atom elektr stansiyasi tavsifi

DOCX 6 стр. 19,1 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 19,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

university of business and science mustaqil ish mavzu: atom elektr stansiyasining tuzilishi va ishlashi kazakov.u kirish: atom elektr stansiyasi nima atom elektr stansiyasi — bu elektr tokini ishlab chiqaradigan katta zavod. boshqalardan farqi shundaki, u yonish (masalan, ko‘mir yoqish) orqali emas, balki yadro bo‘linishi degan ilmiy jarayon orqali energiya oladi. misol: ko‘mir yoqiladigan stansiyada – ko‘mirni yoqasiz, issiqlik hosil bo‘ladi, suvni bug‘ga aylantirib, generatorni aylantirasiz. atom stansiyasida esa – uran degan maxsus toshcha (yoqilg‘i) ichida ichki portlash kabi bo‘linish bo‘ladi. issiqlik chiqadi. shu issiqlik yordamida elektr olinadi. aesning asosiy qismlari (tuzilishi) a) yadro reaktori – bu aesning yuragi • bu yerda uran deb ataladigan yadro yoqilg‘isi bor. • unda juda kuchli bo‘linish reaksiyasi bo‘ladi. • bo‘linish — uran yadrosining parchalanishi. natijada juda katta issiqlik chiqadi. misol: reaktorni gaz pechiga o‘xshatish mumkin, lekin bu oddiy issiqlik emas, juda katta quvvatli energiya chiqadi. b) yonilg‘i elementlari (yadro yoqilg‘isi) • bu uran yoki …

2 / 6

gizda, issiqlik suv orqali tarqaladi. bu yerda ham xuddi shunday — issiqlik tashqariga chiqib, boshqa tizimga o‘tadi. e) bug‘ generatori • bu yerda issiqlik yordamida suv bug‘ga aylanadi. • bug‘ juda kuchli bosim bilan hosil bo‘ladi. misol: choynakdagi suv bug‘lab chiqadi, ammo bu bug‘ bilan siz generator aylantirasiz. f) turbina va generator • bug‘ turbina pichoqlarini aylantiradi. • turbina elektr generatoriga ulanadi. • aylanishdan elektr toki hosil bo‘ladi. misol: shamol generatorini tasavvur qiling — shamol qanotni aylantiradi, generator elektr beradi. aesda esa shamol o‘rniga bug‘ ishlatiladi. g) sovutish tizimi • ishlatilgan bug‘ yana sovutiladi va suvga aylanadi. • sovitish minoralari (yuqori cho‘qqili inshootlar) orqali havoga issiqlik chiqariladi. misol: mashinangizdagi radiator – dvigatelni sovutadi. aesda ham shunday sovutish zarur. aes qanday ishlaydi? (bosqichma-bosqich tushuncha) bosqich 1: yadro bo‘linishi • uran atomi bo‘linadi → issiqlik chiqadi + yangi neutronlar hosil bo‘ladi → ular boshqa atomlarni bo‘ladi → zanjirli reaksiya. misol: bitta gugurt …

3 / 6

og‘ir suvli reaktor) • og‘ir suv ishlatiladi (bu og‘ir molekulali suv — d₂o). • kanada ishlab chiqqan candu reaktori bunga misol. 4. gcr (gaz bilan sovitiluvchi reaktor) • coolant sifatida gaz ishlatiladi (masalan, karbonat angidrid, geliy). • moderator esa grafit. 5. ⚖️ afzalliklari va kamchiliklari afzalliklari: 1. ko‘p energiya beradi – bitta aes butun shaharni ta’minlaydi. 2. kam chiqindi – gaz va tutun chiqarmaydi. 3. yonilg‘i uzoq vaqtga yetadi – uran uzoq ishlatiladi. 4. mustaqillik – neft yoki gazga qaramlik kamayadi. kamchiliklari: 1. avariya xavfi – noto‘g‘ri ishlasa, kuchli portlash yoki radioaktiv tarqalish bo‘lishi mumkin. • misol: çernobil (1986), fukushima (2011). 2. chiqindilar – radioaktiv chiqindilar ming yillar saqlanishi kerak. 3. qimmat – aes qurilishi va xizmat ko‘rsatishi juda qimmatga tushadi. xulosa atom elektr stansiyasi — bu juda kuchli, ammo ehtiyotkorlik bilan ishlatilishi kerak bo‘lgan energiya manbai. to‘g‘ri boshqarilsa, u atrof-muhitga kam zarar keltiradi va katta miqdorda elektr ishlab chiqaradi. …

4 / 6

visshaya shkola, 2012. – 354 s. 9. yadro fizikasi va energetikasi bo‘yicha o‘zbekiston milliy universitetining ochiq dars materiallari: http://www.nuu.uz

5 / 6

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atom elektr stansiyasi tavsifi"

university of business and science mustaqil ish mavzu: atom elektr stansiyasining tuzilishi va ishlashi kazakov.u kirish: atom elektr stansiyasi nima atom elektr stansiyasi — bu elektr tokini ishlab chiqaradigan katta zavod. boshqalardan farqi shundaki, u yonish (masalan, ko‘mir yoqish) orqali emas, balki yadro bo‘linishi degan ilmiy jarayon orqali energiya oladi. misol: ko‘mir yoqiladigan stansiyada – ko‘mirni yoqasiz, issiqlik hosil bo‘ladi, suvni bug‘ga aylantirib, generatorni aylantirasiz. atom stansiyasida esa – uran degan maxsus toshcha (yoqilg‘i) ichida ichki portlash kabi bo‘linish bo‘ladi. issiqlik chiqadi. shu issiqlik yordamida elektr olinadi. aesning asosiy qismlari (tuzilishi) a) yadro reaktori – bu aesning yuragi • bu yerda uran deb ataladigan yadro yoqilg‘isi bor. • unda jud...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (19,1 КБ). Чтобы скачать "atom elektr stansiyasi tavsifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atom elektr stansiyasi tavsifi DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram