xristiandini tarixi va asosiy g‘oyalari

PPTX 35 pages 9.6 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.6 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

mavzu: dinshunoslik faniga kirish. mavzu: xristian dini tarixi va asosiy g‘oyalari reja: xristianlikning paydo bo‘lishi, aqidalari, asosiy yo‘nalishlari, taʼlimotlari va manbalari. katolik va pravoslavlik dini yo‘nalishlarining o‘zaro farqli tomonlari. hozirgi davrda xristian dinining rivojlanishi va dunyo davlatlaridagi o‘rni. xristianlik jahon dinlaridan biri. u o‘ziga e’tiqod qiluvchilarning soni jihatidan jahon dinlari orasida ko‘p sonlisi hisoblanadi. unga e’tiqod qiluvchilarning soni 2 milliarddan ortiq bo‘lib, bu son dunyo aholisining deyarli uchdan biriga to‘g‘ri keladi. xristianlik, asosan, yevropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika va osiyo qit’alarida tarqalgan. xristianlik milodning boshida rim imperiyasining sharqiy qismida falastin yerlarida vujudga keldi. iso masih (iisus xristos) xristianlik ta’limotining asoschisi hisoblanadi. xuddi shu davrda yahudiylar o‘rtasida kutilayotgan xaloskorning kelishi yaqinlashib qolganligi haqida xabar tarqatuvchilar paydo bo‘ldi. ular xalqni kutilayotgan xaloskor kelishiga tayyorlash uchun chiqqan edilar. shunda iso masih yahudiylikni isloh qilish va uni turli xurofotlardan tozalash g‘oyasi bilan chiqib, xristian diniga asos soldi. yahudiylar uni …

2 / 35

injil so‘zi yunoncha «yevangelion» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, xushxabar ma’nosini anglatadi. unda odamzodni qutqaruvchi yagona najotkor hisoblanmish iso masihning yer yuziga yuborilganligi haqida hikoya qilinadi. “injil” ning dastlabki 4 kitobi iso masihning hayoti va ta’limotiga bag‘ishlangan. ular havoriylar hamda yuhanno tomonidan yozilgan. manbalarning xabar berishicha, xristianlik yahudiy muhitida yuzaga kelgan. xristianlikning asosiy g‘oyasi – isoning odamzodning xaloskori “messiya” ekanligi yahudiylikda mavjud bo‘lib, oxiratga yaqin kelishi kutilayotgan xaloskor haqidagi ta’limotdan kelib chiqqandir. xristianlik ota-xudo, o‘g‘il-xudo va muqaddas ruh – «troitsa» to‘g‘risidagi ta’limotni, jannat va do‘zax, oxirat, isoning qaytishi haqidagi va boshqa aqidalarni o‘z ichiga oladi. xristian jamoasining shakllanishi, aqidalarining tartibga solinishi, cherkov munosabatlarining ishlab chiqilishi, diniy tabaqalar tuzumining vujudga kelishi milodning 324-yili xristianlik rim imperiyasida davlat dini deb e’lon qilinganidan so‘ng amalga oshdi. 325-yili tarixda birinchi marta rim imperatori lisiniya nikeya shahrida i butun olam xristian soborini chaqirdi. unda pasxani bayram qilish vaqti belgilangan, 381-yili konstantinopolda ii butun olam xristian sobori …

3 / 35

riarxi fetiy orasida uzil-kesil ajralish ro‘y berdi va bu ajralish 1054-yili rasman tan olindi. xvi asr boshlarida katolikdan bir necha yevropa cherkovlari ajralib chiqishi natijasida xristianlikda protestantlik harakatlari vujudga keldi. buning natijasida lyuteranlik, baptistlik, anglikanlik va kalvinlik cherkovlari shakllandi. pravoslav yo‘nalishi. pravoslav yo‘nalishi xristianlikning uch asosiy yo‘nalishidan biri o‘laroq, tarixan uning sharqiy shahobchasi sifatida ro‘yobga chiqdi va shakllandi. bu oqim, asosan, sharqiy yevropa, yaqin sharq va bolqon mamlakatlarida tarqalgan. pravoslav atamasi yunoncha ortodoksiya so‘zidan olingan bo‘lib, ilk davr xristian yozuvchilari asarlarida uchraydi. pravoslavlikning kitobiy asoslari vizantiyada shakllandi, chunki bu yo‘nalish u yerdagi hukmron din edi. xristianlikning sharqiy tarmog‘i bo‘lmish pravoslaviyaning rivojlanishi jarayonida 15 mustaqil (avtokefal) cherkov: konstantinopol, aleksandriya, antioxiya, quddus, gruzin, serb, rumin, bolgar, kipr, ellada, alban, polyak, chexiya, slovakiya, rus va amerika cherkovlari vujudga keldi. bu cherkovlardan eng kattasi rus pravoslav cherkovi (rpch boshqa rasmiy nomi moskva patriarxati). avtokefal cherkovlar bilan birga avtonomiya maqomidagi sinay, fin va yapon cherkovlari …

4 / 35

kaziladi. bu bayram uch yoshli maryamning birinchi ruhoniy tomonidan qadimiy ahd ibodatxonasiga olib kirilganligiga bag‘ishlanadi. ibodatxonaga kirish bayramidan bir hafta oldin 15-noyabrda rojdestvo posti boshlanadi. nihoyat, 20-dekabrda rojdestvo bayrami kiradi va 31-yanvargacha davom etadi. isoning cho‘qintirilishi bayrami 6 yanvarda nishonlanadi. bu bayram isoning yahyo tomonidan cho‘qintirilishiga bag‘ishlanadi. navbatdagi yana bir yirik bayram sretenie (olqishlash, kutib olish) bayramidir. bu bayram iso tug‘ilgach avliyo simeon tomonidan uni kutib olinishiga bag‘ishlanadi. yuqorida sanab o‘tilgan bayramlar oldidan ularga tayyorgalik sifatida turli muddatli postlar o‘tkaziladi. postning mohiyati inson ruhini tozalash va yangilash, diniy hayotning muhim voqealariga tayyorgarlikdan iborat. pravoslav cherkovida ruhoniylar uch tabaqaga bo‘linadi: 1) diakon, 2) ruhoniy, 3) yepiskop. diakon (grek. xizmatchi) ruhoniylikning eng quyi tabaqasi hisoblanadi. ruhoniy yoki ierey pravoslav ruhoniyligining ikkinchi tabaqasi hisoblanadi. yepiskop yoki arxiyerey ruhoniylikning eng oliy unvoni hisoblanadi. yepiskoplar barcha ibodat va sirli marosimlarni bajara oladilar. poytaxt shaharlarning yepiskoplari mitropolit deb ataladi. pravoslav cherkovining eng oliy mansabi patriarxdir. katolik …

5 / 35

ati dunyoviy soborlar hokimiyatidan yuqori turadi. a’rof haqidagi (do‘zax va jannat oralig‘idagi mavze) aqida faqat katolik ta’limotida mavjud. gunohi katta bo‘lmagan gunohkorlarning ruhi u yerda o‘tda kuyadi, keyin jannatga yo‘l topadi. ruhning a’rofda bo‘lish muddati xayrli ishlar tufayli qisqartirilishi mumkin. bu ibodat va xayr-ehsonlar o‘lganlar xotirasiga yaqinlar tomonidan qilinadi. a’rof haqidagi ta’limot birinchi asrdayoq paydo bo‘lgan edi. pravoslav va protestant cherkovlari a’rof haqidagi ta’limotni rad etadi. pravoslavlarda turmush qurmaslik rusumini faqat qora ruhoniylik qabul qiladi. katoliklarda esa turmush qurmaslik (selibat) papa grigoriy vii tomonidan joriy qilingan qoidaga ko‘ra barcha ruhoniylar uchun majburiydir. protestantlik yo‘nalishi. protestantlik tarixi martin lyuterdan (1483–1546) boshlanadi. u xvi asrda yevropada katoliklarga qarshi qaratilgan reformatsiya harakati bilan bog‘liq juda ko‘p mustaqil cherkovlar va sektalarni o‘z ichiga oladi. «protestantizm» atamasi «protest» (norozilik) so‘zidan kelib chiqqan. protestantlikning ilk shakllari: lyuterchilik,svinglichilik, kalvinizm, unitarizm va sotsinchilik, anabaptizm, mennochilik va anglikanchilik edi. hozirgi vaqtda protestantizm dunyoning barcha qit’alarida keng tarqalgan. protestantlikning jahon …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristiandini tarixi va asosiy g‘oyalari"

mavzu: dinshunoslik faniga kirish. mavzu: xristian dini tarixi va asosiy g‘oyalari reja: xristianlikning paydo bo‘lishi, aqidalari, asosiy yo‘nalishlari, taʼlimotlari va manbalari. katolik va pravoslavlik dini yo‘nalishlarining o‘zaro farqli tomonlari. hozirgi davrda xristian dinining rivojlanishi va dunyo davlatlaridagi o‘rni. xristianlik jahon dinlaridan biri. u o‘ziga e’tiqod qiluvchilarning soni jihatidan jahon dinlari orasida ko‘p sonlisi hisoblanadi. unga e’tiqod qiluvchilarning soni 2 milliarddan ortiq bo‘lib, bu son dunyo aholisining deyarli uchdan biriga to‘g‘ri keladi. xristianlik, asosan, yevropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika va osiyo qit’alarida tarqalgan. xristianlik milodning boshida rim imperiyasining sharqiy qismida falastin yerlar...

This file contains 35 pages in PPTX format (9.6 MB). To download "xristiandini tarixi va asosiy g‘oyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xristiandini tarixi va asosiy g… PPTX 35 pages Free download Telegram