islomda huquq tizimining ishlab chiqilishi tarixi

PPTX 48 pages 2.2 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: islom sivilizatsiyasi “tarix” kafedrasi reja: islomda huquq tizimining ishlab chiqilishi tarixi huquq maktablari sud (qozilik) tizimi mavzu: islom sivilizatsiyasi tarixida huquq va sud tizimi refleksiya tarixda islom sivilizasiyasi davrida shaklangan soliq tizimlaridan qaysi birlari bugun o`zbekistonda qo`llaniladi. fidya, fitr nima? fitr sadaqasi quyidagi to‘rt narsaning qiymati barobarida chiqariladi. 2023 yil uchun fitr sadaqasining miqdori: 2 kilogramm bug‘doy 12 000 (o‘n ikki ming) so‘m; 4 kilogramm arpa 20 000 (yigirma ming) so‘m; 2 kilogramm mayiz 100 000 (yuz ming) so‘m; 4 kilogramm xurmo 180 000 (bir yuz sakson ming) so‘m deb belgilandi. fidya miqdori fitr sadaqaning miqdori bilan bir xil bo‘ladi. har kim o‘z imkoniyatiga qarab ushbu to‘rt mahsulotning xohlagan bir turidan fitr sadaqasini bersa kifoya qiladi, deyiladi xabarda. mazkur narxlar toshkent shahridagi narxlarga asosan belgilangan, har bir viloyat o‘z bozorlaridagi narxga qarab fitr sadaqasini belgilaydi. …

2 / 48

haqida kur’oni karimda ham ta’kidlab o’tilgan bo’lib, u haqdagi masalalarni islom huquqi (fikx) mig ufot va ahkom bo’limlari ham talqin qiladi. sadaqa berish islomda imkoni bo’lgan har bir kishi uchun farz hisoblanadi. birovga sadaqa bera olishga qurbi yetmaydigan kishilar sadaqa olishlari mumkin bo’lgan, sadaqaning quyidagi turlari mavjud bo’lgan: bir martalik xayru-ehson ko’rinishdagi sadaqa, kafforat, ya’ni xayrli maqsadlarga sarf etiladigan jarima kurinishdagi sadaqa, (qanday shaklda undirilgan?) ikki holatda ham sadaqa pul, ovqat, kiyim-kechak, xizmat ko’rsatish va uy-joy bilan ta’minlash, qarzdan va majburiyatdan kechish kabi shakllarda bo’lgan 3. o`ziga to`q bo`lgan musulmonlarning daromadlaridan yo`qsil, miskinlar foydasiga ajratib beriladigan sadaqa (qanday shaklda olingan?) uchinchi holatda sadaqa - faqat pul bilan beriladigan, u maxsus soliqchilar tomonidan yig`ilib, markaziy yoki mahalliy xazina (bayt ul-mol)ga kelib tushgan sadaqa mablag’laridan yordam olishga kambag’allar va nogironlar xaqli bo’lib, ularning bu holati to`g`risida jamoaning uch a’zosi shoxidligi lozim bo’lgan. shuningdek, biror sabab bilan xonavayron bo`lgan, qurbi yetmaydigan xarajatlar, tulovlarni …

3 / 48

ing o'ziga xos xususiyati shundaki, faqat undagi rasmiy ravishda odat va yozilmagan qonunlardan foydalanishga ruxsat berilgan. kontinental (roman-german) rim-kanon huquqiga tegishli tushuncha bo'lgan va uning mahalliy urf-odatlaridan farqli ravishda butun xristian olamida qo'llaniladigan qismini bildiradi musulmon huquqi - jahondagi asosiy huquqiy tizimdlardan biri (kontinental va anglosakson huquq tizimlari bilan bir qatorda). arab xalifaligida 7—10-asrlarda yuzaga kelgan musulmon huquqining asosiy mohiyatini islom talablaridan kelib chiqadigan, musulmonlarning oʻzaro muomala va axloq qoidalari hamda ularni buzganliklari uchun qoʻllaniladigan (odatda, diniy ruxdagi) jazolar tashkil etadi. qur'on, sunnat, ijmo, qiyos, urf-odat musulmon huquqining asosiy manbalari hisoblanadi. ijmo (arab. — yakdillik, yakdillik bilan qabul qilingan qaror; ijmo al-umma — diniy jamoaning yagona fik-ri) — qurʼon va hadislarda aniq koʻrsatma ... qiyos - islom dinini zamon va taraqqiyot ila yonma-yon yurishida asosiy omillardan biri hisoblanadi. musulmon huquqi faqat musulmonlar oʻrtasidagi munosabatlarda amal qiladi. birok, musulmonlar aholining asosiy koʻpchiligini tashkil etgan osiyo va afrika mamlakatlarida ham musulmon huquqining …

4 / 48

huquqi oila, meros va boshqa munosabatlarni tartibga solishda muhim oʻrin tutadi. musulmon huquqining bu tarmoqlarini kodekslash map, suriya, iroq, iordaniya, tunis, marokash, hindiston, pokiston va boshqa mamlakatlarda maxsus qonunlar qabul qilish shaklida amalga oshirilmoqda. ayrim arab mamlakatlarida, hindiston, pokiston, indoneziya va boshqa musulmonlarning shaxsiy maqomi (statuti) masalalari yuzasidan (ayrim masalalar boʻyicha musulmon boʻlmaganlarga nisbatan ham) kodekslashtirilgan musulmon huquqining taʼsiri saqlanib qolgan. bir qancha arab mamlakatlarining konstitutsiyalarida musulmon huquqi qonunchilikning asosi hisoblanib, fuqarolik huquqi va boshqa sohalarda uni qoʻllashga ruxsat etiladi; bu mamlakatlarda shariat asosida ish koʻradigan sudlar saqlangan. sharqiy va markaziy afrikadagi ayrim mamlakatlarda musulmon huquqi oddiy huquq tarzida qoʻllanadi. islomda huquq tizimining xuquqiy meʼyorlari va majburiyati, meros, jinoyat, jazo, oila, nikoh huquqi, shuningdek, sud ishlarini yuritish, vasiylik koʻrsatmalari berilgan. shariat xususiy mulkni alloh tomonidan belgilangan, doimiy va oʻzgarmas deb hisoblaydi. sharhida barcha xatti-harakatlar, mavzu: islom sivilizatsiyasi tarixida huquq va sud tizimi (2-dars) huquq maktablari sud (qozilik) tizimi refleksiya dastlab …

5 / 48

misol uchun: soʻkinish, kattalarning hurmatini oʻrniga qoʻymaslik, suvni ifloslantirish, hayvonlarga haddan ortiq yuk ortish); 5) harom — qatiy ravishda taqiqlangan xatti-harakatlar (misol u-n: choʻchqa goʻshti isteʼmol qilish, aroq ichish, odam oʻldirish va boshqalar). shariat jinoyat uchun qatʼiy, lekin odilona choralarni belgilab bergan. qur’onda fiqhiy-huquqiy masalalarga umumiy yondashilgan va ayrim masalalar, masalan, huququllo mufassal shaklda yoritib berilgan. mashhur fiqhshunos muhammad yusuf musoning ta’kidlashicha, qur’onda fiqhiy-huquqiy masalalarda quyidagicha: – haqqulloh (amaliy ibodatlar)ga doir – 140 oyat; – shaxsiy huquq (oila, taloq, vasiyat va boshqalar)ga doir – 70 oyat; – muomalot yoki fuqarolik huquqi (oldi-sotdi, ijara, garov, qarz, shirkat va boshqalar)ga oid – 70 oyat; – jinoyat va jazoga doir – 30 oyat; – sud, sud jarayoni, guvohlik va shular bilan bog‘liq masalalarga doir – 20 oyat mavjud. qur’onda jami 333 ta huquqiy oyat bor. islom olamida hadis to‘plamlari «al-kutub as-sitta» («olti kitob») deb ataladi. «al-jome’ as-sahih» («ishonchli to‘plam») yoki qisqacha «as-sahih». uni …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islomda huquq tizimining ishlab chiqilishi tarixi"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: islom sivilizatsiyasi “tarix” kafedrasi reja: islomda huquq tizimining ishlab chiqilishi tarixi huquq maktablari sud (qozilik) tizimi mavzu: islom sivilizatsiyasi tarixida huquq va sud tizimi refleksiya tarixda islom sivilizasiyasi davrida shaklangan soliq tizimlaridan qaysi birlari bugun o`zbekistonda qo`llaniladi. fidya, fitr nima? fitr sadaqasi quyidagi to‘rt narsaning qiymati barobarida chiqariladi. 2023 yil uchun fitr sadaqasining miqdori: 2 kilogramm bug‘doy 12 000 (o‘n ikki ming) so‘m; 4 kilogramm arpa 20 000 (yigirma ming) so‘m; 2 kilogramm mayiz 100 000 (yuz ming) so‘m; 4 kilogramm xurmo 180 000 (bir yuz sakson ming) so‘m deb belgilandi. fidya miqd...

This file contains 48 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "islomda huquq tizimining ishlab chiqilishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: islomda huquq tizimining ishlab… PPTX 48 pages Free download Telegram