proektiv metodikalar

DOCX 4 pages 16.6 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.6 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

shaxsni tadqiq etishning proektiv usuli yarim asrlik tarixga ega bo‘lsa-da, hozirga kelib psixologik tadqiqotlarni ushbu metodikalarsiz tasavvur etish o‘ta qiyin. bir qarashda ushbu metodikalarni amaliyotda qo‘llash bilan bog‘liq holatlar psixologlar nazaridan chetda qolayotgandek ko‘rinsa-da, lekin hali-hanuz ularning samaradorlik jihatlari, etnopsixologik xususiyatlari, shaxsni tadqiq etishdagi imkoniyatlari masalalari ko‘pchilik tadqiqotchilar o‘rtasida turli tortishuvlarni keltirib chiqarmoqda. ayniqsa, metodikalar hozirgi kunda tadqiqotlarda keng qo‘llanilishiga qaramasdan, ularning nazariy jihatdan asoslanilishi masalasi psixologlar e’tiborini yanada kuchaytirmoqda. amaliy jihatdan metodikalar dastlab klinik psixologiyada qo‘llanilishga mo‘ljallangan bo‘lib, keyinchalik ular psixologiyaning boshqa sohalarida foydalanishga moslashtirila bordi. hozirgi kunda bir qator proektiv metodikalarga ehtiyoj psixologiyaning bolalar psixologiyasi tarmog‘ida, tibbiyot psixologiyasida, psixologik maslahat amaliyotida, shaxs psixologiyasi, kasbiy psixologiya tarmoqlarida keng ko‘zga tashlanmoqda. i.v.yevdokimovning aniqlashicha, tat proektiv metodikasining modifikatsiya varianti aviatsiya xodimlarini o‘rganishda qo‘l keladigan uslub hisoblanib, uni tarkibiy tuzilishi ish jarayoni bilan bog‘liq, doimiy ravishda kuzatiluvchi standartlar va syujetlardan tashkil topgan [1,85]. qolaversa, hozirga qadar psixologlar tomonidan ilgari surilgan proektiv metodikalarga …

2 / 4

. sokolova [2, 123]; ikkinchidan, sinaluvchi shaxslar javoblarini baholashda “to‘g‘ri” va “noto‘g‘ri” ko‘rinishidagi tegishli me’yorlarning mavjud emasligi. nimani chizsa, u shundayligicha tahlil qilinishi; uchinchidan, tadqiqotchida usulning empirik sinalishi va uning tahliliga nisbatan shubha uyg‘onishi ayrim holatlarda kuzatiladi, shu sababli natijalarni qalbakilashtirilish darajasi yoki o‘z-o‘ziga hisobot berish tarzidagi boshqa metodikalarga nisbatan past hisoblanadi; to‘rtinchidan, ushbu metodikalar qandaydir aniq sifatni, shaxsning belgilarini o‘lchamasdan, balki umumiy tarzda sinaluvchining kechinmalari, maqsadlari, orzularini o‘lchash amalga oshiriladi (a.f.korner 2000) [3, 44]; beshinchidan, psixologning natijalarni izohlashdagi ta’sirining yuqori darajadagi ehtimolligi. test topshiriqlari mazmuni va ularni izohlashdagi nazariya bilan psixolog batafsil tanish bo‘lishi talab qilinadi. proektiv testlashtirishda tashxis qo‘yishning samaradorligi psixologning tajribasi va malakasiga bog‘liq bo‘lishi qayd qilinadi[3, 24]. eng ahamiyatga molik jihat shuki, ko‘pchilik psixologlar hozirda proektiv metodikalarning boshqa shaxs testlaridan farqli jihati sifatida miqdoriy emas, balki sifat tahlili bilan belgilamoqda. tadqiqotchi ye.s. romanovaning aytishicha, proektiv metodikalarni standartlashtirishdagi murakkabliklar sifatida qo‘yidagilar olinmoqda[4,77]: 1. ko‘pgina holatlarda metodika natijalarini …

3 / 4

oydalanilishi ko‘p marta uning ishonchliligiga shubha o‘yg‘onishiga olib keladi. ushbu holatda tegishli lavozimga nomzodlarni tanlashda proektiv metodikalardan foydalangan holatlarda patologiyalarning mavjudligi yoki mavjud emasligiga asoslanilib, bunda kasbiy muhim sifatlar e’tibordan chetda qolib ketishi kuzatiladi. bu holat esa, albatta noto‘g‘ri ekanligi ta’kidlanadi. yuqorida ta’kidlangandek, empirik yo‘l bilan ushbu asos aniqlanganki, bunda proektiv metodikalarda agar motivlar yashirin tarzda aks etsa, bunday holatlarda ularni diagnostika qilish imkoniyatini tug‘diradi. tajribalar davomida tushirib qoldirilgan motivlar aniqlanmaydi. proektiv metodikalarning o‘zi odamning xulq – atvorini oldindan aytib berishi mumkin emas. proektiv metodikalar topshiriqlarini amalga oshirish davomida stimullovchi material sinaluvchining xayoloti asosida ajratib olinish holatiga asoslaniladi, agar individning ehtiyojlari va haqiqiy holati o‘rtasida juda katta uzilishlar mavjud bo‘lsa, u holatda hulq – atvor individning xayolotiga mos kelishini kutish kerak emas. xayolot va haqiqiy hulq – atvor o‘rtasidagi bog‘liqlik bo‘lmagan holat turli olimlar tomonidan ko‘p marotaba aniqlangan. bu aniq dalil hisoblanadi, ammo bu holat proektiv metodikalarning ahamiyatini kamaytirmaydi, chunki …

4 / 4

sh juda qiyindir. ushbu holatda biz himoya mexanizmlariga to‘qnash kelamiz, ya’ni bunda natijani qo‘lga kiritish juda murakkab tarzda amalga oshiriladi. bu ko‘rinishdagi qiyinchilikning paydo bo‘lishi proektiv metodikalarning stimul materiallaridagi noaniq xususiyatlari bilan bog‘liqdir. proektiv metodikalar va shaxs so‘rovnomalarini bir maqsadda qo‘llash samarali tashxis qo‘yish vositalari ekanligini ta’kidlash mumkin. bu holat tashxisni ikkita yo‘nalish bo‘yicha amalga oshirish imkonini beradi: birinchisi – sinaluvchi tomonidan tan olingan va o‘z-o‘ziga hisobot berishda mavjud bo‘lgan motivlarni, shaxs xususiyatlarini, shaxsni tashkil qiluvchi boshqa o‘zaro munosabatlarni aniqlash; ikkinchisi – ongsiz holatga tashxis qo‘yish, sinaluvchi tomonidan tan olinmagan va tushirib qoldirilgan omillarni baholash, o‘z-o‘ziga hisobot berishda aniqlanmaydigan holatlarni aniqlash. shaxsni diagnostika qilish jarayonining bu ko‘rinishda ajratilishi proektiv metodikalar va shaxs so‘rovnomalari yordamida olingan natijalar o‘zaro mos kelishi kerakligini anglatmaydi, aksincha ularning o‘zaro farqlanishlari ehtimolligi yuqori darajada bo‘lishi, ya’ni shaxsning turli xil darajada bo‘lishini ifodalab beradi. shuningdek, proektiv metodikalar bilan ishlashda, psixologning kasbiy mahorati va masalani standartlashtirishdagi yuqori talablar …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "proektiv metodikalar"

shaxsni tadqiq etishning proektiv usuli yarim asrlik tarixga ega bo‘lsa-da, hozirga kelib psixologik tadqiqotlarni ushbu metodikalarsiz tasavvur etish o‘ta qiyin. bir qarashda ushbu metodikalarni amaliyotda qo‘llash bilan bog‘liq holatlar psixologlar nazaridan chetda qolayotgandek ko‘rinsa-da, lekin hali-hanuz ularning samaradorlik jihatlari, etnopsixologik xususiyatlari, shaxsni tadqiq etishdagi imkoniyatlari masalalari ko‘pchilik tadqiqotchilar o‘rtasida turli tortishuvlarni keltirib chiqarmoqda. ayniqsa, metodikalar hozirgi kunda tadqiqotlarda keng qo‘llanilishiga qaramasdan, ularning nazariy jihatdan asoslanilishi masalasi psixologlar e’tiborini yanada kuchaytirmoqda. amaliy jihatdan metodikalar dastlab klinik psixologiyada qo‘llanilishga mo‘ljallangan bo‘lib, keyinchalik ular psixolog...

This file contains 4 pages in DOCX format (16.6 KB). To download "proektiv metodikalar", click the Telegram button on the left.

Tags: proektiv metodikalar DOCX 4 pages Free download Telegram