tizim interfeyslari va shinalar

PPTX 30 pages 345.1 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 345.1 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 18-19-mavzu. tizim interfeyslari va shinalarni tashkil etilishi. reja 2 interfeys tushunchasi. interfeysning klassifikatsiyasi ichki interfeyslar (shinalar) 3 interfeys – bu tizim yoki tizim qismlarini (dastur yoki qurilmalar) birlashtirish uchun mo’ljallangan apparat va dasturiy ta’minotdir (ulanish elementlari va yordamchi boshqaruv sxemalar, ularning fizikaviy, elektr va mantiqiy parametrlari). birlashtirish quyidagi funksiyalarni anglatadi: ma’lumotlarni uzatish va qabul qilish; uzatilayotgan ma’lumotlarni boshqarish; ma’lumotlar manbasini va qabul qiluvchini moslashtirish. boshqacha aytganda, avtomatlashtirilgan tizim qurilmalarining bir-biri bilan aloqasi interfeyslar deb ataladigan birlashtirish vositalari yordamida amalga oshiriladi. interfeys o’zida qurilmalar o’rtasida ma’lumot tashish uchun mo’ljallangan liniyalar (chiziqlar) va shinalar, signallar, elektron sxemalar va algoritmlar (bayonnomalar) to’plamini tavsiflaydi. o’zlarining funksional maqsadlariga muvofiq interfeyslarni quyidagi sinflarga bo’lish mumkin: ehm ning tizimli interfeyslari; periferik uskunalar; dasturiy-boshqariladigan modulli tizimlar va qurilmalar; ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari interfeyslari va boshqalar. interfeysning ba’zi tushunchalari kanal – bu ma’lum signallar ko’rinishida aniqlangan ma’lumotlarni uzatish muhiti. kanal signallarning fizik xususiyatiga …

2 / 30

an interfeys liniyalari guruhidir (ma’lumotlar shinasi, adreslar shinasi va boshqalar). keyinchalik «magistral» atamasi «shina» atamasi bilan almashtirila boshlandi. o’z navbatida, garchi shina tushunchasi interfeysning umumiy tushunchasidan torroq bo’lsada, «shina» tushunchasi «magistral» atamasi bilan sinonimga aylandi. 1 2 3 1 2 3 1 2 3 a) har biri har biri bilan b) har biri har biri bilan d) magistral modul 1 asosiy modul interfeys interfeys magistralli interfeys 1-rasm. modullarni bog’lash usullari obrazets teksta vtoroy uroven tretiy uroven chetvertiy uroven pyatiy uroven interfeys topologiyasi 1. nuqta – nuqta 2. magistral shleyfli 3. ko’p darajali yulduzli 1 2 1 n 1 2 n t interfeyslar uchun quyidagi almashish tartiblarini ishlatish mumkin: dupliks; yarim dupliks; simpliks (oddiy). dupliks interfeyslariga ikkita qurilmalar o’rtasida bir vaqtning o’zida ikkala yo’nalishda ham ma’lumotlarni uzatish qobiliyatini ta’minlaydigan interfeyslar kiradi. agar qurilmalar orasidagi aloqa kanali ikki tomonlama almashinuvni qo’llab-quvvatlasa, lekin har bir vaqt momentida ma’lumotlar faqat bitta yo’nalishda uzatilishi mumkin …

3 / 30

hi shina tizimli shina ko’prik periferik qurilma. kiritish-chiqarish shinalri birlamchi shina interfeysning klassifikatsiyasi o’z xususiyatlari va xarakteristikalariga ega bo’lgan turli xil maqsadlar uchun ko’plab standart kompyuter interfeyslari mavjud. ularni turli mezonlarga ko’ra sinflashtirish mumkin. 1. ma’lumotlarni uzatish usullari bo’yicha. a) parallel – bitlarning hammasini yoki bir qismini bir vaqtda sinxron uzatish, masalan, bayt, so’z, kod. ma’lumotlar shinasi bir vaqtda uzatilayotgan bitlar qancha bo’lsa, shuncha liniyalarga ega. b) ketma-ket – ma’lumotlar bitlarini ketma-ket, sinxron uzatish. ma’lumotlar uchun faqat bitta liniya talab etiladi. ketma-ket interfeyslar parallelga qaraganda sodda va arzon. ketma-ket interfeyslarning ishlashini yaxshilash uchun bir nechta ketma-ket kanallar orqali so’z razriyadlar guruhini bir vaqtda, parallel uzatilishi qo’llaniladi. 2. almashishni tashkillashtirish bo’yicha. a) simpleks (oddiy) – bir tomonlama uzatish. b) yarim dupleks – ikki tomonlama uzatish, lekin har xil vaqtda, bir xil liniyalar bo’yicha uzatish. d) dupleks – bir vaqtning o’zida ikki tomonlama uzatish. har bir yo’nalish o’z liniyalarini talab qiladi. 3. …

4 / 30

sq, videomonitor va pq bilan mp aloqasi, ishlash tezligi juda yuqori. - orqa plan shinasi – bsb (back – side bus), u fsb ga qaraganda tezroq, bu ikkinchi darajadagi kesh-xotira bilan mp aloqasi uchun shina, - tezkor xotira shina fsb bilan tsqsini bog’laydi. - kiritish-chiqarish shinalari (kengaytirish shinalari) – mp ni pq lar bilan ulashga mo’ljallangan. ular unumdor emas, o’lchami katta, narxi va konstruksiyasi muhim ahamiyatga ega. kiritish-chiqarish tizimining asosiylaridan biri hisoblanadi. b) tashqi (pq interfeyslari) – pqni kiritish-chiqarish tizimiga ulash uchun mo’ljallangan. ular quyidagilar bo’lishi mumkin: - universal, har xil turdagi pqlarni ulash uchun, - maxsuslashtirilgan – bir turdagi pqni ulash uchun. interfeysdagi ma’lumotlarni uzatish tezligi uzatish tezligi bit/sek yoki bayt/sek bilan o’lchanadi. so’z yoki bit bitta sinxroimpulsda uzatiladi deb faraz qilamiz. u holda: f sinxroimpulslar chastotasida uzatish tezligi - parallel interfeys, n – bitlar sonida, n – so’zdagi bayt vpar=fpar n bit/sek=fpar n bayt/sek, fpar 2ggs yuqori qiymati …

5 / 30

hlaydi. tizim shinasi ko’pincha “asosiy shina”, “protsessor shinasi” yoki “lokal shina”, kiritish-chiqarish shinalari esa – “kengaytirilgan shina”, “tashqi shina”, “xost - shina” deb nomlanadi. quyidagi rasmda zamonaviy kompyuter shinalari bilan tasvirlangan. 2-rasm. kompyuterda shinalarni tashkil etish fsb – “front-side bus” tizimli shina, bsb – “back-side bus” tizimli shina, agp – videoapadterning parallel shinasi, pci-e – videoapadterning ketma-ket shinasi, vga- monitorning analog interfeysi, dvi, hdmi, displayport – tv yoki monitorlarni ulash uchun raqamli interfeys, l2 (l3) kesh – ikkinchi yoki uchinchi darajadagi kesh-xotira, pci – periferik qurilmalarni (pu) ulashning parallel shinasi, bios – asosiy kiritish-chiqarish tizimi, lpc, spi – bios mikrosxemasi bilan aloqaning ketma-ket interfeyslari, op – tezkor xotira shinalar quyidagi turlarga bo’linadi: 1. “protsessor-xotira” tizim shinalari protsessorni asosiy xotira va protsessordan tashqarida joylashgan ikkinchi yoki uchinchi darajali kesh-xotiralar bilan bog’laydi. 2. pci tizim shinasi birdaniga protsessor, xotira va boshqa tashqi qurilmalar (vinchesterlar, tarmoq kartalari) bilan birlashtirishi mumkin. 3. kiritish-chiqarish shinalari, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tizim interfeyslari va shinalar"

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 18-19-mavzu. tizim interfeyslari va shinalarni tashkil etilishi. reja 2 interfeys tushunchasi. interfeysning klassifikatsiyasi ichki interfeyslar (shinalar) 3 interfeys – bu tizim yoki tizim qismlarini (dastur yoki qurilmalar) birlashtirish uchun mo’ljallangan apparat va dasturiy ta’minotdir (ulanish elementlari va yordamchi boshqaruv sxemalar, ularning fizikaviy, elektr va mantiqiy parametrlari). birlashtirish quyidagi funksiyalarni anglatadi: ma’lumotlarni uzatish va qabul qilish; uzatilayotgan ma’lumotlarni boshqarish; ma’lumotlar manbasini va qabul qiluvchini moslashtirish. boshqacha aytganda, avtomatlashtirilgan tizim qurilmalarining bir-biri bilan aloqasi interfeyslar deb ataladigan birlashtirish vositalari yordamid...

This file contains 30 pages in PPTX format (345.1 KB). To download "tizim interfeyslari va shinalar", click the Telegram button on the left.

Tags: tizim interfeyslari va shinalar PPTX 30 pages Free download Telegram