yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi

PPTX 29 pages 2.1 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

powerpoint presentation yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi . reja: kreativ yondashuv sohalari kreativlikka nisbatan kelishuv yondashuvlari ta’lim olish jarayonida kreativ fikrlashni tushunish va baholash kreativ fikrlashning individual omillari kreativ yondashuv sohalari kreativlikda bilim sohasining alohidaligiga oid munozaralarga nisbatan qaysi va qancha kreativlik sohasi mavjud bo‘lishi mumkin degan savol tug‘iladi. yillar mobaynida, turli kreativlik sohasida faoliyat yuritadigan nazariyachilar va tadqiqotchilar ijodkorlikning turli jabhalarini yoritishga harakat qilishgan bo‘lib, ulardan eng e’tiborga moligi kaufman (va boshqalar) tomonidan yoritilgan mavzudir (2004[29]; 2005[28]; 2006[30]; 2009[31]; 2012[32]). so‘nggi izlanishlarida u kreativ faoliyatning beshta turli sohalarini ajratib ko‘rsatadi, ular: kundalik, bilimga xoslik, ko‘rgazmali, ilmiy va badiiy kabilardir. boshqalar kreativlikni turli bilim sohalari guruhiga ajratishganligini aytishgan: runko va bahledalar (1986[33]) kreativlikni “badiiy” va “ilmiy” sohalarga ajratgan. amabailning (1983[34]; 1996[35]) fikricha, kreativ topshiriqlar uchta katta bo‘limlarga tasniflanadi: og‘zaki, badiiy va muammoni yechish. shuningdek, chen va boshqalar (2006[36]) og‘zaki, badiiy va matematika sohalarini aniqlagan. kreativlikni badiiy va og‘zaki sohalarga ajratish …

2 / 29

uv yondashuvlari “kelishuv yondashuvlar”, yoki “tarkibiy nazariya”, kreativ fikrlash va kreativlikni ko‘p o‘lchamli hodisa sifatida izohlaydi (lucas, 2016[39]). amabail (1983[34]; 2016[40]) inson ijodkorligining tarkibiy nazariyasida biror ijodiy ishni amalga oshiradigan inson uchun to‘rt narsa kerak ekanini belgilaydi. bular muayyan sohaga tegishli ko‘nikmalar, kreativlikka tegishli jarayonlar, topshiriqni bajarishga rag‘batlantirilganlik va qulay muhit. yuqorida aytib o‘tilganlardan ayon bo‘ladiki, biror kreativ yaratuvchanlik birlamchi manbalar (ya’ni sohaga tegishli ko‘nikmalar, jumladan, texnik ko‘nikmalar va bilimlar), mazkur birlamchi manbalarni yangicha tartibda birlashtirish uchun kerakli jarayonlar yoki ko‘nikmalar (ya’ni, ijodkorlikka tegishli jarayonlar jumladan, senariy matnini ochish va javob variantlarini ochib qo‘yish kabi mos aqliy uslubiyatlar) hamda buni amalga oshirish uchun turtki bo‘luvchi vositani (ya’ni topshiriqni bajarishga rag‘batlantirilganlik) talab etadi. shuningdek, unda bir qator tashqi omillar ham ijodkorlik bilan bandlikni ta’minlovchi vositalar bo‘lib xizmat qiladi. mazkur to‘rt tartib nisbatan o‘zgarmas element yoki rivojlanadigan va ijtimoiy ta’sirlar sharotida o‘zgarishi mumkin bo‘lgan elementlardan iboratdir. sternberg va lubartlar (1991[41]; 1995[42]) tomonidan …

3 / 29

ti ustida ish olib bordi. turli komponentlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik turli natija berishi mumkin: misol uchun, bir necha ko‘nikmalarning jamlanmasi ijodiy takomillashuvga olib keladi; bundan farqli o‘laroq, boshqa tarkibiy qismlarning mavjudligi yoki darajasidan qat’iy nazar, har bir komponent uchun minimal chegara bo‘lishi mumkin, bu holatda ijodiy yutuqlarga erishib bo‘lmaydi. ta’lim olish jarayonida kreativ fikrlashni tushunish va baholash ijodkorlikning o‘zaro bog‘liqlik yondoshuvlari ijodiy ish bilan muvaffaqiyatli shug‘ullanish uchun turli xil ichki manbalarning ahamiyatini, shuningdek, ijodiy ish olib boriladigan muhitning muhimligini ta’kidlaydi. bunday yondashuvlar pisa tadqiqotlari doirasida kreativ fikrlashni baholashda muhim sxema bo‘lib xizmat qiladi. shunday bo‘lsada, o‘quvchilarning kreativ fikrlashlari haqida yanada yaxshiroq tushunchaga ega bo‘lish uchun, ushbu yondashuvlarni o‘quvchilarga kundalik maktab hayotiga tegishli bo‘lgan tarzda kontekstualizatsiya qilish zarur (glaveanu va boshq., 2013[44]; tangard, a option b option c option d option e option f option maktablar kreativ fikrlash ko‘nikmasi, aqliy ko‘nikmalar, bilim sohasining tayyorligi (ma’lum sohaga tegishli bilim va tajriba), yangi …

4 / 29

yondashuvlar, keng ma’nodagi madaniy muhit va bularning barchasi o‘quvchilar uchun alohida ijtimoiy omillarni anglatadi. bularning barchasi o‘quvchilarning o‘z ijodiy qobiliyatini aniqlashiga va rivojlantirib borishiga ta’sir qiladi va kreativ fikrlash qobiliyatini o‘zlashtirishlarini rag‘batlantiradi yoki aksincha unga to‘sqinlik qiladi. va nihoyat, maktablar o‘ziga xos maskan hisoblanib, unda xoh u alohida shaxs bo‘lsin xoh jamoaning a’zosi sifatida o‘quvchilarda kreativ fikrlash qobiliyatining namoyon bo‘lishi, kuzatilishi va baholanishi jarayonlari amalga oshadi. sinfda o‘quvchilarning kreativ yutuqlari va o‘sish jarayoni kreativ ifodalash shakliga qaratilgan (ya’ni, o‘quvchining ichki muloqot dunyosi va yozish, chizish, musiqa yoki boshqa san’at turlari orqali ifodalanishi), bilim hosil qilinishi (masalan, guruhdagilar ichida yangicha bilim va fikrlash qobiliyatini namoyon etish va birgalikda ishlash jarayonini tushunish) yoki ijodiy tarzda muammoni yechishni (masalan, vaziyatlarda turli muammolarga ijodiy yechim topishni) ifodalaydi. sinfda kreativ fikrlashni bunday o‘ziga xos tarzda namoyon etuvchi omillar bir-biriga o‘zaro chambarchas bog‘langan. kreativ fikrlashni ijtimoiy jihatdan rag‘batlantiruvchi omillar umumiy madaniy tartiblar yoki qonuniyatlar yordamida o‘z-o‘zidan …

5 / 29

roq, divergent fikrlash yangi yondashuvlardan foydalanish, mavjud ma’lumotlardan kutilmagan kombinatsiya hosil qilish, muloqot, g‘oyalarni ilgari surish va ifoda qilish jarayonini mazmundor hamda ravon tarzda amalgaoshirish kabi qobiliyatlardan foydalanib, yangicha g‘oyalarni ishlab chiqish sifatida izohlanadi (kropley, 2006[47]). shuningdek, bu turli yechimlarni qidirish, eng og‘ir vaziyatlarda qandaydir kutilmagan yangilikka qo‘l urish qobiliyatlari, muammolarga turli nuqtai nazardan va topshiriqlarga turlicha yondashish hamda tayyor an’anaviy usullardan ko‘ra yangicha usullarni o‘ylab topish qobiliyati sifatida ham izohlangan (shank va abelson, 1977[48]; dunker, 1972[49]). aslida, divergent fikrlash muammolarga avval taklif etilmagan, yangi, g‘ayrioddiy yoki hayratlanarli javob topishdir. o‘quvchilarda kreativ kompetentlik faoliyatini quyidagicha belgilariga ko‘ra tasniflash mumkin: soha tayyorgarligi. soha tayyorlgarligi deb insonga biror ijodiy ishni muvaffaqiyatli amalga oshirishi uchun ma’lum sohaga oid muayyan darajadagi avvaldan mavjud bo‘lgan bilim va tajribaning talab etilishiga aytiladi (baer, 2016. shundan xulosa chiqarish mumkinki, insonda bilim qanchalik ko‘p bo‘lsa, u sohaga oid turli ma’lumotlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni yaxshiroq tushunadi va ijodiy g‘oyalarni kashf …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi"

powerpoint presentation yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi . reja: kreativ yondashuv sohalari kreativlikka nisbatan kelishuv yondashuvlari ta’lim olish jarayonida kreativ fikrlashni tushunish va baholash kreativ fikrlashning individual omillari kreativ yondashuv sohalari kreativlikda bilim sohasining alohidaligiga oid munozaralarga nisbatan qaysi va qancha kreativlik sohasi mavjud bo‘lishi mumkin degan savol tug‘iladi. yillar mobaynida, turli kreativlik sohasida faoliyat yuritadigan nazariyachilar va tadqiqotchilar ijodkorlikning turli jabhalarini yoritishga harakat qilishgan bo‘lib, ulardan eng e’tiborga moligi kaufman (va boshqalar) tomonidan yoritilgan mavzudir (2004[29]; 2005[28]; 2006[30]; 2009[31]; 2012[32]). so‘nggi izlanishlarida u kreativ faoliyatning beshta turli sohalari...

This file contains 29 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yondashuvni aniqlash va uning s… PPTX 29 pages Free download Telegram