mohiyat-aloqa diagrammasi. ma'lumotlar oqimlari diagrammasi

DOCX 16 pages 926.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 926.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologyalari unversituti mustaqil ishi mavzu:mohiyat-aloqa diagrammasi. ma’lumotlar oqimlari diagrammasi. bajardi:jumaboyev javlonbek tekshirdi:rahmonova munisaxon toshkent 2022-yil mavzu:mohiyat-aloqa diagrammasi. ma’lumotlar oqimlari diagrammasi. reja: 1. kirish. 2. mohiyat-aloqa diagrammasi. 3. mohiyat-aloqa" diagrammasi modellar turlari. 4. mohiyat-aloqa diagrammasi chizmasi. 5. ma’lumotlar oqimlari diagrammasi. 6. mumotlar oqimini boshqarish diagrammasi. 7. ma’lumotlar oqiminig va boshqa diagrammadagi belgilari. 8. xulosa. 9. foydalanilgan adabiyotlar. 10. foydalanilgan saytlar. kirish: “mohiyat – aloqa” modeli predmet sohani tashkil etuvchi uchta asosiy komponentalardan foydalanib quriladi: mohiyat, atribut, aloqa. konstruktiv elementlar tarkibida “vaqt” tashkil etuvchisi faqat oshkormas holda ishtirok etishi mumkin. modelda vaqt, yil, sana va shunga o`xshash atributlar bilan tasvirlanadi. modelni qurishda “aloqa”mavjud ob`yektni, jarayonni yoki hodisani, abstraksiyasi sifatida keladi. atribut mohiyatni xarakterlaridan bo`lib, nom bilan belgilanib, birorta qiymatlar to`plamidan qiymatlar qabul qilinadi. “mohiyat – aloqa” modelidagi bog`lanishlarga, ikki mohiyat o`rtasidagi har bir bog`lanish turiga tegishli munosabatlarni kiritish zarur (binar, ternar.., n-nar). loyiha haqidagi axborot diagramma ko`rinishida …

2 / 16

si tashkil etadi. ma‘lumotlar bazasi deb kompyuter xotirasida saqlanuvchi ma‘lum sohaga tegishli faktografik ma‘lumotlar majmuasiga aytiladi. faktografik ma‘lumotlar ma‘lum turdagi foydalanuvchilar uchun kerak bo‘lgan real predmetlar, hodisalar va jarayonlar xossalarini aks ettiruvchi ma‘lumotlardir. predmet sohasi bu boshqarishni avtomatlashtirish lozim bo‘lgan sohadir. ma‘lumotlar bazasida konkret predmet sohasiga tegishli dinamik ravishda yangilanuvchi ma‘lumotlar tizimi saqlanadi. ma‘lumotlar bazasida ma‘lumotlar bilan birga ularning tavsiflari saqlanadi. foydalanuvchi dasturlariga bog‘liq bo‘lmagan bu ma‘lumotlar metama‘lumotlar deyiladi. metama‘lumotlar ma‘lumotlar bazalari lug‘atlarida saqlanadi. ma‘lumotlar banki deganda ma‘lumotlar integrallashgan majmuasini qo‘llash uchun mo‘ljallangan algoritmik, dasturiy, texnik va tashkiliy vositalarga aytiladi. axborot texnologiyasi — axborot tizimlarni yaratish va yuritish usullari hamda vositalari majmuasi; axborot tizimi — axborotni to‘plash, saqlash, izlash, o’nga ishlov berish hamda undan foydalanish imkonini beruvchi tizim. har qanday axborot tizimi strukturasi, qo‘llanish sohasidan qatiy nazar, bir nechta qismlardan iborat bo‘ladi. ta‘minlovchi qismlar olti xil bo‘ladi: texnik, matematik, dasturiy, tashkiliy, huquqiy ta‘minotlar. ta‘riflar: mohiyat - predmetlar, hodisalar, jarayonlar umumiy …

3 / 16

siya. bog‘lanishlar to‘plami – har bir biror mohiyatlar to‘plamiga tegishli n (n>1) mohiyatlar orasida aloqa. bog‘lanish darajasi - boshqa mohiyat bilan aloqalar to‘plami orqali assotsiatsiya qilinuvchi mohiyatlar soni. bog‘lanish tegishlilik sinfi yoki kardinalligi. mohiyatlar orasida quyidagi munosabatlar aniqlangan: birga – bir (1:1) munosabat. ikki mohiyat orasida birga bir bog‘lanish mavjud deyiladi agar birinchi mohiyatning har bir nusxasiga ikkinchi mohiyatning bitta nusxasi mos kelishi mumkin bo‘lsa, va aksincha. birga – ko‘p (1:n) munosabat. ikki mohiyat orasida birga ko‘p bog‘lanish mavjud deyiladi. agar birinchi mohiyatning har bir nusxasiga ikkinchi mohiyatning bir nechta nusxasi mos kelishi mumkin bo‘lsa, va ikkinchi mohiyatning har bir nusxasiga birinchi mohiyatning bittadan ko‘p bo‘lmagan nusxasi mos kelishi mumkin bo‘lsa. ko‘pga – bir (n:1) munosabat. ikki mohiyat orasida ko‘pga bir bog‘lanish mavjud deyiladi agar birinchi mohiyatning bir nechta nusxasiga ikkinchi mohiyatning ko‘pi bilan bitta nusxasi mos kelishi mumkin bo‘lsa va ikkinchi mohiyatning har bir nusxasiga birinchi mohiyatning bir nechta …

4 / 16

i ta‘minlovchi vositalar to‘plami. ierarxik modellar. ierarxik modellarda yozuvlar daraxtsimon strukturali ko‘rinishda bo‘ladi. ierarxik tuzilishli ma‘lumotlar sodda yaratiladi. bu ko‘pincha tadbiqlarda qulay, lekin ma‘lumotlarni ko‘plari daraxtsimon strukturali bog‘lanish tabiatiga ega emas. ierarxik model «birga bir» va «birga ko‘p» bog‘lanishlarni qo‘llaydi. yana «ko‘pga ko‘p» bog‘lanishni ma‘lumotlarni ikkalash hisobiga qo‘llashi mumkin. asosiy yaxlitlik cheklanishi shundaki avlod ajdodsiz bo‘lishi mumkin emas. shuning uchun ajdod tugun o‘chirilganda butun ostki daraxti ham o‘chiriladi. 10 ierarxik model ustunligi xotira samarali foydalanishi, asosiy amallarning tez bajarilishi, ierarxik axborot bilan ishlash qulayligi. ierarxik model kamchiligi ajdodga ega bo‘lmagan nusxalarni saqlash mumkin emasligi «ko‘pga ko‘p» bog‘lanishni joriy etish murakkabligi. 1.2-rasm. daraxtsimon ma‘lumotlar modeli tarmoqli model. agar munosabatdagi joriy element bir nechta berilgan elementga ega bo‘lsa, bunday bog‘lanishlarni ierarxik strukturalar bilan tavsiflab bo‘lmaydi. bunday tuzilmalar tarmoqli graflar bilan tavsiflanadi. tarmoqli strukturalarda element ixtiyoriy boshqa element bilan bog‘lanishi mumkin. ya‘ni, tarmoqli bir nechta kichkina obyektlardan topgan yirik obyekt deb qarash mumkin. …

5 / 16

od, boshqasida avlod bo‘lishi mumkin; 5) ikki yozuv orasida ixtiyoriy sondagi to‘plam bo‘lishi mumkin; 6) yozuvlar siklni tashkil etishi mumkin; 8) yozuv biror to‘plam a‘zosi bo‘lishi shart emas. tarmoqli model afzalligi yozuvlar orasida ixtiyoriy aloqalarni o‘rnatish mumkinligi. 1.3-rasm. tarmoqli ma‘lumotlar modeli relyatsion model. ma‘lumotlarning relyatsion modeli muallifi edgar frank hisoblanadi. relyatsion model ma‘lumotlarni sodda jadval ko‘rinishda tasvirlashga asoslangan. jadvallar quyidagi talablarga javob berishi lozim: bir ustundagi hamma qiymatlar bir turga tegishli bo‘lishi lozim; 12 jadvalda bir xil satr ikki marta uchramaydi; jadval ustunlari atributlar deb ataladi va har biri alohida nomga ega bo‘ladi. jadval satrlari yozuvlar deb ataladi. atribut aniqlanish sohasi domen deb ataladi. har bir yozuv unikalligini ta‘minlovchi atribut yoki atributlar ro‘yxati birlamchi kalit deb ataladi. boshqa jadval birlamchi kalitini tashkil qiluvchi atribut yoki atributlar ro‘yxati tashqi kalit deb ataladi. jadvallar quyidagicha belgilanadi. jadval (atribut nomi,…, atribut nomi) yaxlitlik sharti. birlamchi kalit cheklanishlari. birlamchi kalit atributlari null qiymatga ega …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mohiyat-aloqa diagrammasi. ma'lumotlar oqimlari diagrammasi"

muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologyalari unversituti mustaqil ishi mavzu:mohiyat-aloqa diagrammasi. ma’lumotlar oqimlari diagrammasi. bajardi:jumaboyev javlonbek tekshirdi:rahmonova munisaxon toshkent 2022-yil mavzu:mohiyat-aloqa diagrammasi. ma’lumotlar oqimlari diagrammasi. reja: 1. kirish. 2. mohiyat-aloqa diagrammasi. 3. mohiyat-aloqa" diagrammasi modellar turlari. 4. mohiyat-aloqa diagrammasi chizmasi. 5. ma’lumotlar oqimlari diagrammasi. 6. mumotlar oqimini boshqarish diagrammasi. 7. ma’lumotlar oqiminig va boshqa diagrammadagi belgilari. 8. xulosa. 9. foydalanilgan adabiyotlar. 10. foydalanilgan saytlar. kirish: “mohiyat – aloqa” modeli predmet sohani tashkil etuvchi uchta asosiy komponentalardan foydalanib quriladi: mohiyat, atribut, aloqa. konstruktiv elementl...

This file contains 16 pages in DOCX format (926.9 KB). To download "mohiyat-aloqa diagrammasi. ma'lumotlar oqimlari diagrammasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mohiyat-aloqa diagrammasi. ma'l… DOCX 16 pages Free download Telegram