mesopotamiyaning tabiiy sharoiti, aholining turmush tarzi

DOCX 35 pages 174.6 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 174.6 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

mavzu: ikki daryo oralig’i mundarija kirish…………………………………………………………………………… i-bob ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari………………………………………………. 1.1 mesopotamiyaning tabiiy sharoiti , aholining turmush tarzi....................... 1.2 shahar davlatlarning paydo bo’lishi, qo’shni davlatlar bilan aloqalar, shumer- akkad podsholigi………………………………………………… 1.3 mesopotamiya madaniyatining o’ziga xos tomonlari,dini va madaniyati………………………………………………………………… ii-bob mesopotamiya rivojlanishining asosiy bosqichlari………………………………………………………………….. 2.1 davrlash………………………………………………………………………. 2.2 moddiy madaniyat……………………………………………………………. 2.3 mesopotamiya sivilizatsiyasi………………………………………………….. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari 1.1.mesopotamiyaning tabiy sharoiti,aholining turmush tarzi. dajla va frot daryolarining o’rta va quyi oqimidagi mesopotamiya qadimgi sharqning madaniy markazlaridan biri hisoblanadi. mesopotamiya ba’zan ,,tamaddun beshigi “ deb ataladi, bunga sabab qadimda bu mintaqada shumer,akkad, bobil va ossuriya saltanatlari mavjud bo’lganligidir. qadimgi mesopotamiya bugungi kunda tigr va yevfrat(dajla va frot) daryolari orasidagi asosan hozirgi iroq respublikasi hamda, suriyaning shimoliy-sharqiy qismi, janubiy- sharqiy turkiya va g’arbiy eron hududlarida joylashgan.bu hudud qadimdan qulay geografik hududda ya’ni, osiyoni yevropa va afika bilan bog’lovchi yo’llar …

2 / 35

nadi. miloddan avvalgi ii mingyillikda bobil podsholigi mesopotamiya janubidagi eng yirik qudratli davlatga aylandi. “bobil” so`zining ma’nosi esa “xudolar davrozasi” degan manoni anglatadi.*miloddan avvalgi xviii asrda bobil podshosi xammurapi butun mesopotamiyani yagona davlatga birlashtiradi. xamurrapi davlatni boshqarish uchun o`z qonunlari to`plamini ishlab chiqadi. qonunlar to`plamining matnlari mamlakatning barcha shaxarlarida o`rnatilgan tosh ustunlarga yozib qo`yilgan. xamurappi deyarli 30 yil davomida qo`shni mamlakatlarni o`ziga bo`ysindirish uchun tinimsiz kurash olib bordi. xamurappi vafotidan so`ng qariyb 150 yil davomida bobil poytaxt bo`lib qoldi. so`ng tog`lik kassit qabilasi bobilni bosib oldi. ularning bosqini bobilni zavol topishiga zamin yaratdi. mil. avv. vii asrda yangi bobil podsholigi vujudga keldi. navoxodonosor ii hukmronligi davrida bobil o`z ravnaqi cho`qqisiga chiqqan. yangi bobil podsholigiga misr ham qo`shib olingan. u iyerusalim (quddus) ni vayron qilib tashlashadi. navoxodonosor ii turar joy va binolar qurilishiga pishgan g`isht ishlatishga farmon beradi.. eronliklar lashkari 539 –yilda bostirib kiradi. forslar bobilni zabt etadi. forslarni bobildan makedoniyalik …

3 / 35

di.janub juda quruq va issiq iqlim.mesopotamiya qadim zamonlarda loy va tabiy asfaltga juda boy bo`lgan.shimolda qo`rg`oshin,qalay,temir,tosh ham uchraydi.mesopotamiya florasi juda kambag`al.faqat shimolning tog`li rayonlarida har xil daraxtlar uchraydi.qadimda daryo vodiysida tol daraxti ,janubda qamishning turli xillari bo`lgan.xurmo palmasi iqtisodda muhim rol o`ynagan.strabonning malumotlariga qaraganda uning 360-xil foydali xossasini bilganlar.uzum,tariq,bodiring,sarimsoq,baqlajon,oshqovoq,loviya va no`xat o`stirganlar.qadimgi fauna boy bo`lgan.daryolarda baliq ko`p bo`lgan.bundan tashqari qushlar,eshak,cho`chqa,kiyik,quyon,tuyaqush,sherlar to`qay va sahrolarda mo`l-ko`l bo`lgan.mesopotamiya qadimgi yaqin sharqning keng bo`shlig`ida joylashganligi uchun xalqaro savdoda yetakchi rol o`ynagan,ko`pgina yo`llar g`arbdan sharqqa,shimoldan janubga shu yerdan o`tgan. er. avv. iii ming yillikdan shimoliy-sharqiy mesopotamiyada diyali daryosidan urmiya ko`ligacha yarim ko`chmanchi kutiy (gutiy ) qabilalari yashagan.* kassit qabilalari shimoliy-g`arbiy eronda, elamlardan shimolda yashagan. oromiy tili bu yerda keng tarqaldi. er. avv. x asrda janubiy mesopotamiyaga oromiylarga qarindosh xaldey qabilalari kelib o`rnashdi. mesopotamiya hududida er. avv. iv ming yillikdan iii ming yillikgacha ibtidoiy jamoa tuzumini yemirilish jarayoni bordi. shumerlarning er. avv. iv ming yillikni boshlarida …

4 / 35

lkashtirishga, ba'zan esa ataylab buzib ko`rsatishga ular shumer, akkad va ko`hna bobil podsholigi haqida umuman xech narsani esda tutishmagan. geradot allaqanday noma'lum ninni ossuriya podsholigining asoschisi deb hisoblagan, buning evaziga, «tarix otasi» ko`rsatib o`tgan ossur malikasi semiramida tamomila real shaxs bo`lib chiqdi. haqiqiy ossur xujjatlari kashf etilib, o`qib chiqilganligida eramizdan avalgi ix asrda ossuriyada malika shammuramat o`z o`g`lining yoshligida mamlakatni idora qilganligi aniqlandi. geradot dajla va frot vodiysining iqtisodiyotini daryo kemalarida arman o`lkasi bilan savdo uchun foydalanishi va shu kabilarni, shuningdek axolining mayishiy turmushini ancha yaxshi tasvirlaydi. mesopotamiya xalqi voha va tog` oldi rayonlarida yashashgan bo`lib, neolit davriga kelib, o`lka rivojlandi. bu davr tarixini ochib beradigan yozuv paydo bo’lgunga qadar mavjud madaniyat o’choqlari, xassun va xalaf manzilgoxlarini aytib o`tish lozim. bu xalqlar tarixini ochib berishga v ming yillik oxiri, iv ming yillikda ancha rivojlangan el’-ubayda manzilgohini misol qilish mumkin. shummerliklar davri manzilgohi bo`lishi mumkin. chunki shummerliklarni kelib chiqishi xozirgacha muloxazalarga …

5 / 35

rda akkad podshosi naram suen bilan elam podshosi o`rtasidagi shartnoma nusxalari mavjud. mesopotamiya tarixini o`rganishda ingliz olimi g. leyyard,fransuz a. parro va sobiq ittifoq olimlari v. shleyko, v. struve. b. turaevlarning ilmiy ishlarini aytib o`tish lozim. mamlakatning birlashishi tezda sodir bo`lmagan eramizdan avvalgi iii ming yillikning boshlarida bu erda bir necha 10 lab shaxar davlatlarni uchratamiz. o`sha zamonda shaxar bir qancha qishloq jamoalarinig birga qo`shiluvidan iborat bo`lib, bunda o`zlarini – o`zi idora qiluvchi kvartallar vujudga keltirilgan. har qaysi kvartalning markazida mahalliy xudo ibodatxonasi bo`lgan. tevarak atrofdagi kichik qishloqlar xokim bosh bo`lgan markazga bo`ysunishga; xokim ayni zamonida lashkarboshi va oliy kohin hisoblangan. biror shaxar kuchaya borib, boshqa shaxarlarni o`ziga bo`sundirgan vaqtda uning xokimi podsho unvonini olgan. davlat xokimiyati asta-sekin kuchaya borgan, podsholar a'yonlarga va oliy kohinlarga suyanib, oddiy fuqarolarni pisand qilmay qo`yishgan va ularni har turli majburiy ishlarga torta berishgan. urug`dan patriarxal oilaga va qishloq jamoasiga, qabiladan davlatga o`tishning ana shu …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mesopotamiyaning tabiiy sharoiti, aholining turmush tarzi"

mavzu: ikki daryo oralig’i mundarija kirish…………………………………………………………………………… i-bob ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari………………………………………………. 1.1 mesopotamiyaning tabiiy sharoiti , aholining turmush tarzi....................... 1.2 shahar davlatlarning paydo bo’lishi, qo’shni davlatlar bilan aloqalar, shumer- akkad podsholigi………………………………………………… 1.3 mesopotamiya madaniyatining o’ziga xos tomonlari,dini va madaniyati………………………………………………………………… ii-bob mesopotamiya rivojlanishining asosiy bosqichlari………………………………………………………………….. 2.1 davrlash………………………………………………………………………. 2.2 moddiy madaniyat……………………………………………………………. 2.3 mesopotamiya sivilizatsiyasi………………………………………………….. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatla...

This file contains 35 pages in DOCX format (174.6 KB). To download "mesopotamiyaning tabiiy sharoiti, aholining turmush tarzi", click the Telegram button on the left.

Tags: mesopotamiyaning tabiiy sharoit… DOCX 35 pages Free download Telegram