huquq tizimining tarkibiy tuzilishi

DOCX 38,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

huquq tiziminin.docx huquq tizimining tarkibiy tuzilishi reja: 1. huquq normasi huquq tizimining dastlabki tarkibiy unsuri sifatida 2. huquq instituti va huquq sohasi huquq normasi huquq tizimining dastlabki tarkibiy unsuri sifatida huquq tizimi tushunchasini uning muayyan tarkibiy qismlardan ekanligi bilan izohlashga ushbu ishning ilk bobida imkon qadar harakat qilingan edi. dastlab huquq tizimining tarkibiy qismlari o‘zaro bog‘liqlikda tadqiq etilgan bo‘lsa, endilikda ularning har birini alohida-alohida tarzda ko‘rib chiqish zarur bo‘ladi. bitiruv-malakaviy ishi mavzusining aniq nomlanishi ham aynan shuni talab etadi. prof. s.s. alekseyev butun huquqni, huquq tizimini qandaydir bir binoga, huquq normalarini esa uning g‘isht bo‘lakchalariga qiyoslaydi. ushbu o‘xshatishdan ham ko‘rinib turibdiki, huquq normasi huquq tizimining eng kichik, birlamchi unsuridir. huquq normasining yaxlit bir tizimning bo‘lakchasi ekanligi unda, birinchidan, huquqqa xos bulgan muhim umumiy belgilar, ikkinchidan alohida o‘ziga xos jihatlar jamlanganligini anglatadi. huquq normasining birlamchi xususiyati shundaki, u huquq tuzilmasi ichida birinchi bo‘lib, yaxlit huquqda bo‘ladigan o‘zgarishlarni o‘zidan o‘tkazadi. norma so‘zi …

digan o‘zaro munosabatlarida qanday hatti-harakat modeliga, namunasiga rioya etishlari lozimligini, boshqacha qilib aytganda, qaysi harakatlarni sodir etish mumkinligi yoki mumkin emasligini ko‘rsatadi. shu ma’noda huquq normasi huquq tizimining xuquqiy xulq-atvor mezoni sifatida namoyon bo‘luvchi dastlabki tarkibiy unsuridir. huquq normasi prof. z. m. islomovning yozishicha, quyidagi o‘ziga xos xususiyatlarga ega: · huquq normasi jamiyat, davlat va shaxs uchun qadr-qimmatli bo‘lgan, ahamiyatga molik bo‘lgan ijtimoiy munosabatlarni o‘zida aks ettiradi. bunda adolat va erkinlik g‘oyalari bilan belgilanadigan ijtimoiy munosabatlar huquq(qonun) yo‘li bilan tartibga solish predmetiga aylanadi. shuni aytib o‘tish joizki, huquq normalarida ijtimoiy voqe’lik, uning yo‘nalishlari va rivojlanish istiqbollarini ifodalashning o‘ziga xosligi va murakkabligi e’tibor markazida bo‘lmog‘i darkor. zero, ilmiylik tamoyilidan chekinish xato, nobop huquq normalarining qabul qilinishiga sabab bo‘lishi mumkin. huquq normalarida aks ettirilgan ijtimoiy munosabatlar muhimlik, dolzarblik darajasidan kelib chiqib, ularning huquq tizimida tutgan o‘rnini belgilab beruvchi omil vazifasini o‘taydi. eng muhim munosabatlarni tartibga soluvchi huquq normalari huquq tizimida yetakchi ahamiyatga …

rning holati, ularning xususiyatlari, obyektiv va subyektiv jihatlarini ham modellashtiradi. · huquq normalari ijtimoiy jarayonlar, aloqalar takrorlanishi natijasida muayyan barqarorlikni, an’anani ifodalaydi va mustahkamlaydi. huquq nomalarining umummajburiy xarakaterga ega ekanligi. ushbu xususiyat huquq normasiga aniq, og‘ishmay rioya etish va ijro etish hamda inson yurish-turishiga davlat va jamiyatning ta’siri bo‘lishligini ifoda etadi. agar subyektning yurish-turishi huquq normasi talablariga mos bo‘lsa, davlat va jamiyatning unga ta’siri ijobiy bo‘ladi, aksincha bo‘lib mos kelmaganda esa, ya’ni norma talablari buzilsa, oqibatda salbiy ta’sir amalga oshiriladi. yuridik adabiyotlarda huquq normalarining shuningdek, quyidagi o‘ziga xos xususiyatlari ham sanab o‘tiladi: · huquq normasi bu pozitiv huquqdagi munosabatlarni tartibga souvchi xulq-atvor, yurish-turish qoidasidir; huquq normasining formal belgilanganligi, uning rasmiylashgan xususiyat kasb etishi. ya’ni xulq-atvor qoidalari muayyan manbada mustahkamlangan norma ko‘rinishida bo‘ladi. huquq normasining mazmuni faqatgina rasmiy mustahkamlangan ko‘rinishda talqin etiladi va mavjud bo‘ladi; huquq normasining aniqligi. huquq normalarida xulq-atvor qoidalari eng muhim chizgilarda ifodalanadi. ya’ni ular aniq, ravon va …

ya’ni huquq normasining ifodalanish shakli va uslubiga qt’iy talab qo‘yadi. shu bois ularga shaklan aniqlik xos. huquq normalari huquq tizimining eng kichik tarkibiy unsuri bo‘lishiga qaramay, yaxlit huquqqa xos xususiyatlar anga ham xos. shunga ko‘ra huquq normasining mazmuni ancha keng. huquq normasining mazmuni bu uni tashkil etuvchi barcha unsurlar, alomatlar birligi, ular o‘rtasidagi va tartibga solinadigan munosabatlar bilan bo‘ladigan o‘zaro aloqadorlikdir. huquq normasining mazmuni ko‘p jihatli bo‘lib, ularning har birini ko‘rib chiqish maqsadga muvofiqdir. bulardan birinchisi huquq normalarining tafakkuriy-irodaviy mazmuni bo‘lib, ularda qandaydir tafakkuriy(qonun chiqaruvchi avvaldan dasturlashtirgan ijtimoiy munosabatlar modellari) hamda irodaviy(qonun chiqaruvchining muayyan munosabatlarning real mavjudligini faol asoslashi) holatlarning mavjudligi bilan izohlanadi. huquq normalarining yuridik mazmuni esa har ikki holatni ham rasmiylashtiradi, ularga yuridik o‘ziga xoslik taqdim etadi. huquq normalarining yuridik mazmuni ularning o‘zida ifodalangan xulq-atvor qoidasi sifatida tushunilishi mumkin, uni aniqlash uchun esa qonunchilik matnini o‘qishning o‘zi kifoya qiladi. huquq normalarining informatsion mazmuni ularda aynan qanday xulq-atvor modeli …

quq normalarini shhakllantirishga salmoqli hissa qo‘shib kelmoqda. yuridik normalarning tasniflanishi nazariya va amaliyotda muhim o‘rin tutuvchi tadqiqot obyekti bo‘lgan masalalardandir. zero, huquq normalarini ilmiy asoslangan holda tasniflash prof. z.m.islomovning fikriga ko‘ra, birinchidan, har bir huquq normasining huquq tizimida tutgan o‘rnini aniqlashga; ikkinchidan, ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishdagi huquq normalarining vazifalari va rolini yanada aniqlashtirishga; uchinchidan, ijtimoiy munosabatlarga huquqiy ta’sir etishning chegara va imkoniyatlarini aniqroq belgilashga; to‘rtinchidan, huquq ijodkorligi va huquqni qo‘llash faoliyatini takomillashtirishga imkon beradi. bunday yuridik tasniflarning to‘g‘ri va to‘liqligi birinchi navbatda tegishli belgi hamda mezonlarga bog‘liqdir. huquq normalari turli mezonlar asosida tasniflanib, bu yerda ayrim jihatlar hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi. bu–huquq funksiyalari va ijtimoiy munosabatlarning alohida (individual) tartibga solinishi. bunda huquq normalari mazmuni bo‘yicha tartibga soluvchi, qo‘riqlovchi va ixtisoslashgan normalarga bo‘linadi. tartibga soluvchi (regulyativ) normalar ijtimoiy munosabatlarni ular ishtirokchilariga huquqlar berish va majburiyatlar yuklash yo‘li bilan tartibga solishga yo‘naltirilgan. masalan, o‘zbekiston respublikasi soliq kodeksining 11-12-moddalarida soliq to‘lovchilarning huquq …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "huquq tizimining tarkibiy tuzilishi"

huquq tiziminin.docx huquq tizimining tarkibiy tuzilishi reja: 1. huquq normasi huquq tizimining dastlabki tarkibiy unsuri sifatida 2. huquq instituti va huquq sohasi huquq normasi huquq tizimining dastlabki tarkibiy unsuri sifatida huquq tizimi tushunchasini uning muayyan tarkibiy qismlardan ekanligi bilan izohlashga ushbu ishning ilk bobida imkon qadar harakat qilingan edi. dastlab huquq tizimining tarkibiy qismlari o‘zaro bog‘liqlikda tadqiq etilgan bo‘lsa, endilikda ularning har birini alohida-alohida tarzda ko‘rib chiqish zarur bo‘ladi. bitiruv-malakaviy ishi mavzusining aniq nomlanishi ham aynan shuni talab etadi. prof. s.s. alekseyev butun huquqni, huquq tizimini qandaydir bir binoga, huquq normalarini esa uning g‘isht bo‘lakchalariga qiyoslaydi. ushbu o‘xshatishdan ham ko‘rinib tur...

Формат DOCX, 38,9 КБ. Чтобы скачать "huquq tizimining tarkibiy tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: huquq tizimining tarkibiy tuzil… DOCX Бесплатная загрузка Telegram