elektromaginitto’lqinlarshkalasi

PPTX 12 pages 551.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 551.1 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti fizika kafedrasi mustaqil ish-1 o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti fizika kafedrasi mustaqil ish-1 bajardi: phy-006-22 guruh talabasi abdumuratov abdumannop tekshirdi: ahmedova nodira mavzu: elektromaginit to’lqinlar shkalasi. 1.elektromagnit to‘lqinlar. elektromagnit to‘linlarni tarqatish va qabul qilish agar fazoning biror kichik sohasida davriy o‘zgaruvchi elektr va magnit maydonlar vujudga keltirilsa, bu maydonlarning o‘zgarishlari fazoning boshqa soxalarida ham takrorlanadi. davriy ravishda o‘zgaruvchan bu elektromagnit maydonning biror tezlik bilan fazoda taraqlishi elektromagnit to‘lqin deb ataladi. ma’lumki g‘altak va kondensatordan iborat tebranish konturida elektr va magnit maydon energiyalarining bir biriga aylanishlari sodir bo‘ladi. bunday konturni, odatda berk tebranish konturi deb ataladi va unda energiyaning juda oz qismigina kontur atrofidagi fazoda elektromagnit to‘lqin sifatida tarqaladi. tebranish konturi ochiroq qilib yasalsa, ya’ni vujudga keladigan o‘zgaruvchan elektr maydon konturni xar taraflama o‘rab oladigan qilib yasalsa, konturning to‘lqin tarqaluvchanligini oshirish mumkin …

2 / 12

ye elektr va n magnit maydonlar)ning fazoda chekli tezlik bilan tarqalish jarayoni. oʻzgaruvchi induksiya oqimi uyurma elektr maydonni, u esa, oʻz navbatida, uyurma magnit maydonni uygʻotadi. tarqalayotgan elektromagnit maydon elektromagnit toʻlqinlar deyiladi. elektromagnit toʻlqinlar koʻndalang toʻlqinlar boʻlib, vakuumda s=3105^ tezlik bilan tarqaladi. elektromagnit toʻlqinlar xossalariga u tarqalayotgan muhit sezilarli taʼsir koʻrsatadi. elektromagnit toʻlqinlar boshqa ixtiyoriy toʻlqinlar kabi sinishi, toʻla ichki qaytishi, dispersiya, interferensiya, difraksiya hodisalariga uchrashi mumkin. elektromagnit toʻlqinlarning barcha xususiyatlari, ularning uygʻonish va tarqalish qonunlari maksvell tenglamalari yordamida toʻla tavsiflanadi. 2. elektromagnit to‘lqinlarning xossalari. ma’lumki davriy ravishda o‘zgaruvchi elektromagnit maydonning tarqalishini elektromagnit to‘lqin deb ataladi. elektromagnit to‘lqinni shunday ikki o‘zaro perpendikulyar tekisliklarda yotuvchi sinusoidalar shaklida tasvirlash mumkinki, bunda to‘lqin shu ikki tekislik kesishishi natijasida xosil bo‘lgan chiziq bo‘ylab tarqaladi. maksvell ta’limotiga asosan, elektromagnit to‘lqinning biror muxitda tarqalish tezligi shu muxitning elektr va magnit xususiyatlariga bog‘liq bo‘lib, uning qiymati quyidagi munosabat bilan aniqlanadi. vakuumda muxitning magnit sindiruvchanligi va diyelektrik singdiruvchanliga …

3 / 12

toʻlqindan iboratligi bilan ham ajralib turadi. toʻlqinlardan biri tebranuvchi magnit maydon; ikkinchisi tebranuvchi elektr maydon. buni quyidagicha tasavvur qilish mumkin: c guvohi boʻlib turganimizdek, koʻrinadigan spektr, yaʼni koʻzimiz bilan koʻradigan yorugʻlik mavjud boʻlgan har xil nurlanishlarning juda oz qismini tashkil etadi. koʻrinadigan spektrning oʻng tomonida, koʻrinadigan yorugʻlikka qaraganda pastroq chastotadagi (va uzunroq toʻlqin uzunlikdagi) toʻlqin energiya turlarini topamiz. ushbu toʻlqin energiya turlariga infraqizil (iq) nurlar (issiq jismlardan tarqalgan issiqlik toʻlqinlari), mikrotoʻlqinlar va radiotoʻlqinlar kiradi. koʻrinadigan spektrning chap tomonida ultrabinafsha (ub), rentgen va gamma nurlari mavjud. ushbu turdagi nurlanish juda yuqori chastotaga (shuningdek, yuqori energiyaga) egaligi bois tirik organizmlar uchun zararli hisoblanadi. bu turdagi nurlanish bizni doimo oʻrab turadi va zararli emas, chunki ularning chastotalari juda past. buni biz hali “foton” boʻlimida koʻrib chiqamiz, past chastotali toʻlqinlar kamroq energiyaga ega boʻladi va shu sababli bizning sogʻligʻimiz uchun xavf tugʻdirmaydi. aynan shuning uchun biz plyajda quyoshdan himoyalovchi losyon suramiz (quyoshning ultrabinafsha nurlarini …

4 / 12

lektromagnit to'lqinining tipidagi to'lqin tenglamalari qanoatlantiradi. bunda laplas operatori, j - tezligi. s-elektromagnit to‘lqinni vakuumda tarqalish tezligi. elektromagnit to‘lqinning muhitda tarqalish tezligi, vakuumdagi tezlikdan marta kichik. (2) tenglamani quyidagi ko‘rinishda yozish mumkin (3) bu tenglamalarning eng oddiy yechimi quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi. yassi monoxramatik elektromagnit to‘lqin tenglamasi, bunda e0 va h0 mos ravishda to‘lqinlarning elektr va magnit maydon kuchlanganliklari amplitudasi. to‘lqin soni bo‘lib u 2 metr uzunlikdagi kesmada joylashadigan to‘lqin uzunliklarining sonini ifodalaydi. g-tebranishni boshlang‘ich fazasi maksvell tenglamalari maksvell tenglamalari - bu elektromagnit maydon hamda uning vakuum va muhitdagi elektr zaryadlari va oqimlari bilan bog'liqligini tavsiflovchi differensial yoki integral shakldagi tenglamalar sistemasi. elektromagnit maydonning zaryadlangan zarralarga ta'sir o'lchovini aniqlaydigan lorentz kuchining ifodasi bilan birgalikda bu tenglamalar klassik elektrodinamikaning to'liq tenglamalar sistemasini hosil qiladi, ba'zan uni maksvell - lorentz tenglamalari deb atashadi. xix asrning o'rtalarida to'plangan eksperimental natijalar asosida jeyms klerk maksvell tomonidan tuzilgan tenglamalar nazariy fizika tushunchalarining rivojlanishida muhim rol o'ynadi …

5 / 12

ar (biot - savard qonuni) va shuningdek, andre mari amper o`zaro ta'sir, bir-biridan qandaydir masofada joylashgan o`tkazgichlar orqali tok o`tishi hisobiga vujudga kelishini aniqladi. amper "elektrodinamik" atamasini kiritdi va tabiiy magnetizm magnitda aylanma toklarning mavjudligi bilan bog'liq degan fikrni ilgari surdi. ersted tomonidan kashf etilgan tokning magnitga ta'siri maykl faradeyni magnitning toklarga teskari ta'siri bo'lishi kerak degan fikrga olib keldi. uzoq muddatli tajribalardan so'ng, 1831-yilda faradey o'tkazgich yonida harakatlanadigan magnit o'tkazgichda elektr tokini hosil qilishini aniqladi. ushbu hodisa elektromagnit induksiya deb nomlangan. faradey "kuch maydoni" tushunchasini kiritdi - zaryadlar va oqimlar o'rtasida joylashgan qandaydir muhit. uning mulohazalari sifat xarakterga ega edi, ammo ular maksvell tadqiqotlariga katta ta'sir ko'rsatdi. maksvell o'zining mashhur "elektr va magnetizm to'g'risidagi risolasida" (1873) shunday deb yozgan edi: faradey ijodini o'rganishni boshlaganimda, uning odatdagi matematik belgilar shaklida ifodalanmasa ham, uning hodisalarni tushunish uslubi matematik ekanligini angladim. shuningdek, men ushbu usulni umumiy matematik shaklda ifodalash va shu bilan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektromaginitto’lqinlarshkalasi"

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti fizika kafedrasi mustaqil ish-1 o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti fizika kafedrasi mustaqil ish-1 bajardi: phy-006-22 guruh talabasi abdumuratov abdumannop tekshirdi: ahmedova nodira mavzu: elektromaginit to’lqinlar shkalasi. 1.elektromagnit to‘lqinlar. elektromagnit to‘linlarni tarqatish va qabul qilish agar fazoning biror kichik sohasida davriy o‘zgaruvchi elektr va magnit maydonlar vujudga keltirilsa, bu maydonlarning o‘zgarishlari fazoning boshqa soxalarida ham takrorlanadi. davriy ravishda o‘zgaruvchan bu elektromagnit maydonning biror tezlik bilan fazoda...

This file contains 12 pages in PPTX format (551.1 KB). To download "elektromaginitto’lqinlarshkalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromaginitto’lqinlarshkalasi PPTX 12 pages Free download Telegram