qo'shma gap. ko'chirma gap

PPTX 40 стр. 4,4 МБ Бесплатная загрузка

40 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 40

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 40

mavzu: akademik yozuv va imloviy savodxonlik mavzu: qo’shma gap. ko’chirma gap reja: 1. qo‘shma gapning qurilishi. 2. qo’shma gapda bo’laklar tartibi. 3. ko‘chirma gap. 4. o‘zganing gapi. ikki yoki undan ortiq sodda gapning grammatik va ohang jihatdan birikuvidan qo‘shma gap hosil bo‘ladi. e’tibor bering! 1.bolalar musobaqada faol qatnashdilar. – qatnashdilar (kesim, sodda gap) 2.bolalar musobaqada faol qatnashdilar va ajoyib sovg‘alar bilan taqdirlandilar. – qatnashdilar, taqdirlandilar (kesim 2 ta qo’shma gap) qo’shma gaplar bog’lovchi vositalarga ko’ra bog’langan ergashgan bog‘lovchisiz teng bog’lovchilar: va, ham, ammo, lekin, biroq, na,..na, goh,..goh; -u, -yu, -da bog’lovchi vaifasidagi yuklamalar bog’langan qo’shma gaplarni hosil qiladi e’tibor bering! 1. nargiza keldi va eshikni taqqillatdi. 2. osmonni bulut qopladi, biroq haligacha yomg‘ir yog‘madi. 3. goh kitob o’qiyman, goh hayolimga kelgan fikrdan shoshib qolaman. 4. u eshikni ochdi-yu, ichkaridagi tartibsizlikni ko‘rdi. 5. olmalar g’arq pishdi ammo tergani odam yo’q. 6. ariqlarga suv keldi-da, maysalar chanqog’ini qondira ketdi. ergashgan gap ergashtiruvchi …

2 / 40

u, - ertaga kelaman” “k”,- m………………………. “k!”- m…………………. m:“k?”- m…………………. “k?”- m……………………….. “k, - m, - k”…………………. m:”k!”……………………. “k”, - m……………….. m: “k”……………………….. muallif gapining kesimlariga diqqat qiling. ularni ko‘chirma gapdagi kesimlarga solishtiring. 1. «inson har doim quvnoq, xushchaqchaq bo‘lishi va baxtiyor yashamog‘i lozim», – degan edi forobiy. 2. abu rayhon beruniy shunday deydi: «erta-yu kech dushmanga zarar-u do‘stga foyda keltirgan odam mardlarning mardidir». 3. mahmud koshg‘ariy: «botir jangda, dono majlisda sinaladi», – deb aytgandi. quyidagi gaplarni ko‘chirma gaplarga aylantiring va tinish belgilarini qo‘yib, ularni daftaringizga ko‘chiring. 1. navoiy tilga ixtiyorsizlikning elga e’tiborsizlik ekanini aytgan edi. 2. xalqimiz uyatning o‘limdan qattiqligini uqtiradi. 3. qozoq shoiri abay birlik yo‘q yerda baraka yo‘qligi to‘g‘risida so‘zlagan. 4. mirtemir yoshlikning orqaga qaytmasligi haqida yozgan edi. quyidagi gaplarni ko‘chirma gaplarga aylantiring va tinish belgilarini qo‘yib, ularni daftaringizga ko‘chiring. 1.navoiy tilga ixtiyorsizlikning elga e’tiborsizlik ekanini aytgan edi. 2.xalqimiz uyatning o‘limdan qattiqligini uqtiradi. 3.qozoq shoiri abay birlik …

3 / 40

lga -uq qo‘shiladi: uz — uzuq, yut — yutuq kabi. lekin uyushiq, burushiq, uchuriq, bulduriq (shuningdek bulduriq) kabi so‘zlarning uchinchi bo‘g‘inida i aytiladi va shunday yoziladi. 34. k, q undoshi bilan tugagan ko‘p bo‘g‘inli so‘zlarga, shuningdek, bek, yo‘q kabi ayrim bir bo‘g‘inli so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda k undoshi g undoshiga, q undoshi g‘ undoshiga aylanadi va shunday yoziladi: tilak — tilaging, kubok — kubogi; tayoq — tayog‘i kabi. lekin ko‘p bo‘g‘inli o‘zlashma so‘zlarga, bir bo‘g‘inli ko‘pchilik so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda k, q tovushi aslicha aytiladi va yoziladi: ishtirok — ishtiroki, ocherk — ocherki, erk — erki, huquq — huquqim, ravnaq — ravnaqi, yuq — yuqi kabi. 35. quyidagi qo‘shimchalar qo‘shilishi bilan so‘zning tarkibida tovush tushadi yoki ortadi: 1) o‘rin, qorin, burun, o‘g‘il, ko‘ngil kabi ba’zi so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda, qayir, ayir kabi fe’llarga nisbat shaklini yasovchi -il qo‘shimchasi qo‘shilganda, ikki, olti, yetti so‘zlariga -ov, -ala qo‘shimchalari qo‘shilganda ikkinchi bo‘g‘indagi unli …

4 / 40

himchalari qo‘shilganda bir y tovushi qo‘shib aytiladi va shunday yoziladi: parvoyim; parvoyimiz, parvoyingiz; obro‘yim, obro‘ying; obro‘yimiz, obro‘yingiz kabi; iii shaxs egalik qo‘shimchasi parvo, avzo, obro‘, mavqe so‘zlariga -yi shaklida, xudo, mavzu so‘zlariga esa -si shaklida qo‘shiladi: avzoyi, mavzusi kabi (dohiy kabi y undoshi bilan tugagan so‘zga ham iii shaxsda -si qo‘shiladi: dohiysi kabi); 4) men, sen olmoshlariga -ni, -ning, -niki qo‘shimchalari qo’shilganda asosdagi n tovushi aytilmaydi va yozilmaydi: meni, mening, meniki; seni, sening, seniki kabi. 36. quyidagi qo‘shimchalarning birinchi tovushi ikki xil aytilsa ham, bir xil yoziladi: 1) -bon, -boz qo‘shimchalari ba’zan -von, -voz aytilsa ham, hamma vaqt -bon, -boz yoziladi darvozabon, masxaraboz kabi. lekin -vachcha qo‘shimchasi hamma vaqt shunday aytiladi va yoziladi: amakivachcha, xolavachcha kabi; 2)o‘rin kelishigi va chiqish kelishigi qo‘shimchasining o‘tgan zamon yasovchisi va iii shaxs ko‘rsatkichi -di qo‘shimchasining boshidagi undosh ba’zan t aytilsa ham, hamma vaqt d yoziladi; ishda, ketdi kabi. 37. quyidagi qo‘shimchalarning bosh tovushi ikki …

5 / 40

mchalarning bosh tovushi k aytiladi va yoziladi: tokka, yo‘lakkacha, ko‘nikkach, bukkan kabi; 6) q undoshi bilan tugagan so‘zlarga qo‘shilganda bu qo‘shimchalarning bosh tovushi q aytiladi va yoziladi: chopiqqa, qishloqqacha kabi; v) qolgan barcha hollarda, so‘z qanday tovush bilan tugashidan va bu qo‘shimchalarning bosh tovushi k yoki q aytilishidan qat’i nazar, g yoziladi: pedagogga, kabi. qo‘shib yozish 38. xona, nota, poya, bop, xush, ham, baxsh, kam, umum, rang, mijoz, sifat, talab kabi so‘zlar yordamida yasalgan qo‘shma ot va qo‘shma sifatlar qo‘shib yoziladi: qabulxona, tabriknoma, taklifnoma, bedapoya, ommabop, xushxabar, hamsuhbat, orombaxsh, kamquvvat, bug‘doyrang, umumxalq, sovuqmijoz, devsifat, suvtalab kabi. 39. -(a)r (inkor shakli — -mas) qo‘shimchasi bilan tugaydigan qo‘shma ot va qo‘shma sifatlar qo‘shib yoziladi: o‘rinbosar, qushqo‘nmas kabi. chiziqcha bilan yozish juft so‘z va takroriy so‘z qismlari chiziqcha bilan yoziladi: el-yurt, mehr-shafqat, qovun-tarvuz, omon-eson, yozin-qishin, asta-sekin, o‘n-o‘n beshta (10-15 ta), bilinar-bilinmas, bordi-keldi, kuydi-pishdi, don-dun, oz-moz, mayda-chuyda, aldab-suldab, o‘ylab-netib, so‘ramay-netmay, kiyim-kechak, adi-badi, ikir-chikir, qop-qop, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 40 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo'shma gap. ko'chirma gap"

mavzu: akademik yozuv va imloviy savodxonlik mavzu: qo’shma gap. ko’chirma gap reja: 1. qo‘shma gapning qurilishi. 2. qo’shma gapda bo’laklar tartibi. 3. ko‘chirma gap. 4. o‘zganing gapi. ikki yoki undan ortiq sodda gapning grammatik va ohang jihatdan birikuvidan qo‘shma gap hosil bo‘ladi. e’tibor bering! 1.bolalar musobaqada faol qatnashdilar. – qatnashdilar (kesim, sodda gap) 2.bolalar musobaqada faol qatnashdilar va ajoyib sovg‘alar bilan taqdirlandilar. – qatnashdilar, taqdirlandilar (kesim 2 ta qo’shma gap) qo’shma gaplar bog’lovchi vositalarga ko’ra bog’langan ergashgan bog‘lovchisiz teng bog’lovchilar: va, ham, ammo, lekin, biroq, na,..na, goh,..goh; -u, -yu, -da bog’lovchi vaifasidagi yuklamalar bog’langan qo’shma gaplarni hosil qiladi e’tibor bering! 1. nargiza keldi va eshikni ta...

Этот файл содержит 40 стр. в формате PPTX (4,4 МБ). Чтобы скачать "qo'shma gap. ko'chirma gap", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo'shma gap. ko'chirma gap PPTX 40 стр. Бесплатная загрузка Telegram