ma’lumotlar bazasi

DOCX 16 pages 1.7 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi laboratoriya ishi-1,2,3,4 mavzu: ma`lumotlar bazasini loyihalash. mohiyat – aloqa diagrammasini qurish (er modeli) bajardi: turg’unjonov saidbek tekshirdi: xoliqova sarvinoz toshkent 2022 1 - laboratoriya ishi mavzu: ma`lumotlar bazasini loyihalash. mohiyat – aloqa diagrammasini qurish (er modeli) ishdan maqsad: ma`limotlar bazasini loyihalash uchun mohiyat – aloqa modelini ishlab chiqish bo`yicha ko`nikmaga ega bo`lish. masalani qo`yilishi: ma`lumotlar bazasini lohiyalash va “mohiyat–aloqa” modelini ishlab chiqish. uslubiy ko`rsatmalar: ma`lumotlar bazasini lohiyalash quyidagi tashkil etuvchilarini o`rganishni taqazo etadi. ob`yektlar, ob`yekt xususiyatlari, bog`lanishlar (ob`yekt munosabatlari), vaqt oralig`i va hokazolar. “mohiyat – aloqa” modeli predmet sohani tashkil etuvchi uchta asosiy komponentalardan foydalanib quriladi: mohiyat, atribut, aloqa. konstruktiv elementlar tarkibida “vaqt” tashkil etuvchisi faqat oshkormas holda ishtirok etishi mumkin. modelda vaqt, yil, sana va shunga o`xshash atributlar bilan tasvirlanadi. modelni quirishda “aloqa”mavjud ob`yektni, jarayonni yoki hodisani, abstraksiyasi sifatida keladi. atribut mahiyatni …

2 / 16

to`la axborotga ega bo`lish uchun uni etarli kengroq tekshirish zarur va oldingisini to`ldiradigan local modellar qurish kerak. shundan so`ng lokal modellar birlashtirilib ps haqida bir butun kompozitsion tasvirga ega bo`lamiz. ma`lumotlar bazasida quyidagi munosabatlar mavjud: birga – bir (1:1) munosabat. a va v ob`ektlar to`plami orasida 1:1 munosabat o`rnatilgan deyiladi, agarda a ob`ektning har bir nusxasiga v ob`ektning bitta nusxasi mos kelsa, va aksincha, v ob`ektning har bir nusxasiga a ob`ektning bitta nusxasi mos kelsa. 2. birga – ko`p (1:n) munosabat. a va v ob`ektlar to`plamida a ob`ektning har bir nusxasiga v ob`ektning bir nechta nusxasi mos kelsa,shu bilan birga v ob`ektning har bir nusxasiga a ob`ektning bittadan ko`p bo`lmagan nusxasi mos kelsa shunday munosabat hosil bo`ladi. 3. ko`pga – bir (n:1) munosabat a va v ob`ektlar to`plami orasida o`rnatilsa, unda a ob`ektning har bir nusxasiga v ob`ektning ko`pi bilan bitta nusxasi mos keladi. v ob`ektning nushalari orasida shundaylari mavjudki, …

3 / 16

t-aloqa modeli ma`lumot bazasi strukturasi qanday aniqlanadi? 5. mohiyat-aloqa modeli diagrammasi qanday tasvirlanadi? 6. mohiyat – aloqa diagrammasida munosabatlarning qanday turlari mavjud? 7. ikki ob’yekt o'rtasidagi munosabatlar turini qanday aniqlash mumkin? 8. ulman-chen diagrammasini tavsiflang. 2 - laboratoriya ishi mavzu: relyatsion ma`lumotlar bazasini loyihalash ishdan maqsad: ma`lumotlar bazasini relyatsion modeli uchun jadvallar tizimini ishlab chiqishni o`rganish va ob`yektlarni bog`lanish munosabatlarini tahlil qilish. masalani qo`yilishi: berilgan predmet soha ma`lumotlar bazasidagi barcha ob`yektlarni relyatsion modelini ishlab chiqish. uslubiy ko`rsatmalar: ma`lumotlarni relyatsion modeli asosida munosabat tushunchasi yotadi. munosabatni 2 o`lchamli jadvallar yordamida tasvirlash qulay. jadval ko’rinishidagi ma’lumotlar tushunarli, ko`rimli va inson uchun oddiy hisoblanadi. munosabatlar to`plami ma`lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. shu bilan birga ular orasidagi bog`lanishlarni modellashtirish imkonini beradi. relyatsion yondashuv asosiy tushunchalari: ma’lumotlar toifasi – relyasion mb saqlanadigan ma’lumot qiymatlari; domen – domenlar ma’lumotlarni ayrim asosiy turlarini aniqlash orqali o‘rnatiladi; atributlar – jadval ustunlar nomlari; bog‘lanish – relyation so‘zidan olinib munosabatni …

4 / 16

a, 19.10.1978, rus-tili 2 bobur, 25.05.1995, turk-tili 3 jamshid, 05.05.1985, tasviriy san’at 4 hilola, 04.04.1980, musiqa 5 tohir, 01.01.2001, matematika 6 lola, 02.02.1968, ona-tili 7 bahodir, 03.03.1957, jismoniy-tarbiya id fanlar 1 ingliz tili 2 rus-tili 3 matematika 4 jismoniy-tarbiya 5 tasviriy san’at 6 turk-tili 7 fransuz-tili vazifalar 1.yuqorida ko`rsatilganlardan foydalanib tanlangan variantga muvofiq mavzu uchun relyatsion bog`lanishni o`rnatish. 2.predmet soha bo`yicha ob’yektlarni aniqlang. 3.tanlangan ob'ektlarning atributlarini aniqlang. 4.o`b’yektlar o'rtasidagi bog`lanishni aniqlang. 5.bajarilgan ishlar haqida hisobot tayyorlang (1-2-ilovalarga qarang). nazorat savollari 1. relyatsion bog`lanish nima? 2.1:1 munosabatning mohiyati. 3.1:n munosabat bog`lanishda nimalarga e`tibor qaratish zarur? 4.m:n munosabat bog`lanishga misol keltiring. 5.iyerarxik ma`lumotlar tuzilishi nima? 6.mohiyat-aloqa modelidagi elementlar relyatsion modelga qanday o’tkaziladi? 3 - laboratoriya ishi mavzu: sql tilida jadvallar yaratish, o‘zgartirish va o‘chirish ishdan maqsad: predmet soha ma’lumotlar bazasini so`rovlar orqali yaratishni va so`rovlar orqali oddiy jarayonlarni bajarishni o`rganish, hamda ko`nikmaga ega bo`lish. talabalarda ddl komandalaridan foydalanish va shu orqali relyasion …

5 / 16

atdagi sana; sana maydonlari bizning eramizdan oldin bir necha mingyilliklardan boshlanuvchi va bizning eramiz beshinchi-o‘ninchi mingyilligi bilan cheklangan haqiqiy sanalarni o‘z ichiga olishi mumkin. time maxsus komanda orqali aniqlanuvchi formatdagi vaqt (ko‘zda tutilgan bo‘yicha hh.mm.ss). date time sana va vaqt kombinatsiyasi. money maxsus komanda orqali aniqlanuvchi formatdagi pul birligi. sql tili quyidagi tarkibiy qismlardan iborat: ddl ( ma’lumotlarni ta’riflash tili ) - ansi da ma’lumotlar sxemasini ta’riflash tili, ob’ektlarni (jadvallar, indekslar, tasvirlar va hokazo) yaratuvchi buyruqlar to’plamidan iborat. dml (ma’lumotlarni o‘zgartirish tili) - bu ixtiyoriy daqiqada jadvallarda qanday qiymatlar saqlanishini aniqlovchi buyruqlar majmuasidir. dcl (ma’lumotlarni boshqarish tili) foydalanuvchiga aniq ob’ektlarga ta’sir o‘tkazishga ruxsat berish yoki bermaslikni aniqlovchi buyruqlardan iborat. ddl tilining asosiy komandalari: create – yangi jadval hosil qilish uchun ishlatiladi. quyidagi ko’rinishda yoziladi: create table ( ustun_nomi va toifasi, … ); alter – jadvalga o’zgartirish kiritish uchun ishlatiladi. bu buyruq jadvalga yangi ustunlar qo'shish, ustunlarni o'chirish, ustunlar kattaligini o'zgartirish, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar bazasi"

o‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi laboratoriya ishi-1,2,3,4 mavzu: ma`lumotlar bazasini loyihalash. mohiyat – aloqa diagrammasini qurish (er modeli) bajardi: turg’unjonov saidbek tekshirdi: xoliqova sarvinoz toshkent 2022 1 - laboratoriya ishi mavzu: ma`lumotlar bazasini loyihalash. mohiyat – aloqa diagrammasini qurish (er modeli) ishdan maqsad: ma`limotlar bazasini loyihalash uchun mohiyat – aloqa modelini ishlab chiqish bo`yicha ko`nikmaga ega bo`lish. masalani qo`yilishi: ma`lumotlar bazasini lohiyalash va “mohiyat–aloqa” modelini ishlab chiqish. uslubiy ko`rsatmalar: ma`lumotlar bazasini lohiyalash quyidagi tashkil etuvchilarini ...

This file contains 16 pages in DOCX format (1.7 MB). To download "ma’lumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar bazasi DOCX 16 pages Free download Telegram