oʻzbek tilining ahamiyati

DOCX 6 стр. 23,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 6
ushbu hafta “ma’ri̇fat darsi̇” mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun tayyorlangan ma’ruza matni oʻzbek tili – milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli til millat taraqqiyotining hayotiy omili bo‘lib, u mamlakatning nomoddiy merosi hisoblanadi, chunki u har bir xalqning etnik-madaniy, mifologik va psixologik kechinmalari va g‘oyalarini ifodalaydi. pul birligi, bayrog‘i, nomi yoki geografik chegarasidan tashqari davlatning milliy tili, bu mamlakatni noyob, betakror va shukuhli qiladi, bu bir tomondan, mamlakatning o‘ziga xos milliyligi bo‘lsa, ikkinchi tomondan, xalqning shaxsiy merosini ko‘rsatadi. til – millatning o‘tmishi, buguni va ertasini bog‘lab turadigan mustahkam ko‘prik. u darz ketsa, istalgan millat o‘zi, o‘zligi, ma’naviy qiyofasini butkul yo‘qotadi. til – madaniyat, ma’rifat, axloq, tarbiya va shaxs kamolotining bosh mezoni. bu mezon shikastlansa, millat tanazzulga, uning go‘zal va abadiy qadriyatlari yo‘qlikka yuz tutmog‘i muqarrardir. unutmaylikki, inson ruhiy kechinmalarining rangin tasviri, o‘y-fikrlarining jo‘shqin tabiati, fitratu fikratidagi erk va hurriyat mushohadasining nurli tasviri ona tilining jozibasi, shukuhi, so‘nmas va betakror qudrati orqali namoyon bo‘ladi. …
2 / 6
ri millat qanday shakllangani va madaniy jihatdan qanday rivojlanganligini ko'rsatishning bir usuli hisoblanadi. til insonlarning o‘zaro aloqa vositasi bo‘lib, yaratuvchining insonga bergan bebaho ne’matidir. millatlarni millatlardan ajratib turuvchi asosiy belgilardan biri ham tildir. dunyoda har bir xalqning o‘z tili uning bebaho boyligi, iftixori, najoti hisoblanadi. hikmatli so‘zlar, she’ru dostonlar, qo‘shiqlar avvalo biror bir millatning ona tilida dunyoga keladi. millat bor ekan, uning tili ham yashaydi, tili yashar ekan u millat boshqa millatlar orasida o‘z nufuzi, obro‘siga ega bo‘ladi. har bir xalqqa o‘z tili aziz va ardoqli. sho‘rolar davrida rus tili ittifoq tili sifatida rivojlantirildi. u jahon tillari darajasiga ko‘tarildi. ayniqsa, ko‘p ming asrlik tarixga ega bo‘lgan turkiy xalqlar ham o‘z ona tillari dunyodagi hech bir xalqning tilidan kam emasligini yoqlab chiqdilar. bu yo‘ldagi sun’iy to‘siqlarni pisand etmadilar. mustaqillik arafasida oilaviy va bozor tili darajasiga tushib qolgan o‘zbek tiliga davlat tili maqomini berish haqidagi taklif va kurashlar samarasiz ketmadi. o‘zbek tiliga …
3 / 6
ab kelmoqdamiz. har bir yildagi bayram turli shiorlar ostida o‘tkaziladi. “ona tilim — jonu dilim”, “tilga e’tibor — elga e’tibor”, “til — millat ko‘zgusi” shular jumlasidandir. til bayramining mazmunli va qiziqarli o‘tishi har bir o‘quv yurti muallimlarining aql- zakovati, o‘z kasbini qanchalik chuqur egallaganligiga bog‘liq. til bayramiga taniqli yozuvchi, shoirlar, tilshunos va adabiyotshunos olimlar taklif etiladi. ular yoshlarga til bilish barcha muvaffaqiyatlarning garovi ekanligini, har bir inson avvalo o‘z ona tilini, qolaversa boshqa tillarni sevib o‘rganishlari zarurligini uqtirib o‘tishadi. til bayramlarida til haqidagi hikmatli so‘zlar, she’rlar, qo‘shiqlar yangraydi. shu kuni radio va televideniye orqali til bayramiga doir qiziqarli chiqishlar uyushtiriladi. til bayrami insonni ona tiliga va o‘z xalqiga bo‘lgan mehr-muhabbatini jo‘sh urdiruvchi betakror bayramdir. til bayrami shuningdek xalqlar o‘rtasida o‘zaro totuvlik va do‘stlik rishtalarini mustahkamlovchi muhim omildir. taxminlarga koʻra, dunyoda ellik million kishi oʻzbek tilida gaplashar ekan. bu yer yuzi aholisining har 150 kishidan biri oʻzbek tilida gaplashishini anglatadi. soʻzlashuvchilar …
4 / 6
turkiylar haqida shunday fikr bildirgan: “turkiylar o‘zlarining bilimdonliklari bilan butun dunyoni larzaga solgan. shunisi isbot talab etmaydigan haqiqatki, va ayni paytda hayratlanarliki, bizning yevropada ibtidoiy hayot hukm surgan bir paytda ularda milliy adabiyot ravnaq topgan”. bu e’tirof butun turkey xalqlarning nechog‘liq buyuk madaniyatga ega ekanligini aynan dalilidir. shunday ekan, avvalo, turkiy xalqlarning kelib chiqishi, tarixiy taraqqiyoti, ilm-ma’rifat rivojlanishi uchun muhim asos bo‘luvchi yozuvning shakllanishi haqida barchamiz bilim va ma’lumotlarga ega bo‘lmog‘imiz lozim. qadimgi turkiy xalqlar ahamoniylar bitiklarida saklar deb yuritilgan. yunon manbalarida skiflar deb atalgan. “avesto”da turlar deb atalib, ularning yurti turon deyilgan. turk atamasining urug‘, elat, ko‘chmanchilar mamlakati, bahodir, kuchli, qudratli, alohida jangchilar, qurolsizlar, dubulg‘a, sodda kabi ma’nolari qayd etiladi. m.ermatov “o‘zbek” so‘zining paydo bo‘lishini turkiy qabilalardan bo‘lmish uz(o‘z)lar bilan bog‘laydi. asqad muxtor esa quyidagicha fikr bildiradi. menimcha, bu so‘zning (demak, xalq nomining ham) tarixi juda uzoq. 721 yilda turkiy qabilalarning qurultoyi bo‘lgan. shunda bilga hoqon o‘z nutqini bunday …
5 / 6
l mulkining sultoni, buyuk shoir navoiy so‘zni olam yaralishining asosi deb hisoblaydi va uning martabasini ulug‘lab, so‘zdek qimmatbaho narsaga hatto gavhar ham sadaf bo‘la olmaydi, deydi: so‘z guhariga erur oncha sharaf, kim bo‘la olmas anga gavhar sadaf. so‘zning oldida gavhar donasi nima degan gap, bu afsona-ku, so‘zni jahon dengizining durdonasi deb bil, deydi shoir: donau dur so‘zini afsona bil, so‘zni jahon bahrida durdona bil buyuk shoirlardar yana biri, notiqlik sanati namoyandasi va nazariyotchisi, mutafakkir, husayn voiz koshifiy so‘zning qudrati haqida shunday deydi: “agar soʻz senikimi yoki sen soʻznikimi, deb soʻrasalar, aytgil: men soʻzniki va soʻz menikidir, chunki soʻz insonlik daraxtining mevasidir, daraxtni mevadan va mevani daraxtdan ajratib boʻlmaydi”. adiblarimiz tilning muqaddasligi, ona tili bo‘lmasa xalq, xalq bo‘lib shakllanmasligi xususida bot-bot e’tirof etadilar. prezidentimiz shavkat mirziyoyev: “dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo‘lgan o‘zbek tili xalqimiz uchun milliy o‘zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma’naviy boylik, buyuk qadriyatdir. kimda-kim o‘zbek tilining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzbek tilining ahamiyati"

ushbu hafta “ma’ri̇fat darsi̇” mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun tayyorlangan ma’ruza matni oʻzbek tili – milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli til millat taraqqiyotining hayotiy omili bo‘lib, u mamlakatning nomoddiy merosi hisoblanadi, chunki u har bir xalqning etnik-madaniy, mifologik va psixologik kechinmalari va g‘oyalarini ifodalaydi. pul birligi, bayrog‘i, nomi yoki geografik chegarasidan tashqari davlatning milliy tili, bu mamlakatni noyob, betakror va shukuhli qiladi, bu bir tomondan, mamlakatning o‘ziga xos milliyligi bo‘lsa, ikkinchi tomondan, xalqning shaxsiy merosini ko‘rsatadi. til – millatning o‘tmishi, buguni va ertasini bog‘lab turadigan mustahkam ko‘prik. u darz ketsa, istalgan millat o‘zi, o‘zligi, ma’naviy qiyofasini butkul yo‘qotadi. til – madaniyat, ma’rifa...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (23,1 КБ). Чтобы скачать "oʻzbek tilining ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzbek tilining ahamiyati DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram