5-12 asrlarda markaziy osiyo davlatlari

PPT 54 pages 2.6 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPT

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

slayd 1 4-mavzu. 5-12 asrlarda uzbek dalatchiligi va ijtimoiy-siyosiy va iktisodiy xayot reja: xioniylar , kidariylar va eftalitlar davlati. turk xokonligi davrida markaziy osiyo. markaziy osiyoning arab xalifaligi tomonidan egallanishi. ix-xii asrlarda markaziy osiyo hududida markazlashgan davlatlar. ijtiomiy-siyosiy, iqtisodiy hayot iv-v asrlarda urta osiyodagi ijtimoiy-siyosiy xayot kushonlar davlatining inkirozi va mustakil turkiy davlatlarning tashkil topishi. xorazmda – afrigiylar davlati (asoschisi afrig); kuchmanchi turkiy kabilalar – kidariylar(asoschsi kidar) va xioniylar (asoschisi grumbat) davlatlari. iii asrda tobora zaiflashib borayotgan qang' davlati tasarrufidan birinchilardan bo'lib xorazm ajralib chiqdi. uni mahalliy afrigiylar sulolasiga mansub xorazmshoxlar idora qila boshladi. xorazm davlatining poytaxti dastlab qoraqalpog'istonning hozirgi ellikqal'a tumani hududida joylashgan qadimgi tuproqqal'a shahar harobasining o'rnida bo'lgan. beruniyning yozishicha, 305 yilda xorazmshox afrig o'z qarorgohini xorazmning qadimgi poytaxti kat shahriga ko'chiradi. qayta tiklanib uning yonida joylashgan alfir qasri ichida shox o'ziga yangi saroy qurdiradi. shu vaqtlardan boshlab xorazmning afrigiy podshohlari betiga shox va orqasiga suvoriy tasvirlari tushirilgan …

2 / 54

ftalitlar davlati milodiy v asr oxiri — vi asr boshida ravnaq topib, uning hududi hozirgi afg'onistonning katta qismi, o'rta osiyo va sharqiy turkistonning sharqiy va janubiy-sharqiy viloyatlarini o'z ichiga olgan. uning asosiy negizini baqtriya-toxariston tashkil etgan. eftalitlar davlati sosoniy eron bilan urushi 459-484yy. perozga karshi vaxshunvar eftalonning urushi) iktisodiy xayoti siyosiy tuzum madaniy xayot feodal munosabatlarining rivojlanishi yirik er egalari sinfining shakllanishi; yangi shaxar- saroylarining paydo bulishi; maxalliy pullarni zarb etilishi. eftalitlar davlati eftalitlar hindistonga bostirib kirishi natijasida vujudga kelgan. shimoliy hindiston, pokiston va janubiy-sharqiy afg'oniston hududidan iborat bo'lgan. hindistondagi eftaliylar davlati milodiy 5-asr oxiri - 6-asrning 1-yarmida, to'ramon va uning vorisi mixirakula davrida kuch-qudratga to'lib, ravnaq topgan. 6-asr o'rtalariga kelib tanazzulga uchragan. siyosiy tuzum eftalitlar davlati bir qancha yarim mustaqil mulklarning konfederatsiyasidan iborat bo'lib, ularni eftalitlar podshosiga tobe merosiy sulolalar boshqarar edi. iktisodiy tuzum bu erda hindistondagi kabi tanga pullar markazlashgan tartibda zarb qilinmagan, aksincha deyarli har bir mulk …

3 / 54

2-asrda bir-biriga tutashgan bir nechta istehkomli qishloqlar tarzida qad ko'targan. 3-4-asrlarda tanazzulga uchragan. 5-asrda kayta tiklanib buxoroning qadimgi hukmdorlari -buxorxudotlarning qarorgohiga aylangan. eftaliylar davrining yirik madaniy markazlari davlat tepasida podsho turgan poykand varaxsha balx shunday qilib: eftaliylar o'rta osiyo, sharqiy eron, shimoliy hindiston va sharqiy turkiston xalqlarini yagona davlatga birlashtirib, o'z o'tmishdoshlari (kushonlar) siyosatini davom ettirgan. kadimgi varaxsha – arxitektura yodgorligi turk xokonligi asoschilari turkiy «ashina» qabilasi. 552 y. bumin turkiy kabilalrni birlashtirib, xokon deb e'lon kilinadi. istami – «yabgu-xokon» urta osiyo xududidagi xarbiy yurishlarni boshkaradi. urxun-enisey bitiktoshlari arman, sugd manbalarida baqtriy manbalarida yunon (vizantiya) turk xokonligiga oid manbalar xitoy yilnomalari arab, fors, tibet manbalarida * v asrning ikkinchi va vi asrning birinchi yarmida oltoy va janubiy sibirda yashovchi turk qabilalari birlashdilar. 551 yil ular bumin bosh bo'lgan buyuk imperiya - turk xoqonligini tuzdilar. ular vi asrning 60-yillarida eftalitlarni engib, markaziy osiyoni egalladilar. vi asr oxirlarida boshlangan o'zaro qabilaviy urushlar …

4 / 54

ingbuloq, qishgisi suyob shahri bo'lgan urta osiyo garbiy turk xokonligi tarkibida 603 yilda turk xokonligi ikki kismga garbiy va sharkiy xokonlikka ajralib ketadi. asosiy sababi: urta osiyo xalklari bilan assimiliasiyasi turk xoqonligida turli dinlarga sig'inish bo'lgan. shamanizm asosiy din bo'lgan. turkiylarda biror kishi vafot etsa, uning oldiga boshqa kishilar va buyumlari qo'shib ko'milgan. qabr toshlari yoniga odamlarning tosh xaykalchalarini qo'yishgan. bunday tosh bitiglardan eng ma'lumlari: kul tigin bitigtoshi, bilga xoqon bitigtoshi, to'nyuquq bitigtoshi va boshqalar. bular birgalikda o'rxun-enisey yozuvlari deb ataladi. shuni ta'kidlash kerakki, vi-viii asrlarda markaziy osiyo oldin eftalitlar, so'ng turk xoqonligiga bo'ysungan bo'lsa ham u erda 15 ga yaqin davlatlar tashkil topgan bo'lib, ularning yiriklari: so'g'd, toxariston, xorazm, choch, farg'ona edi. bu davlatlar ichki siyosatda mustaqil bo'lib, xoqonlikka xiroj to'lab turganlar. arab xalifaligining urta osiyoni fath etishi boskichlari: xarbiy, ichki siyosiy karshilik xarakatlari islom dinining vatani arabiston yarim orolidir. arablar semit qabilalari guruhlariga mansub bo'lib, asosan ko'chmanchi. chorvachilik …

5 / 54

rganlar. ka'baning ichida muqaddas tosh “hajar – ul asvod” o'rnatilgan. har yili bu muqaddas joyga millionlab musulmonlar ziyoratga keladilar. muxammad s.a.v. umar (634-644) abu-bakr (632-634) usmon (644-656) ali (656-661) muxammad (s.a.v) 622 yil 16 iyulda (ba'zi manbalarda 15 iyulda) o'zining yaqin do'sti va safdoshi abu bakr bilan makkadan madinaga ko'chishga majbur bo'ladi. bu arab tilida “hijrat” deyiladi. shu kundan boshlab musulmon olamida qabul qilingan hijriy yil boshlanadi. hijriy yil hisobi 2 xil bo'ladi. hijriy qamariy, ya'ni oy hisobi va hijriy shamsiy, ya'ni quyosh hisobi. xarbiy yurishlari 704 yilda kutayba ibn muslim xarbiy yurishlari buxoro va balxni egallanishi (707-709yy. ) ilk bor xalifa muoviya davrida (661-680yy.) ubaydullox ibn ziyod buxoroga xujm kiladi 710 yilda nasaf va keshni egallanishi 711 yilda xorzamni tobe etilishi 714 yilda fargona vodiysida uldiriladi ichki siyosati solik tizimiga uzgartirish kiritish islom dinini yoyish mavjud diniy e'tikodlarni takiklash islom madaniyatini yoyish – masjid va madrasalarning kurilishi boshkaruv tizimi …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-12 asrlarda markaziy osiyo davlatlari"

slayd 1 4-mavzu. 5-12 asrlarda uzbek dalatchiligi va ijtimoiy-siyosiy va iktisodiy xayot reja: xioniylar , kidariylar va eftalitlar davlati. turk xokonligi davrida markaziy osiyo. markaziy osiyoning arab xalifaligi tomonidan egallanishi. ix-xii asrlarda markaziy osiyo hududida markazlashgan davlatlar. ijtiomiy-siyosiy, iqtisodiy hayot iv-v asrlarda urta osiyodagi ijtimoiy-siyosiy xayot kushonlar davlatining inkirozi va mustakil turkiy davlatlarning tashkil topishi. xorazmda – afrigiylar davlati (asoschisi afrig); kuchmanchi turkiy kabilalar – kidariylar(asoschsi kidar) va xioniylar (asoschisi grumbat) davlatlari. iii asrda tobora zaiflashib borayotgan qang' davlati tasarrufidan birinchilardan bo'lib xorazm ajralib chiqdi. uni mahalliy afrigiylar sulolasiga mansub xorazmshoxlar idora qila b...

This file contains 54 pages in PPT format (2.6 MB). To download "5-12 asrlarda markaziy osiyo davlatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-12 asrlarda markaziy osiyo da… PPT 54 pages Free download Telegram