zararkunanda dasturlar faniga kirish

DOCX 8 pages 343.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 343.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu: zararkunanda dasturlar faniga kirish reja: 1. zararkunanda dasturlar (malware) tarixi; 2. windows ot uchun birinchi zararkunanda dastur; 3. zararli dasturlar statistikasi; 4. kompyuter viruslari va hujumlaridan himoyalanish yo‘llari. kalit so’zlar: zararkunanda dastur (zd), zararli dasturlar statistikasi, malware, kompyuter viruslari, maxfiy ma’lumot, chervlar, troyan dasturlar, rutkitlar, klaviatura loggerlari, josus dastur, reklama dasturlari. 1. zararkunanda dasturlar (malware) tarixi o‘tgan 30 yil ichida zararkunanda dastur (zd) (kompyuter viruslari) ni tahlil qilish sohasida deyarli hamma narsa o‘zgardi. zararkunanda dastur sababli xavfsizlik tushunchalari yaratilgan. ushbu ma’ruzada biz zararkunanda dasturlarning tarixi va rivojlanishiga diqqat qaratamiz va zararkunanda dasturlarni asosiy xususiyatlarini ko’rib chiqamiz. malware malicious (yoki malevolent so‘zining qisqartmasi) dasturi, bu dastur kompyuter operatsiyalarini bo‘lish, maxfiy ma’lumotlarni to‘plash, yoki shaxsiy kompyuter tizimiga kirish uchun tajovuzkorlar tomonidan foydalaniladi yoki yaratiladi. bu kodlar, skriptlar, faol kontent va boshqa dasturiy ta’minot ko‘rinishida kelib chiqishi mumkin. zararkunanda dasturlar “malware” bu umumiy termin bo‘lib har hil turdagi dushmanlar yoki taklifsiz kiruvchi …

2 / 8

lar. uchinchi qism bu tarmoq qurtlarining rivojlanishi. bunday zararkunanda dasturlar internetda keng tarqalganidan keyin mashxur bo‘lgan. to‘rtinchi qism esa rutkitlar va ransomwares (pul berib qutqarib olish). bular 2010 yilgacha eng xavfli zararlantiruvchi dasturlar edi. keyin elektron josuslik va to‘sqinlik qiladigan zararkunanda dasturlar paydo bo‘ldi. bu zararkunanda dasturlar bir necha mamlakatlarning maxfiy xizmati tomonidan yaratilgan. va eng oxirgi bosqich zararkunanda dasturlarning evolyusiyasi. 1986 yilda boshqa platformalarda zararkunanda dasturlar bor edi, ammo 1986 da personal kompyuterlarda birinchi zararkunanda dastur paydo bo‘ldi. bu brain nomli virus edi. brain dasturi pokistonlik ikki aka-uka basit va anjad tomonidan yaratilgan. ular personal kompyuterlar xavfsiz emasligini isbotlab bermoqchi edilar. shunday qilib ular kompyuter diskinig ishlashini qaytaradigan virus yaratdilar. bu dastur kompyuter diskini yuklash sohasini zararlantirgan va yuklash sohaga qo‘yilgan har bir egiluvchan diskni ham zararlantirgan. zararlangan egiluvchan disk personal kompyuterga qo‘yilganda u uning diskovodini zararlantiradi, shunday qilib diskovod har qo‘yilgan diskni qayta zararlantiraveradi. brain virusidan keyin boshqa …

3 / 8

bobi edi. foydalanuvchi virusning xususiyatlarini tanlab va yaratishi mumkin edi. bu virus yaratishni osonlashtirgan edi. buning bir necha kamchiliklari bor, ammo deyarli hamma foydalanuvchi grafik interfeysi asbobidan foydalanib virus yataratish mumkin. 2. windows ot uchun birinchi zararkunanda dastur windows tizimi chiqarilganda ko‘pchilik foydalanuvchilarga qiziq edi, chunki unga kuchli foydalanuvchi interfeysi berilgan edi. ko‘p foydalanuvchilarni ishlatilishining oddiy, soddaligi bilan jalb qilgan edi. kompyuter dunyosida biron narsaning foydalanuvchilari ko‘p bo‘lsa, ko‘p o‘tmay tajovuzkorlar va zararli dastur yaratuvchilarni ham qiziqtirib qo‘yadi. winvir microsoftning birinchi yozilgan virusi edi. bu dastur ko‘p ziyon etkazmaydigan bo‘lib, uning asosiy xususiyati takrorlash va bu dastur windows fayllarni zararlantirish qobiliyatiga ega bo‘lgan birinchi virus edi. winvir zararlangan fayllarga kichkina o‘zgartirishlar kiritar edi. monkey virusi hard diskovodning asosiy yuklash yozuvi va egiluvchan magnit diskini zararlantirar edi. monkey asosiy yuklash yozuvining birinchi blokini uchinchisiga siljitar edi va o‘zining kodini birinchi blokga kiritar edi. zararlangan kompyuter yuklanib bo‘lganidan keyin meyorda ishlar edi …

4 / 8

. chuvalchang viruslar operatsion tizimning nozik joylaridan foydalanish yoki zararlangan elektron xatlarni ochish yo‘li bilan kompyuterga o‘rnashib olishi mumkin. troyanlar (trojan horses). troyanlar odatda internet orqali tarqaladi. troyanlar kompyuterga o‘rnashib olib, dastlab foydali dastur sifatida o‘zlarini tanishtiradilar, lekin ularning asl vazifasi foydalanuvchiga noma’lumligicha qoladi. yashirin ravishda ular o‘zlarining yaratuvchisi tomonidan belgilangan harakatlarni amalga oshiradilar. troyanlar o‘z-o‘zidan ko‘paymaydi, lekin kompyuter xavfsizligini ishdan chiqaradi: troyanlar kerakli ma’lumotlaringizni o‘chirib yuborishi, kompyuterdagi ma’lumotlarni kerakli manzilga jo‘natishi, kompyuterga internetdan ruxsatsiz ulanishlarni amalga oshirishi mumkin. but sektor viruslari (bootsector viruses). bu viruslar kompyuterning ishlay boshlashi (zagruzka) uchun foydalaniladigan qattiq diskning maxsus qismini ishdan chiqaradi. bu virus kompyuterni zararlaganidan keyin, kompyuter ishlamay qolishi mumkin. odatda flop disklar orqali tarqaladi. makro viruslar (macro viruses). makro viruslar bu – o‘zlarining tarqalishi uchun boshqa bir dasturning makro dasturlash tilidan foydalanadigan viruslardir. ular odatda microsoft word yoki excel hujjatlarini zararlaydi. rutkit viruslari (rootkit viruses). rutkitlar viruslar orasida o‘zlarining eng xavfliligi va …

5 / 8

bu viruslar muayyan sana yohud vaqt kelganida yoki foydalanuvchi tomonidan muayyan harakat amalga oshirilganida ishga tushadigan viruslardir. misol uchun hazil kunida(1 aprel) yoki yangi yilda kompyuteringizdagi ma’lumotlarni o‘chirib tashlab sizga "sovg‘a” taqdim etishi mumkin. spam (spam). spam - noma’lum insondan, noma’lum tashkilotdan reklama ko‘rinishida kelgan keraksiz va kutilmagan elektron xabar. lokal tarmoq ichida ham spam xabarlar bo‘lishi mumkin. spamning yomon tomoni shundaki, u keraksiz xabarlar bilan elektron pochtanni to‘ldirib yuboradi, trafikni kerak bo‘lmagan xabarlarni ochish uchun sarf qilishga olib keladi. agar spam xabarlarning soni juda ko‘plab va katta tezlikda kelsa, pochta serverini ishdan chiqishiga, internet kanalining yuklamasi oshib ketishiga ham olib kelishi mumkin. spam jo‘natadigan insonlar yoki tashkilotlar spamerlar deyiladi. 3. zararli dasturlar statistikasi zararkunanda dasturlar rivojlanish bosqichi xususiyati virus turlari yaratilgan vaqti erta bosqich birinchi zararkunanda dasturlarning kelib chiqish vaqti brain, omega, michelangelo, walker, casino, ambulance 1986-1992 erta windows bosqichi windowsning birinchi zararkunanda dasturlarini o‘z ichiga oladi winvir, monkey, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zararkunanda dasturlar faniga kirish"

mavzu: zararkunanda dasturlar faniga kirish reja: 1. zararkunanda dasturlar (malware) tarixi; 2. windows ot uchun birinchi zararkunanda dastur; 3. zararli dasturlar statistikasi; 4. kompyuter viruslari va hujumlaridan himoyalanish yo‘llari. kalit so’zlar: zararkunanda dastur (zd), zararli dasturlar statistikasi, malware, kompyuter viruslari, maxfiy ma’lumot, chervlar, troyan dasturlar, rutkitlar, klaviatura loggerlari, josus dastur, reklama dasturlari. 1. zararkunanda dasturlar (malware) tarixi o‘tgan 30 yil ichida zararkunanda dastur (zd) (kompyuter viruslari) ni tahlil qilish sohasida deyarli hamma narsa o‘zgardi. zararkunanda dastur sababli xavfsizlik tushunchalari yaratilgan. ushbu ma’ruzada biz zararkunanda dasturlarning tarixi va rivojlanishiga diqqat qaratamiz va zararkunanda dastur...

This file contains 8 pages in DOCX format (343.6 KB). To download "zararkunanda dasturlar faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: zararkunanda dasturlar faniga k… DOCX 8 pages Free download Telegram