bilish falsafasi

PPT 24 pages 1.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

powerpoint presentation falsafa * texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti “tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar” kafedrasi fan: “falsafa” hsm bilish falsafasi. 05 mavzu ma’ruzachi: d.xakimov * falsafa reja: * 1. bilish nazariyasining predmeti va o‘ziga xos xususiyatlari. bilishning asosiy turlari va shakllari. 2. ong-tafakkur va borliqning birligi. tafakkur uslubining asosiy jihatlari. 3. bilishda haqiqat va amaliyot uyg‘unligi. haqiqatning asosiy shakllari va konsepsiyalari. falsafa * tayanch iboralar: ong, jon, mushohada, aql, ruh, ong mohiyati, ong va ongsizlik, ong strukturasi, bilish nazariyasi, predmeti, gnoseologiy, bilishda sub'ekt va ob'ekt, hissiy, empirik, nazariy, mantiqiy va intuitiv bilish, haqiqat, amaliyot, tarkibiy qismlari. falsafa * gnoseologiya falsafaning bilish masalalari va muammolari bilan shug‘ullanuvchi maxsus sohasi. gnoseologiya grekcha so‘z bo‘lib «gnosis» - bilish, «logos» - nazariya, ya’ni bilish nazariyasi, bilish to‘g‘risida ta’limot ma’nolarini anglatadi. epistemologiya asosan ilmiy bilish to‘g‘risidagi fan hisoblanadi. 1. bilish nazariyasining predmeti va o‘ziga xos xususiyatlari. bilishning asosiy turlari va shakllari. falsafa * bilish nima? bilish …

2 / 24

nisbati o’rganiladi. * falsafa * gnoseologiyaning asosiy muammolari ratsionalizm (ratsionalistlar) insonda tug‘ma g‘oyalar, adolat, insoniylik, uyg‘unlik g‘oyalari va tajribadan olinishi mumkin bo‘lmagan boshqa g‘oyalar mavjudligidan kelib chiqadi. empirizm (empiristlar, f. bekon, j. lokk, t. gobbs, d. yum, l. feyerbax), aksincha, inson, insoniyat shaxsiy yoki ijtimoiy tajribaga ega bo‘lgunga qadar biron-bir g‘oya mavjud bo‘lishini inkor etadilar. falsafa * optimistlar dunyoni bilish mumkinligini ta’kidlaydilar. agnostiklar, aksincha, buni rad etadilar (i.kant – «narsa o‘zida»). skeptiklar dunyoni bilish mumkinligini inkor etmaydilar (xviii asrda d.yum), biroq bilimning haqiqiyligiga shubha bildiradilar. gnoseologiyada bilish yo‘nalishlari. falsafa * bilish nazariyasining predmeti insonning olamni bilish jarayonini va uning natijasi bo‘lgan bilimni, bilishning ob’ekti, sub’ekti va maqsadini tadqiq qilishdan iborat. bilish bu moddiy olamning inson ongidagi in’ikos etish jarayonidir. bilishda sub’ekt va ob’ektning o‘zaro aloqasi. sub’ekt – bu bilish faolligining manbai. ob’ekt – bu sub’ektning bilish faoliyati qaratilgan narsa yoki hodisa. falsafa * aqliy bilish - voqelikni umumlashtirib va mavhumlashtirib, …

3 / 24

bilish darajalari va usullari empirik darajasiga xos usullar kuzatish o‘lchash taqqoslash mavhumlik va aniqlik aksiomatik tarixiylik mantiqiylik analiz va sintez induksiya va deduksiya analogiya modellashtirish ilmiy tajriba (eksperement) nazariy darajasiga xos usullar ikki darajasiga ham xos usullar falsafa * inʼikosning oliy shakli, inson miyasining funksiyasi bo‘lib, uning vazifasi voqelikni aks ettirishdan iborat. o‘zaro aloqada bo‘lgan turli unsur (element)lardan tashkil topgan murakkab maʼnaviy tuzilishga ega. ong 2. ong-tafakkur va borliqning birligi. tafakkur uslubining asosiy jihatlari. falsafa * ong nima? inson azal-azaldan o‘zigagina xos bo‘lgan ongning nima ekanligi to‘g‘risida o‘ylab, baxslashib keladi. bu baxslarning bir jihati, ong tabiat mahsulimi yoki inson ongi ilohiy yaratilganmi? ikkinchi jihati esa, inson dunyoni doimo bir xil anglaganmi: ya’ni asrlar davomida inson ongi takomillashib kelganmi yoki hamon o‘sha – o‘shami? degan muammo bilan bog‘liq. ongning mohiyati masalasi eng qadimiy muammolardan biri ekan, uni anglash jarayonida turli xil javoblar bo‘lganligi tabiiy. bu savolga eng qadimiy javob diniy va …

4 / 24

ham, u ong tushunchasiga nisbatan keng qamrovlilik kasb etishini untmaslik lozim. falsafa * ong ijtimoiy-ruhiy xodisa ong miya funktsiyasi ong va ruxiyat ongsizlik - instinkt ong osti refleks ong iroda ong va til til va tafakkur o‘z-o‘zini anglash ong va axborot informatsion portlash ong va miya inʼikos shakllari evolyutsiyasi va ong falsafa * bilishda haqiqat tushunchasi haqiqat obʼektiv voqelikka mos keluvchi narsa va hodisalarning real holatdagi mazmunini sifat va xususiyatlarini to‘g‘ri aks ettiruvchi hamda amaliyotda sinalgan bilimlardir. “haqiqat— bilimlarning voqelikka mosligi” “haqiqat — bilimlarning tajribada isbotlanganligi” “haqiqat — bilimning foydaliligi, uning samaradorligi” 3. bilishda haqiqat va amaliyot uyg‘unligi. haqiqatning asosiy shakllari va konsepsiyalari. falsafa * haqiqat ob’yektiv mutloq nisbiy falsafa * haqiqatning obʼektivligi esa inson tasavvurlarining haqiqiy obʼektiv tashqi mazmuni insondan tashqarida ekanligini, uning insonga bog‘liq emasligini anglatadi. haqiqat amaliyotni yanada rivojlantirish uchun imkoniyat borligini, unga xizmat qilishga odamlarda ishonch hosil qilgandagina tan olinadi. mutloq va nisbiy haqiqatlar dialektik munosabatda …

5 / 24

b’yektivligi, konkretligi, nisbiyligi va absolyutligi. 10.haqiqatning mezoni haqidagi qarashlar. falsafa * glossariy bilish - voqelikning ma’naviy o’zlashtirilishi. bilishning obekti - insonning nazariy, amaliy faoliyati yo’naltirilgan narsa, voqea- hodisa, jarayon. bilishning subyekti - bilishni amalga oshiruvchi inson, ijtimoiy birliklar. bilish usullari - bilish jarayonining tamoyili, qonun-qoidasi, talablar tizimi, uslub va vositasi. ilmiy bilish ikki daraja - empirik va nazariy usullarga bo’linadi. kuzatish, o’lchash, taqqoslash, eksperiment empirik bilish usullari. empirik – tajribada ko’rilgan. etimologiya – u yoki bu so’z yoki iboraning kelib chiqishi. epistemologiya – bilish haqidagi falsafiy ta’limot. gnostik (yun.-bilish) -dunyoni bilish mumkinligini tan oluvchi kishi. agnostiklar - olamni to’laqonli, haqiqiy bilish mumkin emas, deguvchilar. gnostika (yun.-gnosis-bilim)-eramizning 150 yillarida o’zining cho’qqisiga erishgan diniy-falsafiy oqim bo’lib, bu oqim vakillari xristianlik teologiyasini qadimgi sharq fanlari hamda neoplatonizm va pifagorizm bilan birlashtirgan edilar. gnostika bilib bo’lmaydigan, o’zini emanatsiyada namoyon qiladigan "yomonlik" manbai materiyaga qarama-qarshi turadigan ruhiy bosh ibtidoni e’tirof etadi. hissiy bilish - insonning …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilish falsafasi"

powerpoint presentation falsafa * texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti “tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar” kafedrasi fan: “falsafa” hsm bilish falsafasi. 05 mavzu ma’ruzachi: d.xakimov * falsafa reja: * 1. bilish nazariyasining predmeti va o‘ziga xos xususiyatlari. bilishning asosiy turlari va shakllari. 2. ong-tafakkur va borliqning birligi. tafakkur uslubining asosiy jihatlari. 3. bilishda haqiqat va amaliyot uyg‘unligi. haqiqatning asosiy shakllari va konsepsiyalari. falsafa * tayanch iboralar: ong, jon, mushohada, aql, ruh, ong mohiyati, ong va ongsizlik, ong strukturasi, bilish nazariyasi, predmeti, gnoseologiy, bilishda sub'ekt va ob'ekt, hissiy, empirik, nazariy, mantiqiy va intuitiv bilish, haqiqat, amaliyot, tarkibiy qismlari. falsafa * gnoseologiya falsafaning bil...

This file contains 24 pages in PPT format (1.7 MB). To download "bilish falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bilish falsafasi PPT 24 pages Free download Telegram