorati "abu mansur al-moturidiy buyuk kalom imomi reja moturidiy abu mansur al-moturidiy al-moturidiy va uning asarlari moturidiy * * http://aida.ucoz.ru http://aida.ucoz.ru abu mansur al-moturidiy abu mansur al-moturidiy sunniy e'tiqodidagi ikki yirik oqimlardan biri bo‘lmish moturidiya oqimining asoschilaridan hisoblanadi. uning hayoti haqida ma'lumotlar juda oz. to‘liq nomi abu mansur muhammad ibn muhammad ibn mahmud al-hanafiy al-moturidiy as-samarqandiydir. tarjimai hol buyuk kalom imomi va fiqh olimi asli samarqandning moturid qishlog‘idan (hozirgi jonboy tumanida joylashgan) bo‘lib, uning taxallusi shu qishloqqa nisbatan olingandir. al-moturidiy yashagan davr somoniylar hukmronlik qilgan davrga to‘g‘ri keladi. samarqand dastlab...

This file contains 20 pages in PPT format (2.1 MB). To download "abu mansur al-moturidiy", click the Telegram button on the left.

Tags: abu mansur al-moturidiy PPT 20 pages Free download Telegram