tiflotexnika tarixi, mohiyati, maqsad va vazifalari

DOCX 17 pages 311.2 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 311.2 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

tiflotexnika tarixi ,mohiyati maqsad va vazifalari.brayl tizimi yaratilish tarixi va olti nuqtali brayl shrift reja kirish 1. asosiy qism 1. tiflotexnika tarixining shakllanish bosqichlari 1. tiflotexnikaning mohiyati, maqsad va vazifalari 1. brayl tizimining yaratilish tarixi 1. olti nuqtali brayl shriftining tuzilishi va ishlash prinsipi 1. zamonaviy tiflotexnika va brayl tizimi integratsiyasi xulosa foydalanilgan manbalar tiflotexnika tarixi, mohiyati, maqsad va vazifalari. brayl tizimi yaratilish tarixi va olti nuqtali brayl shrifti kirish tiflotexnika (yunoncha «typhlos» - ko’r, «techne» - san’at yoki texnika so’zlaridan) ko’rish qobiliyati cheklangan yoki butunlay yo’qolgan shaxslar uchun maxsus texnologiyalar va yordamchi vositalarni o’z ichiga olgan fan va amaliyot sohasidir. bu soha ko’zi ojiz odamlarning axborot va aloqa texnologiyalariga kirishini ta’minlash uchun paydo bo’lgan bo’lib, ularning kundalik hayotini, ta’limini va ijtimoiy faoliyatini osonlashtirishga qaratilgan. tiflotexnikaning ahamiyati shundaki, u ko’rish qobiliyati buzilgan shaxslarning mustaqilligini oshiradi, jamiyatga integratsiyasini ta’minlaydi va ularning huquqlarini himoya qilishga yordam beradi. masalan, brayl shrifti, audio kitoblar, …

2 / 17

arixi tiflotexnika tarixi xviii asr oxiridan boshlanadi. 1784 yilda frantsuz o’qituvchisi valentin hauy parijda ko’zi ojizlar uchun birinchi maktabni ochdi va ko’tarilgan shriftlarni ishlatishni taklif qildi. xix asrda tiflotexnika rivojlanishi brayl tizimining paydo bo’lishi bilan bog’liq bo’ldi. xx asrda audio texnologiyalar (masalan, gapiruvchi kitoblar) va kompyuter yordamchi dasturlari (ekran o’quvchilar) paydo bo’ldi. zamonaviy tiflotexnika sun’iy intellekt va mobil qurilmalarga asoslangan, masalan, smartfonlar uchun maxsus ilovalar. tiflotexnika mohiyati, maqsad va vazifalari mohiyati tiflotexnikaning mohiyati ko’rish qobiliyatining etishmasligini boshqa hislar (masalan, eshitish va teginish) orqali qoplashdan iborat. bu texnologiyalar axborotni taktil, audio yoki boshqa shakllarda taqdim etadi, shu bilan ko’zi ojiz shaxslarning dunyoni idrok etishini yaxshilaydi. asosiy maqsad - ko’rish qobiliyati cheklangan shaxslarning mustaqilligi va jamiyatga integratsiyasini ta’minlash. bu ta’lim, mehnat va kundalik hayotda teng huquqlarni berishga qaratilgan. vazifalari - maxsus vositalar va texnologiyalarni ishlab chiqish (brayl displeylar, ovozli navigatsiya). - ta’lim va reabilitatsiya dasturlarini rivojlantirish. - ko’rish qobiliyati buzilgan shaxslar uchun …

3 / 17

ishlaydi. har bir hujayrada 6 nuqta bo’lib, ularning kombinatsiyasi 64 ta belgi yaratadi, shu jumladan harflar, raqamlar, tinish belgilari va maxsus belgilar. bu tizim teginish orqali o’qiladi va yoziladi, ko’zi ojizlar uchun asosiy yozuv tizimi hisoblanadi. tiflotexnika va brayl tizimi ko’rish qobiliyati cheklangan shaxslar hayotini tubdan o’zgartirdi. ularning rivojlanishi texnologik taraqqiyot bilan birga davom etmoqda, jamiyatni yanada inkluziv qilishga hissa qo’shmoqda. tiflotexnika tarixi insoniyat tsivilizatsiyasining eng qadimiy davrlaridan boshlanib, texnologik innovatsiyalar bilan boyitilgan holda rivojlanib kelmoqda. ushbu soha ko’rish nuqsoniga ega shaxslarning jamiyatga integratsiyasini ta’minlashda muhim rol o’ynaydi. tarixiy bosqichlarni tahlil qilganda, dastlabki vositalar, xx asrdagi muhim ixtirolar va zamonaviy texnologiyalar turlarini alohida ko’rib chiqish zarur. bu bosqichlar texnologiyaning oddiylikdan murakkablikka o’tishini namoyon etadi va ko’rish qobiliyati cheklangan shaxslarning mustaqilligini oshirishga xizmat qiladi. dastlabki ko’rish nuqsoniga ega shaxslar uchun yaratilgan vositalar tiflotexnika tarixining dastlabki bosqichlari qadimiy davrlarga borib taqaladi, ammo texnologik jihatdan xix asrda jiddiy rivojlanish kuzatiladi. qadimiy yunoniston va …

4 / 17

09 yilda fransiyada tug’ilgan va bolaligida baxtsiz hodisa natijasida ko’zlarini yo’qotgan. parijdagi ko’rish nuqsoniga ega shaxslar maktabida o’qigan brayl, charlz barbierning «tungi yozuv» tizimidan ilhomlanib, o’z tizimini ishlab chiqdi. barbier tizimi harbiy maqsadlarda ishlatiladigan 12 nuqtali kod bo’lib, qorong’uda xabarlarni o’qish uchun mo’ljallangan edi. brayl uni soddalashtirib, olti nuqtali tizimga aylantirdi. olti nuqtali brayl shrifti ikki ustun va uch qatordan iborat bo’lib, jami 64 ta mumkin bo’lgan kombinatsiyani yaratadi. bu harflar, raqamlar, tinish belgilari va hatto matematik formulalarni ifodalashga imkon beradi. masalan, «a» harfi birinchi nuqta, «b» esa birinchi va ikkinchi nuqtalar bilan ifodalanadi.brayl tizimining chuqur tahlili shuni ko’rsatadiki, u nafaqat o’qish, balki yozishni ham osonlashtirdi. dalil sifatida, 1829 yilda braylning birinchi kitobi chop etilganini keltirish mumkin, ammo tizim rasman 1854 yilda, brayl vafotidan keyin qabul qilingan. amaliy misol: bugungi kunda brayl tizimi ko’rish nuqsoniga ega bolalar maktablarida ishlatiladi, masalan, o’zbekistonning maxsus ta’lim muassasalarida brayl kitoblari va shriftlari yordamida o’quvchilar …

5 / 17

1930-yillarda oq tayoq jahon miqyosida qabul qilindi va bugun ham ko’rish nuqsoniga ega shaxslarning mustaqil harakatlanishida muhim rol o’ynaydi. xx asrda tiflotexnika rivojlanishidagi muhim ixtirolar xx asr tiflotexnika uchun inqilobiy davr bo’ldi, chunki elektr va raqamli texnologiyalar paydo bo’ldi. bu asrda ko’rish nuqsoniga ega shaxslar uchun axborotga kirish va kommunikatsiya imkoniyatlari sezilarli darajada kengaydi. eng muhim ixtirolardan biri 1934 yilda paydo bo’lgan «talking book» – ovozli kitoblar bo’lib, ular fonograf yozuvlari asosida ishlaydigan edi. bu texnologiya amerika ko’rish nuqsoniga ega shaxslar jamg’armasi tomonidan ishlab chiqilgan va ko’rish nuqsoniga ega shaxslar uchun kitoblarni ovozli formatda taqdim etishga imkon berdi. dalil sifatida, ikkinchi jahon urushi paytida bu texnologiya harbiy xizmatchilar uchun ishlatilganini keltirish mumkin, bu esa ularning ruhiy holatini yaxshilagan. yana bir muhim ixtiro – 1964 yilda robert webrext tomonidan yaratilgan tty (teletypewriter for the deaf), ammo bu texnologiya keyinchalik ko’rish nuqsoniga ega shaxslar uchun moslashtirildi va matnli kommunikatsiyaga asos bo’ldi. 1970-yillarda …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tiflotexnika tarixi, mohiyati, maqsad va vazifalari"

tiflotexnika tarixi ,mohiyati maqsad va vazifalari.brayl tizimi yaratilish tarixi va olti nuqtali brayl shrift reja kirish 1. asosiy qism 1. tiflotexnika tarixining shakllanish bosqichlari 1. tiflotexnikaning mohiyati, maqsad va vazifalari 1. brayl tizimining yaratilish tarixi 1. olti nuqtali brayl shriftining tuzilishi va ishlash prinsipi 1. zamonaviy tiflotexnika va brayl tizimi integratsiyasi xulosa foydalanilgan manbalar tiflotexnika tarixi, mohiyati, maqsad va vazifalari. brayl tizimi yaratilish tarixi va olti nuqtali brayl shrifti kirish tiflotexnika (yunoncha «typhlos» - ko’r, «techne» - san’at yoki texnika so’zlaridan) ko’rish qobiliyati cheklangan yoki butunlay yo’qolgan shaxslar uchun maxsus texnologiyalar va yordamchi vositalarni o’z ichiga olgan fan va amaliyot sohasidir. bu so...

This file contains 17 pages in DOCX format (311.2 KB). To download "tiflotexnika tarixi, mohiyati, maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tiflotexnika tarixi, mohiyati, … DOCX 17 pages Free download Telegram