xalq og'zaki ijodi namunalari va adabiyotlar

PPTX 37 sahifa 96,2 KB Bepul yuklash

37 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 96,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 37

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 37

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu tarbiya fanini o‘qitishda xalq og‘zaki ijodi namunalari, tarixiy bitiklar, sharq allomalari merosi, diniy va badiiy adabiyotlardan foydalanish. reja: 1.tarbiya fanini o‘qitishda xalq og‘zaki ijodi namunalaridan foydalanish. ta’lim va tarbiya jarayonida sharq mutafakkirlarning axloq va odobga oid ilmiy merosidan foydalanishning o‘ziga xos jihatlari. 2.tarbiya fanidan dars jarayonlarida badiiy va diniy adabiyotlardan foydalanishning ahamiyati. xalq og`zaki ijodining formal poetik xususiyatlarini hisobga olib ularni quyidagi janrlarga ajartish mumkin: xalq dostonlari. xalq ertaklari. xalq dramasi. askiya. afandi latifalari. xalq qo`shiqlari. xalq maqollari. topishmoqlar. topishmoqlar birovni suydirar, birovni kuydirar. asaldan shirin, zahardan achchiq maqol suydirgan ham til, kuydirgan ham til. shirin so'z – shakar, achchiq so'z – zahar ertakdan tohir va zuhraning qo'shiq tarzidagi aytishuvi tohir: suv kelar asta-asta, sandig'im temir taxta, sendan boshqa yor qilsam, qon yutay laxta-laxta. maqollar o'zingdan chiqqan baloga, qayga borasan davoga. do'stga zor aylama, dushmanlarga xor. elakka borgan xotinning ellik og'iz gapi bor ertakdan zuhra: suv kelar …

2 / 37

nomlari bilan beriladigan otlar doston bosh qahramonlarining sarguzashtlarida yaqin yordamchi sifatida ifodalanadi. ot yordamida uzoq masofalarni qisqa muddatda bosib o`tadi, katta-katta ishlarni bajaradi. dostonlar qahramonlari dahshatli dushmanlari devlar yalmog`izlar ajdaholar ustidan yakka kurashda g`olib chiqadi. ana shu xususiyat xalq dostonlarining asosiy mazmunini tashkil etadi. doston qahramonlari alp (solishtiring alp tegin, alp arslon, alp basmi, alpomish) pahlavon, polvon qiyofasida tasvirlanadi. dostonlarda qahramonlar arslon, sher, yo`lbars, qoplonga o`xshatiladi. “alpomish” dostonida hakimbek barchin bilan ultontoz to'yi kuni yurtiga qaytib keladi va to'yda qultoy qiyofasida qatnashadi. shunda u avval bodombekach bilan, keyin barchin bilan yor-yor aytishadi: “qultoy”: oy barchinim yor-yor, gul barchinim yor-yor, aqling bo'lsa, o'yla-da, bil barchinim yor-yor. ultontozga tekkancha, o'l, barchinim yor-yor. barchin: uy demayin qaynag'a, buy deysana, yor-yor, bulbul qo'nar to'qayning jiydasina yor-yor. ultontozga tekkancha, qora erga teg deysana yor-yor “alpomish” dostonida sulton suyagini xo'rlamas. g'amli qulning o'ylaydigan o'yi bor. kuchuk bosmas yo'lbars, sherning izini, esi bor biladi gapning tuzini. po’lkan …

3 / 37

‘z-o‘zidan ravshanki, serqirra faoliyat murakkab mehnatni, chuqur bilimni talab qilish barobarida hunarmand ustalar orasida ixtirochilikning keng tarqalishiga zamin yaratgan. mahmud qoshg‘ariy “devoni lug‘atit turk” asarida “ilmli, aqlli odamlarga yaxshilik qilib so‘zlarini tingla. ilmlarni, hunarlarni o‘rganib, amalga oshir”,- deydi. allomaning ushbu fikri kishilarni mehnat qilishga, yaxshilikka undaydi, yomonlikni qoralaydi. ilm va hunar sohiblarini e‘zozlab, kishilarni ulardan ibrat olishga chaqiradi. xitoy donishmandi syun-szi “chaqaloqlar hamma yerda bir xil yig‘lashadi. katta bo‘lganlarida esa turli qiliqlar qilishadi. bu – tarbiyaning oqibati”. sa’diy sheroziy minbarning poyida tursa ham eshak, tarbiya yuqmaydi, bo‘lmaydi odam. tarbiya ko‘rmayin ulg‘aysa kishi. eshak bo‘lib qolur yuzga kirsa ham abdurauf fitrat “xalqning harakat qilishi, davlatmand bo‘lishi, baxtli bo‘lib, izzat-hurmat topishi, jahongir bo‘lishi, zaif bo‘lib xorlikka tushishi, faqirlik jomasini kiyib, baxtsizlik yukini tortib e’tibordan qolishi, o‘zgalarga tobe va qul, asir bo‘lishi bolalikdan o‘z ota-onalaridan olgan tarbiyalariga bog‘liq. bolalar axloqiy tarbiyani muhitdan oladilar, boshqacha qilib aytganda, bolalar suvga o‘xshaydi, suv idishning shaklini olganidek, …

4 / 37

chinchidan, o‘zbek millati, sharq xalqlari tarixi, dini, madaniyati, urf-odatlari, an’analari, udumlari haqida badiiy ifoda vositalari asosida ilmiy, haqqoniy, tarixiy ma’lumotlarni egallashga muvaffaq bo‘ladi. to‘rtinchidan, sharq xalqlari, o‘zbek xalqi ruhiy holati, axloq-odob mezonlaridan qahramonlik, jasurlik, mehnatsevarlik, insonparvarlik, mehmonnavozlik, iymon-e’tiqod, sevgiga sadoqat kabi qadriyatlar haqida atroflicha ma’lumot olishga muyassar bo‘ladi. taniqli olim salohiddin muhiddinning farzand tarbiyasi borasidagi maslahatlari: «yosh farzandlarni ovqatdan oldin va keyin qo‘l yuvishga, ovqatlanishni «bismilloh» bilan boshlashga; o‘ng qo‘l bilan yeyishga; yeb bo‘lganidan so‘ng yaratganga shukr aytishga odatlantirishingiz lozim. shuningdek, o‘ng qo‘l bilan yozish, kiyim kiyganda o‘ngidan boshlash, uyga o‘ng oyoq bilan kirish, har birishni «bismilloh» bilan boshlashga ham o‘rgating. “qur’oni karim”da “ey mo‘minlar, sizlar o‘zlaringizni va ahli-oilalaringizni o‘tini odamlar va toshlar bo‘lgan do‘zaxdan saqlangizki, u (do‘zax) ustida qattiq dil va qattiqqo‘l, alloh o‘zlariga buyurgan narsaga itoatsizlik qilmaydigan, faqat o‘zlariga buyurilgan narsani qiladigan farishtalar turur” (tahrim, 6-oyat) ibrohim surasining 35-oyatida «(ey muhammad!) eslang, ibrohim aytgan edi: “ey rabbim! bu …

5 / 37

ularning qalblariga farzand mehru muhabbatini soldi. agar alloh taolo farzand muhabbatini qalbga solmaganida, uni bag‘riga bosmasdi, rahm-shafqat qilmasdi, ko‘chaga tashlab ketgan bo‘lardi. shuning uchun farzand alloh taoloni sevib, unga shukrlar qilishi lozim. payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) bunday deganlar: “avlodlaringizni ikkinchidan, “allohning rasulini sevadigan qilib tarbiyalanglar”. chunki alloh taolo rasulullohni (sollallohu alayhi vasallam) xalq orasidan tanlab olib, xalqqa payg‘ambar qilib yuborgan. qur’oni karimning anbiyo surasi 107-oyatida ul zotni “biz sizni (butun) olamlarga rahmat qilib yuborganmiz”. uchinchidan,“allohning kitobini sevadigan qilib tarbiyalanglar...”. chunki bu kitob insoniyatni hidoyatga chorlaydi. “qur’oni karim”da: «yer yuzida kibrlanib yurma! chunki sen (oyoqlaring bilan) zinhor yerni tesha olmaysan va uzunlikda tog‘larga yeta olmaysan».-deyiladi. (isro, 37). hadislarda: “bolalaringizga odob beringlar va odoblarini chiroyli qilinglar”, deb marhamat qilganlar. (imom muslim rivoyati). hadisi sharifda payg‘ambarimiz “uch kishining duosi qabuldir: otaning farzandiga qilgan duosi, mazlumning duosi ( zulm ko’rgan shaxs, ya’ni haqqi poymol qilingan, haqiga tajovuz qilingan shaxs) musofirning duosi”. /docprops/thumbnail.jpeg 5-mavzu fanini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 37 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xalq og'zaki ijodi namunalari va adabiyotlar" haqida

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu tarbiya fanini o‘qitishda xalq og‘zaki ijodi namunalari, tarixiy bitiklar, sharq allomalari merosi, diniy va badiiy adabiyotlardan foydalanish. reja: 1.tarbiya fanini o‘qitishda xalq og‘zaki ijodi namunalaridan foydalanish. ta’lim va tarbiya jarayonida sharq mutafakkirlarning axloq va odobga oid ilmiy merosidan foydalanishning o‘ziga xos jihatlari. 2.tarbiya fanidan dars jarayonlarida badiiy va diniy adabiyotlardan foydalanishning ahamiyati. xalq og`zaki ijodining formal poetik xususiyatlarini hisobga olib ularni quyidagi janrlarga ajartish mumkin: xalq dostonlari. xalq ertaklari. xalq dramasi. askiya. afandi latifalari. xalq qo`shiqlari. xalq maqollari. topishmoqlar. topishmoqlar birovni suydirar, birovni kuydirar. asaldan shirin, zahardan achchiq maqol su...

Bu fayl PPTX formatida 37 sahifadan iborat (96,2 KB). "xalq og'zaki ijodi namunalari va adabiyotlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xalq og'zaki ijodi namunalari v… PPTX 37 sahifa Bepul yuklash Telegram