islom civilizatsiyasining tarixiy rivojlanishi

PPTX 37 pages 2.0 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: islom sivilizatsiyasi “tarix” kafedrasi reja: islom sivilizatsiyasining tanazzul davri (xviii – xx asrning 1990 yiligacha), islom sivilizatsiyasining zamonaviy taraqqiyo davri. mavzu: islom sivilizatsiyasining tarixiy rivojlanish bosqichlari. refleksiya islom sivilizatsiyasining rivojlanishiga turki bo`lgan omillar arab tilining ilm va yagona davlat tiliga aylanishi arab va ajam mamlakatlaridagi mafkuraviy birlik (haj, muqaddas oy, milliy bayramlar) yirik davlat arboblarining din va madaniyatga xomiylik qilishi islom sivilizatsiyasining yemirilish sabablari xalifalik tarkibidan mustaqil davlatlarning ajralib chiqishi mug`ullar istilosi va halifalikning tugatilishi. mazhablar o`rtasidagi kurashlar 18-19 asrlarda kuzatilgan muta’siblik xx asrda panislomizm, paneronizm, panturkizm g`oyalarining kuchayish xx asr 50- yillaridan keyin islom mafkurasida ostida radikal guruhlarning kuchayishi. islomdagi sunniy mazhablar hanafiy mazhabi - shom, turkiya, turkiston, pokiston, hindiston, bangladesh va boshqa yurtlarda keng tarqalgan. shofe'iy mazhabi - misr, suriya, indoneziya, malayziya, filippin, tayland va ba'zi afrika davlatlarida tarqalgan. molikiy mazhabi - libiya, …

2 / 37

k ilohiyot oqimlaridan biri “ular inson o’z hatti-harakatining yaratuvchisi” deb tushuntiradi. mushabbihalar. arabcha “o’xshatuvchilar, o’xshatish tarfdorlari” degani, ya’ni antropomorfistlar. bu yo’nalish vakillari allohni inson qiyofasi shaklida tasavvur qiladilar. ilk islom davrida “zohiriylar” deb yuritilgan. mo‘taziliy oqimi mo‘tazila - ajralgan, degan ma'noni bildiradi. mo‘taziliy firqasi adashgan firqalardan bo‘lib, uning paydo bo‘lishi vosil ibn ato (80-131 h.) nomi bilan bog‘liq. vosil ibn ato «gunohi kabira qilgan kishi mo‘min ham, kofir ham bo‘lmaydi», degan tushunchani tarqatgach, shayx hasan basriy «vosil bizdan ajradi», deganlar va shu tariqa mo‘taziliylar (ajralganlar) paydo bo‘ldi. mo‘taziliylar allohning ilm, qudrat, hayot, eshitish, ko‘rish, iroda singari subutiy sifatlarini inkor qiladilar. qadarga, qiyomatda allohni ko‘rishga, shafoatga, payg‘ambarlik mo‘jizalariga, karomatlarga ishonmaydilar. allohning qazo va qadarini inkor etganlari uchun qadariyyalar degan nomi ham bor. ular o‘z e'tiqodlariga zid keladigan sahih hadislarni ham inkor etishgan. assasinlar birinchi “killer”lar guruhi – hashshoshiylar yoki assasinlar aslida kim? xii-xiii asrlarda hozirgi iroq va eron hududlarida maxfiy qotillar …

3 / 37

an saboq olgan. keyinchalik u fotimiylar poytaxti qohira shahriga keladi. bu yerda hasan ibn as-sabbox voizlik va fiqhdan bilim oldi. ayrim manbalarda, u saljuqiylar saroyida bir muddat mulozim bo‘lib ishlagani va o‘sha vaqtda bosh vazir bo‘lgan nizom ul-mulk tomonidan saroydan quvilgani haqida ma’lumotlar uchraydi. ammo bu ma’lumot noto‘g‘ri bo‘lishi mumkin. sababi hasan ibn as-sabbox ismoiliy mazhabiga e’tiqod qilgan va sunniy ulamolarni yoqtirmagan. 1090 yilda hasan ibn as-sabbox o‘z atrofidagi bir nechta shogirdlari bilan g‘arbiy eron hududida joylashgan alamut qal’asini jangsiz egallaydi. uning maqsadi saljuqiylar davlatini yo‘q qilish edi. chunki as-sabbox ismoiliy, saljuqiylar esa sunniy mazhabiga e’tiqod qilgan. u saljuqiylar davlatini harbiy kuch bilan yenga olmasdi. boisi unda katta qo‘shin ham moddiy boylik ham bo‘lmagan. shunda u hech narsadan, hatto, o‘limdan ham qo‘rqmaydigan, kuchli va yashinday tezkor qotillarni yetishtirishni o‘ylab topadi. hasan ibn as-sabbox alamut qal’asiga kelgan o‘z shogirdlariga ismoiliy yo‘nalishini va nega saljuqiylarga qarshi kurashayotgani sabablarini o‘rgatadi. u mohir notiq …

4 / 37

an foydalanish uchun qurbonni kerak bo‘lsa, 10-20 yil davomida kuzatgan. ular hech qachon shoshqaloqlik bilan ish qilmagan. assasinlar dushmanning ichiga kirib, ishonchli shaxsga aylana olgan. hashshoshiylar o‘z o‘ljasini faqat xanjar orqali o‘ldirgan. ularning ilk qurboni saljuqiylar bosh vaziri nizom ul-mulk hisoblanadi. nizom ul-mulkning (1018-1092) “siyosatnoma” asari bilan mashhur assasinlarning bir guruhi hasan ibn as-sabboxdan duo olib, saljuqiylar poytaxti tomon harakatlandi. ayrim tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, 1092 yil 10 dekabr kuni hashshoshiy vakili tohir arroniy yashirin yo‘l bilan vazir saroyiga kirib, qishki bog‘da vazir nizom ul-mulkni zaharlangan pichoq bilan o‘ldiradi. boshqa tarixiy manbalarda yozilishicha, kunlarning birida nizom ul-mulk o‘z haramiga keta turib, yo‘lida uchragan qalandar (dunyo tashvishlaridan voz kechgan, daydib yuruvchi darvesh)ga salom berish uchun to‘xtaydi. bu maxfiy qotillar vakili bo‘lib, to‘xtagan bosh vazirni pichoqlab o‘ldiradi. saljuqiylar davlati bosh vazirining o‘limi butun islom olamida kuchli rezonansga sabab bo‘ldi. hashshoshiylar saljuqiy saroyiga shunday o‘rnashib oldiki, saroydagi barcha bir-biridan shubhalana boshladi. saljuqiy sultoni ahmad …

5 / 37

ning bo‘g‘zidan olishni buyuradi. bir qo‘riqchi sultonning qo‘lidan mahkam tutadi, ikkinchisi esa sulton sanjarning bo‘g‘ziga hashshoshiylarning xanjarini tiraydi. elchi sanjarga yaqinlashib, shunday deydi: “hasan as-sabbox senga shuni aytib yubordi: eng ishongan odamlaring orasida ham bizning odamlar bor. o‘lishni istamasang, ortingga qaytib ket”. shundan so‘ng sulton sanjar yurishni bekor qiladi. hashoshiylarning uyushtirgan suiqasdlari tufayli saljuqiylar davlati tanazzulga uchradi. assasinlar hiylasi o‘z dushmanlarida qo‘rquv uyg‘otish uchun jinoyat joyidan qochishmagan. bu ularning o‘limdan qo‘rqmasligini ko‘rsatgan. hashshoshiylar o‘lgach, to‘g‘ri jannatga tushishlariga ishonishgan. hasan ibn as-sabbox alamut qal’asida 75 yoshida vafot etdi. lekin bu bilan hashshoshiylar yo‘q bo‘lib ketmadi. ibn sabboxning vafotidan so‘ng, rashididdin sinon assasinlarga yetakchi bo‘ldi. shundan keyin ular yanada kuchga to‘ldi. saljuqiylar davlati qulagach, assasinlar uchun yangi bir dushman paydo bo‘ldi. bu odam salohiddin al-ayyubiy edi. salohiddin misrni fath etgach, ismoiliy yo‘nalishini taqiqlab, unga e’tiqod qiluvchilarni qatl qildirdi. uning bu ishlaridan g‘azablangan sinon salohiddinga bir necha bor maktub yozib, undan bu ishlarni …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom civilizatsiyasining tarixiy rivojlanishi"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: islom sivilizatsiyasi “tarix” kafedrasi reja: islom sivilizatsiyasining tanazzul davri (xviii – xx asrning 1990 yiligacha), islom sivilizatsiyasining zamonaviy taraqqiyo davri. mavzu: islom sivilizatsiyasining tarixiy rivojlanish bosqichlari. refleksiya islom sivilizatsiyasining rivojlanishiga turki bo`lgan omillar arab tilining ilm va yagona davlat tiliga aylanishi arab va ajam mamlakatlaridagi mafkuraviy birlik (haj, muqaddas oy, milliy bayramlar) yirik davlat arboblarining din va madaniyatga xomiylik qilishi islom sivilizatsiyasining yemirilish sabablari xalifalik tarkibidan mustaqil davlatlarning ajralib chiqishi mug`ullar istilosi va halifalikning tuga...

This file contains 37 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "islom civilizatsiyasining tarixiy rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom civilizatsiyasining tarix… PPTX 37 pages Free download Telegram