pedagogik fanining rivojlanishi tarixi

PPTX 19 pages 817.8 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 817.8 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi reja: 16.1. 1. qadimgi yunoniston va qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya 16.1. 2. qadimgi yunon faylasuflari tarbiya to’g’risida 16.1. 3. qadimgi rimda pedagogik g’oyalar rivoji. mark fabiy kvintilianning pedagogik g’oyalari 16.1. 4. xii asrda rossiyada pedagogik adabiyotlarning nashr etilishi. rus pedagog-olimlarining pedagogik g’oyalari 1 qadimgi yunoniston va qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya qadimgi misr murakkab davlat tizimiga va keng miqyosli xo’jalikka ega bo’lgan mamlakat bo’lgan. misr davlati va xo’jaligini boshqarish uchun xat-savodli, bilimdon kishilar zarur bo’lgan. shu tufayli misr flr'avnlari va a’yonlari xat-savodli va bilimdon xodimlar tayyorlashga alohida ahamiyat berganlar. misrda o’qitish, ta’lim-tarbiya berish maskani maktablar edi. mamlakatning hamma shaharlari va yirik qishloqlarida maktablar bor edi. maktablarda fir’avnlar, a’yonlar, amaldorlar, ruhoniylarning bolalari va o’qishga havaslari bo’lgan kishilarning farzandlari ham o’qiganlar. misrda boshlang’ich, o’rta va oliy maktablar bo’lgan. boshlang’ich maktablarga bolalar 5-6 yoshdan jalb etilib, harflar o’rgatilib, …

2 / 19

azorat juda qattiq bo’lgan. etarli qobiliyatli va tirishqoq bo’lmagan o’quvchilar jazolangan. maktab qoshida «xivich bilan savalovchi» maxsus nazoratchi bo’lgan. o’qituvchilar o’quvchilarni qunt bilan o’qishga undaganlar. yunoniston unchalik katta bo’lmagan quldorlik davlatlaridan iborat bo’lgan. uning katta shaharlaridan biri lakoniya (poytaxti sparta) va attika (poytaxti afina) bo’lib, bu shaharlar madaniyat markazi xisoblangan. bu ikki shaharda tarbiyaning o’ziga xos tizimi vujudga keldiki, natijada bu tarbiya tizimi «sparta» va «afina» usulidagi tarbiya deb yuritiladigan bo’ldi. lekin bu ikki shaharning iqtisodiy, siyosiy taraqqiyoti, madaniyat darajasi turlicha edi. shuning uchun ular bir-biridan tubdan farq qilar edi. ammo ikkala davlatda ham quldorlik tuzumi xukmronlik qilar edi. shuning uchun ham bu davlatlarda ijtimoiy tarbiya tizimi quldorlarning bolalarini manfaatini ko’zlar edi. 3 yunonistonda qullarni «gapiradigan ish quroli» deb hisoblar edilar. qullar oddiy insoniy xuquqlardan ham mahrum edilar. spartada dexqonchilik yaxshi rivojlangan bo’lib, bu qullar mexnati evaziga asoslangan edi. spartada qullar shafqatsiz ta’qib ostiga olinar edi. shu sababli ular tez-tez …

3 / 19

rlari maxsus suhbatlar o’tkazib, shu yo’l bilan ularga axloqiy va siyosiy tarbiya berar edilar. masalan: vatan dushmanlari bilan kurashda ota-bobolar ko’rsatgan mardligi va jasurligi, qaxramonlar xaqida suxbatlar uyushtirishar, shuningdek bolalarni savol-javob jarayonida aniq, qisqa va lo’nda qilib javob berishga o’rgatib borilar edi. spartada 18-20 yoshga yetgandan keyin maxsus «efeblar» (efeblar qadimgi yunonistonda balog’atga yetgan o’spirinlar) guruhiga o’kazilgan. bu guruhda bolalarga harbiy ta’lim berilgan va ular harbiy xizmatni o’taganlar. 5 afinada tarbiya va maorif masalasi spartaga nisbatan tubdan farq qilar edi. bu erda grammatist, polestra, gimnasiy, efeb, demos kabi maktab turlari mavjud edi. bolalar 7 yoshgacha o’llada tarbiyalanganlar. 7 yoshdan o’g’il bolalar maktabga borishgan. qizlar esa oilada ona ko’magida uy — ro’zg’or ishlariga o’rgatilgan. xotin-qizlar faqat uyda bo’lishgan. afinada bolalar dastlab 7 yoshdan 13-14 yoshgacha «grammatist», (savod o’qitish ma’nosida), «kifarist» (grekcha musiqa o’qituvchisi ma’nosida) maktablarda tahsil olganlar. bu maktablar xususiy bo’lib, xaq to’lanar edi, shuning uchun fuqarolarning bolalari bu maktablarda ta’lim …

4 / 19

olalar 13 — 14 yoshga yetganlaridan keyin «polestra» kurash maktabi deb atalgan o’quv yurtiga o’tar edilar. bu o’quv yurtida ular 23 yil davomida jismoniy mashqlar bilan shug’ullanar edilar. masalan: sakrash, yugurish, kurash tushish, disk va nayza irgitish mashqlari va suvda suzish o’rgatilgan. spartadagi kabi afina maktablarida ham o’quvchilar bilan siyosiy va axloqiy masalalarda suhbatlar o’tkazilgan, o’qish tekin bo’lgan. «gimnasiy» maktabida polestra maktabini tugatgan badavlat o’lla farzadlari tahsil olganlar. ularga falsafa, siyosat, adabiyot fanlari o’rgatilgan. bu maktabni tugatgan yoshlar davlatni boshqarishda qatnashishlari mumkin bo’lgan. «efeb» maktabida 18-20 yoshga qadar tahsil olganlar. 7 qadimgi yunoniston faylasuflari tarbiya to’g’risida yunonistonda maktab va madaniyatning tez rivojlanishi pedagogika nazariyasining xam tug’ilishiga imkoniyat yaratdi. pedagogika nazariyasiga olim va faylasuflardan suqrot, platon, aristotel va demokritlar asos soldilar. ular o’z qarashlari bilan ta’lim-tarbiya rivojlanishiga juda katta xissa qo’shdilar. quyida bu faylasuf olimlar xaqida qisqacha to’xtalib o’tamiz. suqrot. (eramizdan avvalgi 469—399 yillar) o’zining demokratik ijtimoiy kelib chiqishiga qaramay (u …

5 / 19

yangi (savol berish va savolni to’ldirish) metodini olib kirdi. 8 qadimgi yunoniston faylasuflari tarbiya to’g’risida yunonistonda maktab va madaniyatning tez rivojlanishi pedagogika nazariyasining xam tug’ilishiga imkoniyat yaratdi. pedagogika nazariyasiga olim va faylasuflardan suqrot, platon, aristotel va demokritlar asos soldilar. ular o’z qarashlari bilan ta’lim-tarbiya rivojlanishiga juda katta xissa qo’shdilar. quyida bu faylasuf olimlar xaqida qisqacha to’xtalib o’tamiz. suqrot. (eramizdan avvalgi 469—399 yillar) o’zining demokratik ijtimoiy kelib chiqishiga qaramay (u kambag’al xunarmand, ya’ni xaykaltarosh o’g’li) konservativ zamindor aristokratlarning ideologi edi. bu albatta uning falsafiy va pedagogik qarashlarida o’z aksini topdi. suqrot dunyoning tuzilishini, buyumlarning fizik xolatini bilib bo’lmaydi, odamlar faqat o’zlarinigina bilishi, axloqni kamol toptirishi lozim deb xisoblar edi. suqrot faylasuf bo’lishi bilan birga ajoyib notiq xam edi. u keng maydonlarda so’zga chiqib, axloqa doir masalalar yuzasidan suxbatlar o’tkazar, tinglovchilarni savol-javob yo’li bilan xaqiqatni o’zlari topishlariga va bilishlariga undar, shu yo’l bilan odamlarni xaqiqatni izlashga o’rgatar edi. suxbatni bu metodi «suqrot …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik fanining rivojlanishi tarixi"

eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi reja: 16.1. 1. qadimgi yunoniston va qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya 16.1. 2. qadimgi yunon faylasuflari tarbiya to’g’risida 16.1. 3. qadimgi rimda pedagogik g’oyalar rivoji. mark fabiy kvintilianning pedagogik g’oyalari 16.1. 4. xii asrda rossiyada pedagogik adabiyotlarning nashr etilishi. rus pedagog-olimlarining pedagogik g’oyalari 1 qadimgi yunoniston va qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya qadimgi misr murakkab davlat tizimiga va keng miqyosli xo’jalikka ega bo’lgan mamlakat bo’lgan. misr davlati va xo’jaligini boshqarish uchun xat-savodli, bilimdon kishilar zarur bo’lgan. shu tufayli misr flr'avnlari va a’yonlari xat-savodli va bilimdon xodimlar tayyorlashga alohida ahami...

This file contains 19 pages in PPTX format (817.8 KB). To download "pedagogik fanining rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik fanining rivojlanishi… PPTX 19 pages Free download Telegram