rivojlanish nazariyasi. (dialektika). bilish falsafasi

PPT 72 pages 581.0 KB Free download

72 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 581.0 KB

File type PPT

Pages 72

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 72

slayd 1 1 mavzu: rivojlanish nazariyasi. (dialektika). bilish falsafasi reja qonun tushunchasi va turlari. falsafiy qonunlar. falsafiy kategoriyalarning tasnifi. gnoseologiyada bilish shakllari. haqiqat nazariyasi mutloq va nisbiy haqiqatlar dialektikasi. 2 3 qarama-qarshilik va ziddiyat dialektikaning asosiy tushunchalari narsa harakat ayniyat va tafovut inkorni-inkor. shart-sharoit asos ikkinchi darajali asosiy aloqa 4 sistemalarning o'ziga xos xususiyatlari dialektikaning asosiy tushunchalari yakkalik, xususiylik va umumiylik ayrimlik butun va qism mexanik noorganik organik xususiylik yaxlitlik sistema, struktura, element semiotika kibernetika 5 dialektikaning asosiy tushunchalari mohiyat va hodisa sabab va oqibat sabab va oqibat dialektikasi bahona va shart sifat, miqdor, me'yor sinergetika sababiyat haqida zaruriyat va tasodif zaruriyat va tasodif dialektikasi imkoniyat va voqelik real va formal imkoniyatning turlari abstrakt va muayyan 6 qonun real olamning zaruriy, umumiy, nisbatan muhim, barqaror, takrorlanuvchi aloqalarini ifodalaydi, bunda mavjud shart-sharoitlar asosida taraqqiyotning xarakteri, yo'nalishi natijasida aniqlanadi qonun hodisalarning ob'ektiv mavjud, zaruriy, muhim, takrorlanuvchi aloqalari. qonunlar majmui amal qiluvchi zaruriy …

2 / 72

arshi va doimiy kurashda (masalan: kun va tun, issiq va sovuq va x.k.). qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonuni – barcha borliqning harakatlanishi va rivojlanishining ichki manbai. gegelning qarama-qarshiliklar birligi vap kurashi qonuniga alohida yondashuvi har bir jism, xodisa ikkita asosiy sifatga ega – ayniylik va farqlar ayniylik – ma'nosi jism (xodisa, g'oya) o'z o'ziga teng, ya'ni shu jism aynan shu jism. ayni damda, jismning o'ziga aynan jismda jismdan tashqariga chiqishga, uni buzishga intiluvchi nimadir mavjud. qarama-qarshilik, yagona ayniylik va farq o'rtasidagi kurash jismning o'zgarishga olib keladi (o'z o'zini o'zgartirish) – harakat. masalan: o'ziga aynan jamiyat mavjud, ammo unda shu jamiyat tor keluvchi kuchlar mavjud; ularning kurashi jamiyat sifatining o'zgarishiga, uning yangilanishiga olib keladi. kurashning turli ko'rinishlari ikkala tomonga foyda keltiruvchi kurash (misol uchun, musobaqa, unda har bir tomon boshqasiga etib oladi va rivojlanishning yangi sifat bosqichiga o'tadi); bir tomon doimiy ravishda ikkinchi tomon ustidan g'alaba qozonuvchi kurash, ammo yutqazgan taraf …

3 / 72

mklar kurashi. taraqqiyotning asosi: taraqqiyotning ichki manbai, o'z-o'zidan harakat qonunlar tuzilishi (strukturasi) qonunning amal bilish mexanizmi qarama-qarshiliklar qarama-qarshiliklar kurashi muhim farqlar ziddiyatlar farqlar qarama-qarshiliklar birligi o'zaro bir-biriga o'tish va o'zaro ta'sir qisman mos kelish nisbiy muvozanat taraqqiyot paydo bo'lishi, harakat va qarama-qarshilik-larni hal qiluvchi jarayon ayniylik tanafus, sekinlik, sakrash farq muhim farq qarama- qarshilik konflikt ayniylik qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonuni 9 qarama-qarshlik qonuni qarama-qarshilik deb narsa, voqea-hodi- salarning bir-birini taqozo etuvchi va shu bilan birga, bir-birini inkor etuvchi tomon- lari, kuchlarining o'zaro munosabatiga aytiladi. qarama-qarshiliklar o'rtasidagi munosabatni ziddiyat degan tushuncha ifodalaydi.odam- lar ziddiyatlar kamroq bo'lgan, kishi- larning xilma-xil intilish va maqsad- lari, bir-biridan farq qiladigan g'oya- lari uyg'unlashgan, barqarorlik ustuvor bo'lgan jamiyatni qurish uchun bosh qotirib kelmoqda.ana shunday intilishlar fanda “konfliktologiya”(konflikt – ziddiyat, logos - ta'limot) deb ataladigan falsafiy yo'nalish paydo bo'lishiga olib kelgan. har bir ziddiyatning aniqlanishi, hal qilinishi o'zgarishga, yangilanishga, bir sifatdan ikkinchi sifatga, eskidan yangiga o'tishga …

4 / 72

chki va tashqi muayyanligi bo'lib, uning qator xossa, belgi, xususiyatlari birligini ifodalaydi. me'yor esa miqdor va sifatning birligi, o'zaro bog'liqligini ifodalovchi tushunchadir. miqdor va sifat qonunini 12 miqdor va sifat moddiy olamning muhim tomonlarini aks ettiruvchi falsafiy kategoriyalardir. olam- dagi narsa va hodisalar doimo o'zgarib, rivoj- lanib boradi, bu jarayonda narsalar doimo paydo bo'ladi, o'zgarib turadi. lekin bundan ular muayyan mavjudlik shakliga ega emas, mut- laq beqaror va ularni bir-biridan ajratib bo'lmaydi, degan xulosa chiqmaydi. miqdor narsaning shunday muayyanligidirki, shu tufayli uni real ravishda (yoki fikran) bir jinsli qismlarga bo'lish va bu qismlarni bir butun qilib to'plash mumkin. qismlar yoki narsa- larning bir jinsligi (o'xshashligi, monandligi) miqdorning farq belgisidir. bir-biriga o'xsha- maydigan narsalar o'rtasidagi tafovutlar si- fat xarakteriga, bir-biriga o'xshash narsalar o'rtasidagi tafovutlar esa miqdor xarakteriga egadir. sifat narsa va hodisalarning muayyanli- gini ta'minlaydigan, ularga barqaror- lik bagishlaydigan xossa, xususiyat va belgilar yig'indisidir. sifat narsa- ning umumiyligini, yaxlitligini, uning nisbiy …

5 / 72

o'ra ziddiyatlar tizimdagi o'rniga ko'ra zaruriy tasodifiy ichki tashqi asosiy asosiy bo'lmagan taraqqiyot-ning ichki sabablari bilan asoslanadi tizimning tashqi sa-bablari bilan asoslanadi tizimning ichki zid-diyatlari bilan asos-lanadi tizimning tashqi sabab-larining u uchun boshqa tishqi ti-zimlar bilan asoslanadi mohiyat bilan asos-lanadi. tizim ta-raqqiyotini belgilaydi mohiyat bilan asoslan-maydi, tizim taraqqi-yotiga ta'sir qiladi ziddiyatlar tasnifi 15 miqdoriy o'zgarishlardan sifat o'zgarishlariga o'tish qonuni alohida xususiyatlari sifat – borliqqa aynan voqelik, jismning aniq aloqalari va xossaslarining muntazam tizimi. miqdor – jism yoki xodisaning sanaladigan xossasi (son, kattalik, hajm, og'irlik va x.k.). me'yor – miqdor va sifatning yagonaligi. muayyan miqdoriy o'zgarishlardan keyin, albatta sifat o'zgaradi. sifat doimiy ravishda o'zgara olmaydi. sifatning o'zgarishi me'yorning o'zgarishiga olib keladigan vaqtda (ya'ni koordinatalarning shu tizimiki ilgari miqdoriy o'zgarishlar ta'sirida sifat o'zgarishlari sodir bo'lgan) – jismning tub mohiyati o'zgaradi. shunday holatlar «tugunlar» deb ataladi, boshqa holatga o'tishning o'zi esa falsafada «sakrash» deb nomlandi. masalan, suv qaynaganda uning sifati tubdan o'zgaradi – …

Want to read more?

Download all 72 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rivojlanish nazariyasi. (dialektika). bilish falsafasi"

slayd 1 1 mavzu: rivojlanish nazariyasi. (dialektika). bilish falsafasi reja qonun tushunchasi va turlari. falsafiy qonunlar. falsafiy kategoriyalarning tasnifi. gnoseologiyada bilish shakllari. haqiqat nazariyasi mutloq va nisbiy haqiqatlar dialektikasi. 2 3 qarama-qarshilik va ziddiyat dialektikaning asosiy tushunchalari narsa harakat ayniyat va tafovut inkorni-inkor. shart-sharoit asos ikkinchi darajali asosiy aloqa 4 sistemalarning o'ziga xos xususiyatlari dialektikaning asosiy tushunchalari yakkalik, xususiylik va umumiylik ayrimlik butun va qism mexanik noorganik organik xususiylik yaxlitlik sistema, struktura, element semiotika kibernetika 5 dialektikaning asosiy tushunchalari mohiyat va hodisa sabab va oqibat sabab va oqibat dialektikasi bahona va shart sifat, miqdor, me'yor sinerg...

This file contains 72 pages in PPT format (581.0 KB). To download "rivojlanish nazariyasi. (dialektika). bilish falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: rivojlanish nazariyasi. (dialek… PPT 72 pages Free download Telegram