psixologiya mutaxasislikka kirish

PPTX 32 pages 6.2 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mutaxasislikka kirish n-2 mavzu kamola mavzu: qadimda psixologik bilimlarning rivojlanishi tayanch tushunchalar: psixolog, psixologik bilimlar, idealizm, materialism, dualizm. reja: idealizm, materialism va dualizm sokrat, aristotel, platon, gipokrat faylasuflarning psixologik qarashlari o‘rta asr olimlarining psixologik qarashlari 1.idealizm, materialism va dualizm idealizm, materializm va dualizm psixologiyaga sezilarli ta'sir ko'rsatadigan uchta asosiy falsafiy tushunchadir. ushbu yo'nalishlar ong, ruh va materiyaning tabiati haqidagi qarashlardagi farqlarni aks ettiradi. ushbu ta'limotlarning har biri ongning jismoniy tana va uning atrofidagi dunyo bilan qanday munosabatda bo'lishini tushunishga turli xil yondashuvlarni taqdim etadi. psixologiyada idealizm haqiqat birinchi navbatda bizning ongimiz va fikrlarimizga bog'liqligini ta'kidlaydi. dunyo faqat bizning ongimiz mahsuli sifatida mavjud deb ishoniladi. shu nuqtai nazardan, aqliy jarayonlar va idrok haqiqatni qanday tushunishimiz va talqin qilishimizni belgilaydi. idealizm sub'ektiv tajriba va insonning ichki dunyosining ahamiyatiga e'tibor qaratadi. idealizmning asosiy tamoyillari idealizmning asosiy printsipi shundaki, ong va ong materiyaga nisbatan asosiy hisoblanadi. idealistlar dunyoni jismoniy o'zaro ta'sir orqali emas, balki …

2 / 32

aterializm tarafdorlari hissiyotlar, fikrlar va xatti-harakatlarni neyron aloqalari va kimyoviy jarayonlarni o'rganish orqali tushuntirish mumkinligini ta'kidlaydilar. psixologiyada materializm nevrologiya va eksperimental psixologiya kabi ob'ektiv tadqiqot usullariga qaratilgan. dualizm psixologiyada dualizm falsafiy tushuncha bo'lib, unga ko'ra ong va tana alohida, ammo o'zaro bog'liq mavjudotlardir. ushbu yo'nalish ruhiy hodisalarni faqat moddiy jarayonlarga qisqartirish mumkin emasligini va ong jismoniy tanadan mustaqil ravishda mavjudligini ta'kidlaydi. dualizm ongning tabiati haqidagi ko'plab munozaralar uchun asos bo'ldi. dualizmning asosiy printsipi ong va tanani ajratishdir. bu shuni anglatadiki, ongni faqat miyada sodir bo'ladigan jismoniy jarayonlar bilan izohlash mumkin emas. dualistlarning ta'kidlashicha, ong uni tananing moddiy tabiatidan ajratib turadigan noyob xususiyatlarga ega. dualizm ong falsafasi sohasidagi tadqiqotlarga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. idealizm, materializm va dualizmni taqqoslash idealizm ongning ustuvorligiga, materializm materiyaning ustuvorligiga, dualizm esa ong va tanani ikki xil mavjudotga ajratadi. ushbu yo'nalishlarning barchasi psixologiyaning fan sifatida rivojlanishiga ta'sir ko'rsatadigan psixikani tushunishga turli xil yondashuvlarni taklif etadi. ularning har biri …

3 / 32

i asosiy oqimlardan biri; ong, ruh, tafakkur birlamchi, materiya, tabiat, borliq ikkilamchi deb talqin etuvchi qarashlar tizimi. materializmning muqobili. idealizmning obyektiv va subʼyektiv shakllari bor. obyektiv idealizm dunyoning asosida inson ongidan tashqarida va unga bogʻliq boʻlmagan holda gʻayritabiiy ruhiy ibtido (gʻoya, olamiy aql) yotadi, deb hisoblaydi. bunday taʼlimotning yirik namoyandalari antik falsafada platon, plotin, prokl; yangi davrda — g. v. leybnits, f. v. shelling , g. v. f. gegel boʻlgan. subʼyektiv idealizm inson ongidan tashqaridagi obʼyektiv reallikni inkor etib, faqat subʼyektiv sezgilar mavjud, deb biladi. bu gʻoya j. berkli, d. yum, i. g. fixte taʼlimotida yaqqol ifodalangan. ruhiy ibtido qanday tushunilishiga qarab idealizmning xilma-xil koʻrinishlarini bir-biridan ajratish mumkin; olamiy aql (panlogizm) yoki olamiy iroda (volyuntarizm), yagona ruhiy substansiya (idealistik monizm) yoki koʻpdan-koʻp ruhiy birinchi unsurlar (plyuralizm), aqlan, mantiqan anglanadigan ibtido (idealistik ratsionalizm), sezgilarning hissiy xilma-xilligi (idealistik empirizm va sensualizm, fenomenalizm) ilmiy bilish obʼyekti boʻla olmaydigan, qonuniyatga boʻysunmaydigan, mantiqqa zid ibtido …

4 / 32

idlashga asoslangan falsafiy taʼlimot. idealizmning muqobili. materializm ruhiy hodisalar va qadriyatlarning mustaqil mavjudligini inkor etadi va ularni olamning birlamchi boʻlgan moddiy asosi rivojining oliy darajasida vujudga keladigan xossa va munosabatlari tarzida talqin qiladi. materializmning gnoseologik (bilishdagi) ildizini amaliyot, insonning voqelikni oʻzgartirishga qaratilgan olamshumul tarixiy tajribasi tashkil etadi. materializmga tabiatshunoslik fanlari, texnikaga alohida eʼtibor bilan qarash xosdir. materializm fransuz maʼrifatchiligi davrida (j. lametri, p. golbax, d. didro va boshqalar) ravnaq topdi, ammo, yevropa falsafiy fikriga hal qiluvchi darajada taʼsir etish mavqeiga 19-asrdagina (k. marks, f. engels, l. feyerbax va boshqalar) erishdi. materializm idealizmning "xato" fikrlariga qarshi oqim tarzida namoyon boʻlib, oʻzining bir yoqlamaliligi tufayli barcha muhim, insoniy muammolar (ong, mavjudlik, hayotning maʼnosi hamda maqsadi, qadriyatlar va hokazo) oldida butunlay ojizlik qilib, ularning chuqur maʼnosini taxlil etishga nochorligi sababli ularni xayoliy muammolar tarzida rad etadi. materializm ning u yoki bu shakldagi namunalari, unsurlari, rivojlanish yoʻllari azaldan sharkda ham, gʻarbda ham mavjud boʻlgan. …

5 / 32

k yoki fiziologik materializm u jon va ruhga nisbatan yuqoridagi qarashni tiqishtiradi hamda moddiylik va gʻayrimoddiylikning oʻzaro tub farqini inkor etadi. 3. axloqiy materializm foydali narsalarni yoki manfaat uchun foydalanish mumkin boʻlgan qadriyatlarnigina eʼtiborga loyiq, deb hisoblaydi va mustaqil nomoddiy olamning mavjudligini inkor qiladi. 4. dialektik materializm — kommunistik davlatlarning rasmiy falsafasi, uning siyosati va fanining uslubiy asosi boʻlib xizmat qilgan. 19-asrda k. marks va f. engels tomonidan gegel dialektikasini yaxlit materialistok dunyoqarashga aylantirish asosida shakllangan hamda oʻz ichiga tarixiy materializm — tarixni materialistok tushunish nazariyasini olgan. odatda, materializm tushunchasi realizm (tafakkurga bogʻliq boʻlmagan va ongdan tashqarida mavjud boʻlgan reallik) maʼnosida ham qoʻllanadi. materializm oddiy qilib aytganda, vokelikni moddiy sababga asoslanib tushuntiruvchi taʼlimotdir. dualizm dualizm (lot. dualis – ikki yoqlama) – bir-biri bilan birlashtirib boʻlmaydigan holatlar, tamoyillar, fikrlash tarzi, dunyoqarash, intilish va gnoseologik tamoyillar yonma-yon mavjudligini targib qiluvchi taʼlimot. dualizm plyuralizm koʻrinishlaridan biri. dualizm terminini nemis faylasufi x. volf (1679— …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya mutaxasislikka kirish"

mutaxasislikka kirish n-2 mavzu kamola mavzu: qadimda psixologik bilimlarning rivojlanishi tayanch tushunchalar: psixolog, psixologik bilimlar, idealizm, materialism, dualizm. reja: idealizm, materialism va dualizm sokrat, aristotel, platon, gipokrat faylasuflarning psixologik qarashlari o‘rta asr olimlarining psixologik qarashlari 1.idealizm, materialism va dualizm idealizm, materializm va dualizm psixologiyaga sezilarli ta'sir ko'rsatadigan uchta asosiy falsafiy tushunchadir. ushbu yo'nalishlar ong, ruh va materiyaning tabiati haqidagi qarashlardagi farqlarni aks ettiradi. ushbu ta'limotlarning har biri ongning jismoniy tana va uning atrofidagi dunyo bilan qanday munosabatda bo'lishini tushunishga turli xil yondashuvlarni taqdim etadi. psixologiyada idealizm haqiqat birinchi navbatda biz...

This file contains 32 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "psixologiya mutaxasislikka kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya mutaxasislikka kiri… PPTX 32 pages Free download Telegram