turdi, mashrab, soʻfi oloyora sarlarining tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosantahlil qilish

PPTX 24 стр. 267,9 КБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 267,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

prezentatsiya powerpoint mavzu: turdi,mashrab,soʻfi olloyor asarlari va tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosan tahlil qilish reja: uch ijodkor asarlaridagi tasavvufiy tafakkurning umumiy va farqli jihatlari tasavvuf ta’limotining ularning asarlarida insonni komillikka yetaklovchi vosita sifatida talqini turdiyning asarlari va tasavvufiy g‘oyalarning aks etishi mashrab ijodida tasavvuf falsafasi va erkinlik ruhi so‘fi olloyor merosida axloqiy-tarbiyaviy tasavvuf tafakkuri qiyosiy tahlil asosida turdi, mashrab va so‘fi olloyor tasavvufiy qarashlarining o‘ziga xosliklari shoirlarning tarixiy-madaniy kontekstdagi o‘rni shoir yashagan davri ijodiy maktabi tarixiy muhit turdi xvii asr xalq og‘zaki ijodi bilan bog‘liq, xalqona tasavvuf o‘zbek xalqining siyosiy va madaniy beqarorligi mashrab xvii–xviii asr yassaviylik va qalandariylik ta’siri kuchli buxoro xonligi davri, sufiylik harakatining kuchayishi so‘fi olloyor xvii asr oxiri – xviii asr boshi yassaviylik va naqshbandiylik yo‘nalishi ma’rifiy islohotlar va diniy-falsafiy muhit tasavvufiy g‘oyalar: asosiy tushunchalar va ularning talqini tushuncha turdi mashrab so‘fi olloyor haqiqatga intilish xalqona tarzda, hayotiy haqiqat bilan uyg‘unlashgan radikal va syurreal ifodalar bilan, "mastlik" …

2 / 24

llaydi. uning asarlari xalqona tasavvufning namunasi bo‘lib, hayotga yaqin, qulay va realistik. mashrab — shathiyona uslubda yozadi. unda ko‘pincha diniy rasmiyatchilik tanqid qilinadi. “mastlik” ramzi ilohiy haqiqatga yetishish vositasi sifatida talqin etiladi. qalandariylik ruhini o‘zida mujassam etgan. so‘fi olloyor — “sabotul ojizin” asarida ma’rifiy tasavvufni nazariy va didaktik shaklda bayon qiladi. uning uslubi ravon, qur’on va hadisga tayanuvchi, axloqiy-g‘oyaviy jihatdan yuksakdir. tasavvuf taʼlimoti haqida qisqacha tasavvuf – islomiy falsafaning ichki, ruhiy jihatlariga eʼtibor beruvchi yoʻnalish boʻlib, allohga muhabbat, ichki poklik, nafsni tarbiya qilish va kamtarlik orqali haqiqatga yetishishni targʻib qiladi. adabiyotda esa bu yoʻnalish axloqiy-tarbiyaviy gʻoyalar, ramziy til, falsafiy obrazlar orqali ifodalanadi. tasavvuf, islomiy ruhiy-ma’naviy hayotning chuqur qatlamlarini o‘z ichiga olgan falsafiy-axloqiy tizim sifatida, markaziy osiyo mumtoz adabiyotida muhim o‘rin tutadi. ayniqsa, turdi, mashrab va so‘fi olloyor kabi shoirlarning ijodida tasavvufiy tafakkur, inson ma’naviyatini kamolga yetkazish, haqiqatni anglashga intilish asosiy mavzulardan biri sifatida namoyon bo‘ladi. ularning asarlari orqali tasavvufning xalqona …

3 / 24

ulazizxon davrida saroyning amaldorlaridan, yuz umg'ining ko' zga ko'ringan siyosiy arboblaridan bo'lgan . subhonqulixon taxtga chiqqach, saroydan uzoqlashtirilgan. ashtarxoniylarga qarshi 1685-86 yillarda ko'tarilgan xalq isyonida faol ishtirok etgan. isyon bostirilgach, turdi jizzax, so'ng xo jandga borib, muhtojlik va uzluksiz ma' naviy tushkunlikda kun kechirgan. turdi o'zbek va fors tillarini yaxshi bilgan. «dar mazammati sipohigari» she'rida o'zining asosiy kasbkori sipohiylik («harbiylik») bo'lganini, shu kasbi bilan uzoq yillar nimalarnidir tama' qilib, shohlarga xizmat qilganini, lekin oxir-oqibatda hech narsaga erisha olmaganini afsus bilan ma'lum qilgan lekin harbiylik bilan bir qatorda turdi o'z zamonasining o'qimishli, sharq adabiyotidan mukammal xabardor, hayot, jamiyat haqida keng tushunchaga ega kishilaridan bo'lgan. uning jamiyatda tutgan mavqei esa o' z atrofida yuz berayotgan voqea-hodisalarga faol aralashishni taqozo etgan. turdining adabiy merosi 18 she'rdan iborat bo'lib, ulardan 12 iasi g' azal, 5 iasi muxammas va bittasi fard janriga oid. 434 misra hajmidagi bu merosning 165 misrasi subhonqulixon haqidagi mashhur hajviyani tashkil …

4 / 24

aktlarga, teran mulohazalarga boyligi va uslubining realistik xarakteri bilan o'zbek adabiyoti rivojiga samarali ta'sir qilgan. maxmur, gulxaniy kabi satirik shoirlar ijodining shakllanishida muhim bosqich bo'lgan. a. majidiy tomonidan topilgan va 1924-25 yillarda nashr etilgan she'rlar qo'lyozmasi abu rayhon beruniy nomidagi o'zbekiston fanlar akademiyasi sharqshunoslik instituti fondida saqlanadi boborahim mashrab (1640-1711) mashrab (taxallusi; asl ism-sharifi boborahim mulla vali o‘g‘li) (1640, namangan — 1711, balx) — shoir va mutafakkir. mashrab nomi 18—19-asrlarda tuzilgan tazkira va tasavvufiy yo‘nalishdagi asarlarda (masalan, bade samarqandiyning «muzokir ul-ashob» va b.) zikr etiladi. ammo ularda shoir hayoti va ijodiy faoliyati haqida keltirilgan ma’lumotlar nihoyatda kam. mashrabning qoldirgan adabiy merosi xususida ham aniq ma’lumot beruvchi manba yo‘q. uning o‘z asarlarini to‘plab, devon yoki biror majmua tuzganligi ma’lum emas. faqat «devoni mashrab», «devonai mashrab», «eshoni mashrab», «hazrati shoh mashrab» nomlari ostida xalq orasida qo‘lyozma va toshbosma shaklida tarqalgan qissalardagina (ularning kim tomonidan va qachon tuzilganligi noma’lum) shoirning hayot yo‘li va …

5 / 24

f bilan bevosita bogʻliq. u naqshbandiya tariqati taʼsirida shakllangan. asarlarida allohga muhabbat, ozodlik, ruhiy tozalik, nafsga qarshi kurash, dunyodan voz kechish (zuhd) kabi gʻoyalar mavjud. tasavvufiy yondashuv: mashrabda tasavvuf dil (qalb) orqali haqiqatni topish yoʻli sifatida namoyon boʻladi. u insonning ichki dunyosini, uni tozalash jarayonini chuqur falsafiy timsollar orqali ifodalaydi. mashrab ayrim hollarda rasmiy dindorlikni tanqid qiladi, bu esa uni erkin tafakkur egasi sifatida koʻrsatadi. so‘fi olloyor (1644, kattaqo‘rg‘on bekligi minglar qishlog‘i — 1724, denov) — tariqat arbobi va mutasavvuf shoir. shayxlar maktabi va buxorodagi jo‘ybor shayxlari dargohida ta’lim olgan. o‘z davrining barcha asosiy ilmlarini egallagan, arab va fors tillarini o‘rgangan. buxoro xoni abdulazizxon tomonidan boj mahkamasiga to‘ra etib tayinlangan. darveshona fe’l, shoirona ko‘ngil sohibi bo‘lgan so‘fi olloyor bu lavozimdan tezda iste’fo berib, o‘z davrining mashhur shayxi navro‘zga shogird tushgan, tarikat talablarini bajarib, shayxlik martabasiga ko‘tarilgan, valiulloh (karomat sohibi) bo‘lib yetishgan. turkiy va forsiy tillarida ijod qilgan so‘fi olloyor ijodining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turdi, mashrab, soʻfi oloyora sarlarining tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosantahlil qilish"

prezentatsiya powerpoint mavzu: turdi,mashrab,soʻfi olloyor asarlari va tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosan tahlil qilish reja: uch ijodkor asarlaridagi tasavvufiy tafakkurning umumiy va farqli jihatlari tasavvuf ta’limotining ularning asarlarida insonni komillikka yetaklovchi vosita sifatida talqini turdiyning asarlari va tasavvufiy g‘oyalarning aks etishi mashrab ijodida tasavvuf falsafasi va erkinlik ruhi so‘fi olloyor merosida axloqiy-tarbiyaviy tasavvuf tafakkuri qiyosiy tahlil asosida turdi, mashrab va so‘fi olloyor tasavvufiy qarashlarining o‘ziga xosliklari shoirlarning tarixiy-madaniy kontekstdagi o‘rni shoir yashagan davri ijodiy maktabi tarixiy muhit turdi xvii asr xalq og‘zaki ijodi bilan bog‘liq, xalqona tasavvuf o‘zbek xalqining siyosiy va madaniy beqarorligi mashrab xvii–x...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (267,9 КБ). Чтобы скачать "turdi, mashrab, soʻfi oloyora sarlarining tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosantahlil qilish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turdi, mashrab, soʻfi oloyora s… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram

turdi, mashrab, soʻfi oloyora sarlarining tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosantahlil qilish

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "turdi, mashrab, soʻfi oloyora sarlarining tasavvuf ta'limoti masalasini qiyosantahlil qilish"

Похожие файлы