psixodiagnostik tadqiqotlar

DOC 10 pages 62.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

psixodiagnostik tadqiqotlarning asosiy tamoyillarining mohiyati va mazmuni reja 1. psixodiagnostik tajribalarga qo’yiladigan asosiy talablar. 2. tajriba jarayonini standartlashtirish va statistik normalar. 3. ma’lumotlarni to’plash bosqichi va psixodiognostik vaziyatlar klassifikasiyasi. 4. interpretasiya va qayta ishlash bosqichi. 5. ishonchlilik..validlik. 1. psixodiagnostik tajribalarga qo’yiladigan asosiy talablar t ajriba o’tkazish davomida rioya qilish kerak bo’lgan talablar qatoriga quyidagilarni kiritish mumkin: · sinaluvchilarga ko’rsatmalarni yozma ravishda bir xil tarzda ma’lum qilmoqlik, og’zaki shaklda berilgan taqdirda esa, aynan, o’sha so’zlar yordamida bir xil tarzda eshittirilishi; · biror sinaluvchiga boshqalarga nisbatan hyech qanday imkoniyat yaratmaslik; · eksperiment davomida ayrim sinaluvchilar uchun qo’shimcha tushuntirilishlar berilmaslik; · turli guruhlar bilan bo’ladigan eksperimentning doimo imkon darajasida bir xil vaqt va sharoitda o’tkazilishi; · barcha sinaluvchilar uchun topshiriqlarni bajarish vaqtining bir xil belgilanishi va hokazo; shunga qaramasdan odatda, metodika mualliflari, qo’shimcha ravishda uning o’tkazilish jarayoni haqida aniq ko’rsatmalar beradilar. 2. tajriba jarayonini standartlashtirish va statistik normalar d iagnostik metodikalar tadqiqot metodlaridan …

2 / 10

ent)larni standartlashtirish jarayoni o’tkaziladigan tadqiqotning shart-sharoitlari, ko’rsatmalari, blankalari, qayd qilish usullarini bir xil shakldagiligini anglatadi. metodikalarni standartlashtirishning yana bir muhim bosqichi diagnostik tadqiqot natijalarini taqqoslash imkoniyatini beradigan mezonlarni tanlashdan iborat bo’ladi. (chunki diagnostik metodikalarning muvaffaqiyatli yoki muvaffaqiyatsiz bajarishishi uchun, oldindan tayyorlangan standartlari mavjud emas.) umuman olganda, diagnostik metodikalarning normaga asoslangan holda standartlashtirilishi – bu metodika mo’ljallangan guruhdan farqlanmaydigan boshqa kattaroq sinaluvchilar ishtirokida amalga oshirilishidir. saralangan standartlashtirishda sinaluvchilar guruhi uchun maxsus normalar ishlab chiqiladi. bunda aniqlanishi lozim bo’lgan xususiyat berilgan topshiriqning nafaqat o’rta, balki undan kam yoki ko’p jihatli bosqichlarida ham o’rganiladi. natijada, diagnostik tajribani muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz bajarilishining turli bosqichlarini baholash mumkin bo’ladi. bu esa, sinaluvchining saralangan standartlashtirishga nisbatan psixik holatini aniqlash imkoniyatini beradi (a.anastazi, 1982). jumladan, stenford-bine testi uchun statistik norma 2,5 yoshdan 18 yoshgacha bo’lgan (4498 kishidan tashkil topgan) sinaluvchilardan iborat saralashda aniqlangan edi. natijada, matematik-statistika asosida bajarilgan murakkab ish yordamida, aqliy rivojlanish yoshning norma va chegaralari aniqlangan. …

3 / 10

ektiv tarzda berilgan ijtimoiy-psixologik normativ ahamiyatliroq hisoblanadi. bu o’rinda, ijtimoiy-psixologik normativ testni tashkil qiladigan topshiriqlar yig’indisidan iborat bo’ladi. binobarin, testning o’zi ham mavjud hajmi bilan bunday normativ vazifasini bajara oladi. testni individual va guruhiy natijalarning taqqoslanishi talabga muvofiq maksimum darajada amalga oshiriladi. baholash mezoni bo’lib normativga yaqin natijalarni aks ettiradigan ko’rsatkichlar hisoblanadi. 3. ma’lumotlarni to’plash bosqichi va psixodiognostik vaziyatlar klassifikasiyasi d iagnostik metodlar yordamida ma’lumotlar to’plash jarayoni o’rganilayotgan hodisa va sinaluvchi haqidagi obyektiv halqa subyektiv ko’rsatkichlar jamlanmasi bilan tanishishdan boshlanadi. barcha mashhur psixodiagnostik metodikalar mualliflari, tadqiq qilinayotgan sinaluvchining o’tmishi va hozirgi hayoti haqida mukammal o’rganib chiqishga katta ahamiyat beradilar. bu bilan tadqiqotning asosiy foni yaratilib, tashxis va tahlil uchun zarur bulgan shaxsni umumiy obraz elementlari belgilanadi. psixologik adabiyotlarda psixodiagnostik jarayon hisoblangan “tadqiqotchi-sinaluvchi” kabi o’zaro munosabat tizimini yaratilishiga daxldor turli o’zgaruvchanlar ta’sirini tahlil qilishga keng o’rin ajratilgan. odatda bu ta’sirning: · vaziyatli o’zgaruvchanlar; · tadqiqot vazifasining o’zgaruvchan maqsadlari; · tadqiqotchi va …

4 / 10

barcha diqqat-e’tiborini yo’naltirishiga hamda bor kuch-quvvatini safarbar eta olishiga to’la ishonch hosil qilishi kerak. fanda psixodiagnostik vaziyatlar klassifikasiyasi yaratilgan bo’lib, v.i.drujinin (1990) uning to’rtta varianti mavjudligini ta’kidlaydi: · tadqiqotda ixtiyoriy ishtirok etish va keyingi bosqichlarning mustaqil tanlovi (psixologik maslahat); · tadqiqotda majburiy ishtirok etishi, ammo keyingi harakatlarda mustaqil tanlovga ega bo’lishi (testni ishlab chiqishda talablarni o’rganish); · tadqiqotda majburiy ishtirok etish va tadqiqotdan so’nggi harakat tanlovi cheklangan (egallab turgan mavqyei talablariga ko’ra mos keluvchi testlashtirish); · tadqiqotda ixtiyoriy ishtirok, lekin keyingi harakatlarning cheklanganligi (professional tanlov). qo’shimcha sifatida shuni aytish kerakki, har qanday psixodiagnostik tadqiqotlar sinaluvchilarda tajriba motivini faollashtiradi. uni minimal darajaga olib kelish esa, psixologning vazifalaridan biri hisoblanadi. metodikalarni tanlash jarayoni iloji boricha shaxsning individual xususiyatlarini o’z ichiga qamrab olgan bo’lishi kerak bo’ladi. bu – o’z o’rnida diagnostik yechim va tahlilning aniqligini kelib chiqishiga sabab bo’ladi. shuningdek, diagnostik vazifalarga mos keladigan metodikalarning tanlanishi tadqiqotni o’tkazlishni shakllantirilishi va undan olinadigan natijalar …

5 / 10

mlashtirish afzalmi, degan mushohadalar hamon davom etmoqda. klinik yondoshuv sifatli tahlillarga asoslangan holda amalga oshiriladi. uning muhim xususiyatlari “subyektiv hukm” va professional tajribaga asoslanganligidadir. natijada,“sof holda”gi klinik yondoshuv haqiqiy fikrlashdan uzoq bo’lmaydi. statistik yondoshuv obyektiv ko’rsatkichlarning miqdoriy qayta ishlanishini inobatga olishni e’tirof etadi. subyektiv hukm ahamiyatliligi minimum darajaga olib kelinadi. interpretasiya empirik jihatdan aniqlangan statistik mos kelishlik asosida amalga oshiriladi. klinik va statistik interpretasiya samaradorligi masalasi psixologlar tomonidan ko’p marotaba muhokama qilinganligiga qaramay hozirgacha munozaralar predmeti bo’lib kelmoqda. ushbu munozaralarning asoschisi p.mil (1954) hisoblanadi. bu sohada u ancha tajribaga ega bo’lganligi bois, statistik interpretasiya klinikka nisbatan samaraliroq ekanligi to’g’risida xulosa qiladi. chunki, psixolog inobatga oladigan diagnostik ma’lumotlar hajmining kengayib borishi avval o’sishga, so’ngra esa interpretasiya aniqligini kamayishiga xizmat qiladi. lekin bu klinik yondoshishlar psixodiagnostikada ahamiyatli o’rin egallamaydi, degani emas. shaxsni har tomonlama bog’lanish va munosabatlar doirasida ta’riflash vazifasi yuklanganda statistik yondoshish klinikni o’rnini bosa olmaydi. klinik yondoshuvga muqobilini topish juda …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixodiagnostik tadqiqotlar"

psixodiagnostik tadqiqotlarning asosiy tamoyillarining mohiyati va mazmuni reja 1. psixodiagnostik tajribalarga qo’yiladigan asosiy talablar. 2. tajriba jarayonini standartlashtirish va statistik normalar. 3. ma’lumotlarni to’plash bosqichi va psixodiognostik vaziyatlar klassifikasiyasi. 4. interpretasiya va qayta ishlash bosqichi. 5. ishonchlilik..validlik. 1. psixodiagnostik tajribalarga qo’yiladigan asosiy talablar t ajriba o’tkazish davomida rioya qilish kerak bo’lgan talablar qatoriga quyidagilarni kiritish mumkin: · sinaluvchilarga ko’rsatmalarni yozma ravishda bir xil tarzda ma’lum qilmoqlik, og’zaki shaklda berilgan taqdirda esa, aynan, o’sha so’zlar yordamida bir xil tarzda eshittirilishi; · biror sinaluvchiga boshqalarga nisbatan hyech qanday imkoniyat yaratmaslik; · eksperiment ...

This file contains 10 pages in DOC format (62.0 KB). To download "psixodiagnostik tadqiqotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: psixodiagnostik tadqiqotlar DOC 10 pages Free download Telegram