til — millat ko‘zgusi

DOCX 6 pages 17.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
ona tili millat ko’zgusi har yili 21 oktyabr yurtimizda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun sifatida o‘zgacha g‘urur, faxr va iftixor bilan keng nishonlanadi. albatta, har bir millat o‘z ona tiliga ega. ulkan boylik, bebaho qadriyat sifatida e‘zozlanadigan tilda ajdodlarining bebaho merosi, tarixi, o‘tmishi va buguni yashaydi. o‘zligini anglagan har bir millat va elat uchun til bebaho va tengsiz boylik sanaladi. ona tiliga bo‘lgan e‘tibor yuksak qadrlandi. darhaqiqat, ona tilini sevgan, ardoqlagan inson qalbida o‘tmishi, an‘ana va qadriyatlariga, buyuk ajdodlariga bo‘lgan cheksiz ehtiromi mujassam bo‘ladi. istiqloldan ilgari qo‘lga kiritilgan bebaho boyligimiz, qadriyatimiz – o‘z ona tilimizni har tomonlama rivojlanishini ta‘minlanish faoliyatimiz mezoni sifatida dolzarb sanaladi va albatta, yoshlarga ta‘lim-tarbiya berish jarayonida ham ushbu muhim omillarga alohida ahamiyat qaratib kelmoqdamiz. shu maqsadda 2018 yil 11 oktyabr kuni buxoro davlat universiteti, buxoro tumanidagi 1-umumta‘lim maktabi va o‘zmtdp buxoro viloyati kengashi hamkorligida 21 oktyabr – o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganligining 29 …
2 / 6
ojlantirish – millatning yuksalishi demak. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasida davlat tilining maqomi huquqiy jihatdan mustahkamlab qo‘yilgan. shu tariqa o‘zbek tili mustaqil davlatimizning bayrog‘i, gerbi, madhiyasi qatorida turadigan, qonun yo‘li bilan himoya qilinadigan muqaddas davlat ramziga aylandi. bundan 27 yil muqaddam o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan edi. bu o‘z davrida tom ma'noda olamshumul voqea bo‘lgan edi. chunki, beruniy, ibn sino, al xorazmiy, al farg‘oniy, alisher navoiy, amir temur, mirzo ulug‘bek, bobur mirzo singari buyuk siymolarni yetishtirgan xalq tili yo‘qolish arafasiga kelib qolgan edi. mustaqillikka ilk qadamlar tashlanayotgan davrdayoq prezidentimiz tomonidan o‘zbek tiliga davlat maqomi berish masalasi kun tartibiga qo‘yilib, bu ish amalga oshirilgan edi. ona tilimiz – o‘zbek tiliga 1989 yil 21 oktabrda davlat tili maqomi berildi. bu mamlakatimiz, yurtdoshlarimiz hayotidagi unutilmas, tarixiy voqeaga aylandi. agar o‘shanda til to‘g‘risida qonun qabul qilinmaganda edi, o‘zbek tili ham tarix saxifalaridan joy olgan bo‘larmidi?!. shuni ta'kidlash kerakki, o‘zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi xalqimizning …
3 / 6
oshirilgan ishlarning eng muhimlaridandir. til – millat qiyofasining bir bo‘lagi. dunyodagi barcha xalqlar o‘zining milliy rasmiy tiliga ega deb aytolmaymiz. chunki bu xalqning milliy mustaqilligi bilan bog‘liq. mutaxassislarning so‘zlariga qaraganda, bugungi kunda har ikki xaftada bitta til yo‘qolib bormoqda. bu o‘z navbatida o‘sha tilda so‘zlashuvchi xalqlarning yo‘qolishini anglatadi. yunesko vakillarining so‘zlariga qaraganda, qachonlardir odamlar so‘zlashadigan tillarning soni 7 mingdan 8 mingtagacha yetgan bo‘lsa, bugungi kunda sayyoramizda 6 mingta til mavjud bo‘lib, ularning 90 foizi yo‘qolib ketish arafasida turibdi. bu asosan sivilizatsiya tufayli madaniyatidan ayrilayotgan kam sonli millatlarning tillaridir. bu tillarda so‘zlovchi aholining ayrimlari yozuvga ega bo‘lsa, ayrimlari bundan bebahradir. masalan, afrika tillarida so‘zlashuvchi aholining 80 foizi xamon o‘z yozuvlariga ega emas. minglab tillardan ta'lim tizimida foydalanishning imkoniyati yo‘q. internetdan foydalana olmaydigan tillar haqida-ku aytmasa ham bo‘ladi. chunki yangi texnologiyalarning rivojlanishi tufayli ayrim xalqlar o‘z tillaridan ko‘ra zamonaviy tillardan foydalanishga majbur bo‘lmoqda. bugun internet tilining 81 foizi ingliz tiliga to‘g‘ri keladi. …
4 / 6
a'lim tizimida keng foydalanishni yo‘lga qo‘yish kerak. til – millatning ma'naviy boyligidir. til nafaqat muammola vositasi – balki xalqning madaniyati, urf-odati, uning turmush tarzi, tarixidir. turli xalqlarning tillariga xurmat esa o‘z navbatida o‘zaro tushunishni, muloqotlarga imkoniyat yaratadi. tillarni saqlanib qolishi uchun esa bu tillarni qo‘llab-quvvatlash zarurdir. aynan til tufayli insoniyat u yoki bu xalqqa mansubligidan faxrlanib yashaydi. barcha tillarni tan olish va xurmat qilish tinchlikning birdan bir kafolatidir. shu sababli ham xar bir xalq o‘z tili saqlanib qolishi uchun harakat qiladi. lingvist olimlarning fikricha, yana 25 yildan so‘ng xozir muamolada bo‘lgan tillarning o‘ntasidan bittasi saqlanib qolar ekan. bugungi kunda dunyoda 6809 ta til mavjud bo‘lib, ularning teng yarmi sakkizta davlat – meksika, indoneziya, kamerun, braziliya, hindiston, xitoy, aqsh va rossiya xissasiga to‘g‘ri keladi. eng ko‘p tilli mamlakat sifatida hindiston tan olinadi. bu mamlakatda axoli 845 til va laxjada so‘zlashadi. ikkinchi o‘rinda esa 600ta til va shevada so‘zlashuvchi papua — yangi …
5 / 6
a shuning o‘ziyoq bu tillarning kelajagi qorong‘uligidan dalolat beradi. bugungi kunda 357 tilda atigi 50 nafar kishi so‘zlashar ekan. 46 tildan esa atigi bir kishining foydalanishi aytiladi. ularning o‘limi bilan bu tillar ham yo‘qoladi. olimlarning fikricha, til yashab qolishi uchun undan kamida bir millon kishi so‘zlashishi kerak ekan. biroq bunday tillar dunyoda atigi 250 tadir. o‘zbek tili ham mana shu 250taning ichida ekani quvonarli, albatta. yunesko tomonidan nashr qilinadigan “yo‘qolib ketish xavfi arafasida turgan jahon tillari atlasi”da yevropadagi 50ta, tinch okeani mintaqasida esa 200ta til yo‘qolib ketish arafasida ekani ta'kidlanadi. afrikadagi 1400ta tildan 600tasi kelajakda, 250tasi esa yaqin orada butunlay yo‘qolishi xaqida bong urilmoqda. aqsh hududlariga yevrropaliklar qadam qo‘yganlarida bu mintaqada minglab tillar mavjud edi. ayni damda shimoliy amerika hindularning kamida 150ta tili saqlanib qolgan. leyptsig universiteti xodimi baltazar bikelyaning so‘zlariga qaraganda, kavkazda atigi 3-4 kishi so‘zlashuvchi tillar bor. yunesko xomiyligida leyptsigda bo‘lib o‘tgan lingvistlarning xalqaro anjumanida kam sonli xalqlarning …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til — millat ko‘zgusi"

ona tili millat ko’zgusi har yili 21 oktyabr yurtimizda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun sifatida o‘zgacha g‘urur, faxr va iftixor bilan keng nishonlanadi. albatta, har bir millat o‘z ona tiliga ega. ulkan boylik, bebaho qadriyat sifatida e‘zozlanadigan tilda ajdodlarining bebaho merosi, tarixi, o‘tmishi va buguni yashaydi. o‘zligini anglagan har bir millat va elat uchun til bebaho va tengsiz boylik sanaladi. ona tiliga bo‘lgan e‘tibor yuksak qadrlandi. darhaqiqat, ona tilini sevgan, ardoqlagan inson qalbida o‘tmishi, an‘ana va qadriyatlariga, buyuk ajdodlariga bo‘lgan cheksiz ehtiromi mujassam bo‘ladi. istiqloldan ilgari qo‘lga kiritilgan bebaho boyligimiz, qadriyatimiz – o‘z ona tilimizni har tomonlama rivojlanishini ta‘minlanish faoliyatimiz mezoni sifatida dolzarb sanaladi...

This file contains 6 pages in DOCX format (17.4 KB). To download "til — millat ko‘zgusi", click the Telegram button on the left.

Tags: til — millat ko‘zgusi DOCX 6 pages Free download Telegram