xiii – xv asrlar manbalari

PPTX 31 sahifa 938,0 KB Bepul yuklash

31 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 938,0 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 31

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent husniddin muydinovich mamadaliyev fan: manbashunoslik va tarixshunoslik “tarix” kafedrasi 5-mavzu: xiii – xv asrlar manbalari reja: 1. chigatoy ulusu davri fors tilidagi manbalar. 2. davrga oid mo‘g‘ul tilidagi manbalar. 3. xitoy manbalari. 4. temur tuzuklari. 5. amir temur va temuriylar davri forscha manbalar. 6. arab tilidagi manbalar. 7. yevropa manbalari. tayanch so‘zlar va iboralar: jamol qarshining “mulhaqot as-suroh” (“as-suroh”ga ilova”), juvayning “jahogusho” asarlari, “mongol-un niucha tobchan” (“ mo‘g‘ullarning maxfiy tarixi”), “yuan – chaomin – chenshi - lyue” “yuan sulolasi mashhur mansabdorlarining qisqacha tarjimai holi”) va boshqa manbalar. al-mulhaqot bi-s-suroh jamol abul fazl ibn muhammad ibn umar ibn xolid qaqrshiy (jamol qarshiy, 1230 - 1315) – olmaliqda tug‘ilgan. jamol qarshiyning otasi balasog‘unlik hofiz, onasi marvlik edi. boshlang‘ich ta’limni olmaliqda olib, g‘azna va hirot hukmdori sulton mahmud zuvaliy xizmatiga kiradi. chagʻatoy ulusining davlat devonida xizmat qilgan. jamol qarshining asari — abu nasr javhariyning “as-suroh …

2 / 31

ishilaridan bo‘lganlar. masalan, bobosi dastlab yirik qomusiy olim nosiruddin tusiy (1201-1274) bilan birgalikda alamut qal’asida ismoiliylar xizmatida bo‘lgan, so‘ng mo‘g‘ullar tarafiga o‘tib ketgan. otasi imoduddavla abulxayr o‘rtahol kishi bo‘lib, hamadonda tabibchilik bilan kun kechirgan, keyinchalik elxoniylar saroyiga taklif qilinib, u yerda ham o‘z kasbi bilan shug'ullangan. rashiduddin 1247-yili hamadonda tug‘ilgan. yoshligidan yaxshi o‘qib, ota kasbidan tashqari, ko‘pgina ilmlarni — ilohiyot, tabiiy fanlar, mumtoz adabiyot, tarix, geografiya va boshqa fanlarni puxta egallagan. rashiduddin elxon abaqaxon (1265—1282) davrida uning shaxsiy tabibi bo‘lib xizmat qilgan, keyincha g‘ozonxon (1295—1304) va o‘ljoytuxonlar (1304—1317) vaziri bo‘lgan. jome at-tavorix asari 1301-1311-yillar orasida g‘ozonxonning topshirig‘i bilan yozilgan. asar uch qismdan iborat: i) mo‘g‘ullar va ular asos solgan davlatlar ulug‘ yurt, ya’ni mo‘g‘uliston, elxoniylar davlati hamda mo‘g‘ullar asoratiga tushib qolgan mamlakatlar, shimoliy xitoy, turon va yaqin sharq mamlakatlari xalqlarining mo‘g‘ul istilosigacha bo‘lgan qisqacha tarixi; 2) sharq mamlakatlari xalqlarining islomiyotdan avvalgi tarixi, arab xalifaligi, g‘aznaviylar, saljuqiylar, xorazmshohlar sulolalari tarixi; xitoy, …

3 / 31

rayhon beruniy nomidagi sharqshunoslik instituti fondida 2-tartib raqami ostida saqlanmoqda. ikkinchi tarjima esa 1556-yili niso shahrida solur bobo ibn qul ali tomonidan urganch hokimi ali sultonning (1572-yili vafot etgan) buyrug'i bilan bajarilgan bo‘lib, uning qo'lyozma nusxasi ashxobodda turkmaniston fanlar akademiyasining til va adabiyot institutida saqlanadi. “jome ut-tavorix” asarining to‘liq ruscha taijimasi 7 nafar qo‘lyozmalar asosida 1946-1960-yillarda sankt-peterbuigda amalga oshirilgan. «tarix-i jahongushoy» (dunyo egallovchisi tarixi) tarixiy asarni yaratgan tarixchi xiii asrda otgan yirik olim va davlat arbobi juvayniydir. uning to‘liq ismi alouddin atomalik ibn bahouddin muhammad juvayniy. u 1226-yili g‘arbiy xurosonning juvayn hududiga qarashli ozodvor qishlog'ida badavlat va nufuzli siyosiy arbob oilasida tug‘ilgan. otasi bahouddin muhammad xorazmshoh alouddin muhammadning xurosondagi noibi bo‘lgan, mo‘g‘ullar xuruji vaqtida sulton jaloluddin bilan birga ularga qarshi janglarda qatnashgan. alouddin otamalik juvayniy 1259-yili iroq va xuzistonga hokim malik qilib tayinlandi. o‘shanda u bag‘dod va uning atrofidagi joylami obod qildi. “tarixi jahonkushoy” asari uch qismdan iborat: 1) mo‘g‘ullar, …

4 / 31

r bo‘lib, unda qadim zamonlardan to 1330-yilgacha eron va qisman turonda bo‘lib o‘tgan voqealar bayon etilgan. hamdulloh qazviniy vafotidan keyin o‘g‘li zaynuddin tomonidan asar davom ettirilgan va unga 1392-yilgacha eronda bo‘lib o‘tgan voqealar qo'shilgan. asar muqaddima-fotiha va olti bobdan iborat: 1) payg‘ambarlar va avliyolar; 2) islomiyatdan avval o‘tgan eron podshohlari; 3) muhammad payg‘ambar, xalifayi roshidin, umaviylar va abbosiylar tarixi; 4) abbosiylar, safforiylar, somoniylar, g‘aznaviylar, g‘uriylar, daylamiylar, saljuqiylar, xorazmshohlar, mo‘g‘ullar va boshqa sulolalar tarixi; 5) islomiyat davrida o‘tgan shayxlar, olimlar va shoirlar, 6) qazvin shahrining tarixi. fors manbalari yozma asarlar odatda bir necha jilddan (mujallad) iborat bo‘lib, bu jildlar katta boblarga (bob, maqola) yoki qismlarga (qism, daftar), ular o‘z navbatida bo‘limlarga (fasl, maqsad, tabaqa) va hikoyalarga (doston) bo‘lingan. ). asarlarning alohida jildlari ko'pincha o'z nomlariga ega edi. «tabaqot-i nosiriy» mihojiddin abu umar usmon ibn sirojiddin muhammad juzjoniy (1193 - 1261), gʻur sultonlari saroyida xizmat qilgan. juzjoniy ijodi mo‘g‘ullarga qarshi manba qatoriga …

5 / 31

llifi tomonidan xitoy iyeroglif transkripsiyasi asosida moʻgʻul tilida bitilgan. xitoycha nomining soʻzma-soʻz tarjimasi „yuan sulolasining maxfiy (oilaviy) tarixi“dir. asl nusxa boʻlgan yagona moʻgʻul-xitoy tillaridagi qoʻlyozmasini 1872 yili pekindagi saroy kutubxonasidan xitoydagi rus missioneri arximandrit palladi (kafarov) sotib olgan. sovet davrida bu qoʻlyozma a. m. gorkiy nomidagi leningrad davlat universitetida saqlangan. „maxfiy tarix“ asosan chingizxon dasht imperiyasining suveren hukmdori boʻlgan vaqtgacha boʻlgan hayoti haqida hikoya qilib beradi; moʻgʻulistondan tashqarida erishilgan moʻgʻullarning gʻalabalari haqida qisqacha maʼlumot beradi. u xalq sheʼriyatiga oid sheʼriy qismlarni, shuningdek, turli janrlarda ifodalangan nasriy qismlarni oʻz ichiga olgan afsonalar va doston elementlaridan tashkil topgan. chjao xunning «men da bey lu» (mo‘g‘ul tatarlarning to‘liq tavsifi) asari 1220 yilda chjao xon chegara qo‘shinlarining janubiy sun qo‘mondoni tomonidan mo‘g‘ullarga elchi sifatida yuborilgan. gap shundaki, sun xitoyi jurchenlar bilan doimo dushmanlik munosabatlarida bo‘lgan va ularga qarshi ittifoqchilar qidirgan. chjao xun bir yil mo‘g‘ullar orasida bo‘lib, chingizxonning shimoliy xitoydagi noibi bilan yantsinda muzokaralar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 31 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xiii – xv asrlar manbalari" haqida

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent husniddin muydinovich mamadaliyev fan: manbashunoslik va tarixshunoslik “tarix” kafedrasi 5-mavzu: xiii – xv asrlar manbalari reja: 1. chigatoy ulusu davri fors tilidagi manbalar. 2. davrga oid mo‘g‘ul tilidagi manbalar. 3. xitoy manbalari. 4. temur tuzuklari. 5. amir temur va temuriylar davri forscha manbalar. 6. arab tilidagi manbalar. 7. yevropa manbalari. tayanch so‘zlar va iboralar: jamol qarshining “mulhaqot as-suroh” (“as-suroh”ga ilova”), juvayning “jahogusho” asarlari, “mongol-un niucha tobchan” (“ mo‘g‘ullarning maxfiy tarixi”), “yuan – chaomin – chenshi - lyue” “yuan sulolasi mashhur mansabdorlarining qisqacha tarjimai holi”) va boshqa manbalar. al-mulhaqot bi-s-suroh jamol abul fazl ibn muhammad ib...

Bu fayl PPTX formatida 31 sahifadan iborat (938,0 KB). "xiii – xv asrlar manbalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xiii – xv asrlar manbalari PPTX 31 sahifa Bepul yuklash Telegram