temir yo‘lning rivojlanish tarixi

DOCX 12 стр. 871,9 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 871,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

4-mavzu. temir yo‘lning rivojlanish tarixi. reja: 1. temir yo‘l rivojlanishning asosiy bosqichlari. 2. o’rta osiyoda temir yo‘lning barpo etilishi. 3. o’zbekiston respublikasida temir yo‘lning rivojlanish bosqichlari. tayanch so'zlar: vagonetka , bug’ mashinasi , blyuher , parovoz , ko'prik , yo'lning poezd o'tkazish imkoniyati , stansiyalar ,polzunov. xviiiasrning 60-80 yillarida angliyada so'ngra boshqa mamlakatlarda sanoatning tiklanishi boshlandi.qo'l mehnati o'rniga qo'l san'at ustahonalari va yirik ishlab chiqarish korhonalari o'rniga mashina ishlab chiqarildi.1712-yili ingliz olimi tomas nevkoman atmosfera dvigatelini namoyish etdi. bu severining ishlab chiqilgan bug’ dvigateli edi va unda nevkoman ishchi bug’ bosimini ancha kamaytirdi.1773 -yilda vatt o'zining bug’ motorini qurdi va 1774-yilda ishlab chiqaruvchi metyu bolton bilan birga vatt bug’ motorini ishlab chiqarish uchun kompaniya ochishdi. sanoatdagi haqiqiy inqilob 1784-yilda muhandis jeyms vatt tomonidan yaratilgan 1-universal bug’ dvigateli tomonidan amalga oshirildi. shu vaqtdan boshlab , bug’ motori ko'mir konlari bilan bog’lanishni to'htatadi. ilk bor temir yo'l sifatida metallurgiya zavodi sexlarida va …

2 / 12

parovoz yaratilib bug’ mashinasi yordamida izli yo'l bo'ylab harakatlantirildi. avvaliga harakat bug’ mashinasidan g’ildiraklarga tishli uzatish orqali berildi. angliyalik dj. stefenson 1814 y.da o'zining “blyuher” nomli birinchi parovozini yaratib parovoz quruvchi zavodni ishga tushirdi. dj. stefenson rahbarligida stokton-darlington oralig’ida umum foydalanish uchun mo'ljallangan 21 km uzunlikdagi birinchi temir yo'l qurilib, 1825-yil 27-sentyabrda tantanali ravishda ishga tushirildi va birinchi poezdni dj. stefensonning o'zi boshqardi. angliyadan keyin temir yo'llar boshqa davlatlarda ham qurila boshladi. 1830-yili aqshda, 1832-yili fransiyada, 1835-yili germaniya va belgiyada va, nihoyat, 1837-yilda rossiyada temir yo'llar qurila boshlandi. · o'rta osiyoga temir yo'l transportining kirib kelishi o'zbekistonning temir yo'llari tarixi 1874-yildan boshlangan bo'lib, ushbu davrda mahsus komissiya orenburg-toshkent temir yo'li qurilishini zarur deb topgan. o'rta osiyoda temir yo'llarning qurilish tarihi 1880-yilda kaspiyorti temir yo'li qurilishidan boshlandi.o'rta osiyo hududida temir yo'l qurilishi eng katta muammoni hal etishga qaratilgan. u chor rossiyasining bu o'lkalarda harbiy ustunligi va siyosiy hukmronligini kuchaytirishga hizmat qilishi …

3 / 12

arni samarqanddan toshkent va andijongacha davom ettirishga kirishilib, temir yo'l uzunligi 2368 chaqirimga yetdi. yo'lning 1748 chaqirimi krasnovodsk - toshkent yo'nalishiga, 294 chaqirimi murg’ob, 306 chaqirimi andijon tarmog’iga, 12 chaqirimi kogon - buhoro va 8 chaqirimi gorchakovo (marg’ilon) - skobelev (farg’ona) uchastkalariga to’g’ri keldi. temir yo'llarda 99 stansiya, 96 ko'prik, ko'plab turar joylar, ustahonalar, bilim yurtlari bunyod etildi. yo'lning poezd o'tkazish imkoniyati 1903 yilda bir kecha-kunduzda 17 juftga yetdi. rossiya 1900-yil kuzida orenburg - toshkent temir yo'l qurilishini boshlab yubordi. qurilish 2 tomonlama - orenburg va toshkentdan boshlanib, 1906-yilda umumiy uzunligi 1736 chaqirim bo'lgan orenburg-toshkent temir yo'li foydalanishga topshirildi. 354 chaqirimdan iborat kinel - orenburg tarmog’i ham o'sha yillari qurilgan edi. butun temir yo'l tarmog’i 1906-yilda 2090 chaqirimdan iborat bo'lganligi haqida ma'lumotlar bor. toshkent - orenburg yo'nalishi ikkinchi yirik temir yo'l tarmog’i bo'lib, u o'rta osiyoni rossiyaning markaziy sanoat hududlari bilan bog’lagan. keyinchalik farg’ona temir yo'li, kogon - termiz, qarshi …

4 / 12

ent temir yo'l transporti tehnirumi temir yo'l tarsnportining hozirgi holati va rivojlanish boshqichlari. o'zbekistonda temir yo'llarning rivojlanishi, hozirgi holati va istiqbollari: 1994 yilning 7 noyabrida o'zbekiston respublikasi prezidentining pf-982 sonli farmoni asosida, o'zbekiston respublikasi hududida joylashgan temir yo'l transporti tarmoq qismlarning, korhona, tashkilot va muassasalari tarkibida ,"o'zbekiston temir yo'llari" davlat-aksiyadorlik temir yo'l kompaniyasi tashkil etilgan. 2001 yilda o'zbekiston respublikasi prezidenti qarori bilan belgilangan va vazirlar mahkamasining temir yo'l transportini isloh qilish bo'yicha davlat dasturiga muvofiq, "o'zbekiston temir yo'llari" davlat unitar korhonasi, 100% davlat ulushi bo'lgan ochiq aksiyadorlik jamiyatga aylantirildi. sohaning asosiy vazifalari yagona temir yo'l transport tarmog’ini modernizatsiya qilish va infratuzilmani rivojlantirish, qatnayotgan temir yo'l tehnikalarni yangilash va o'zining ta'mirlash bazasini yaratish, dunyo bozoriga chiqish uchun imkon beradigan muqobil transport yo'laklarini izlab topish, tranzit yuk va boshqa qo'shimcha hajmlarini jalb qilish va h.k. belgilab berilgan. bu bilan infratuzilmani, yagona dispetcherlik markazi, lokomotiv ho'jaligi, yuk hujjatlari bilan ishlash bo'linmalari va qutqaruv-qayta …

5 / 12

temir yo'llari» aksiyadorlik jamiyatiga o'zgartirildi. ayni paytda, "o'zbekiston temir yo'llari" aj yig’ma balansida infratuzilma va harakatlanuvchi tarkib (yuk vagonlari va lokomotivlar) bo'lganligi sababli vertikal integrashlashgan jamiyat hisoblanadi. jamiyat tarkibiga yuridik shahs huquqiga ega bo'lgan 6 ta mintaqaviy temir yo'l uzellari kiradi. ularga stansiyalar, yo'l masofalari, signalizasiya va aloqa, energiya ta'minot, lokomotiv va vagon depolari, vagonlarni tehnik va tijorat tekshirish punktlari kiradi. mustaqillik yillari davomida o'zbekistonda yangi po'lat izlarni (magistral) shakllantirish bo'yicha ulkan ishlar qilindi. qizilqum cho'llarida navoiy-uchquduq-sultonuvaystog’-nukus temir yo'llari qurildi, amudaryo orqali temir yo'l-avtomobil qo'shma ko'prigi barpo etildi, murakkab tog’ sharoitida toshguzar-boysun-qumqo'rg’on temir yo'li qurildi. biz mavjud bo'lgan temir yo'l tarmog’ini modernizatsiyalashga ham muhim ahamiyat beramiz. osiyo tarraqqiyot bankining jalb qilingan mablag’lari evaziga 2 ta yirik investitsiya loyihasi amalga oshirildi va toshkent-samarqand-buhoro uchastkasida yo'llar qayta tiklandi, keles-buhoro uchastkasida 600 kmdan ortiq bo'lgan uzunlikdagi optik tolali aloqa liniyalarini yotqizish yakunlandi. to'qimachi-angren temir yo'l liniyasini elektrlashtirish ishlari yakunlandi. yangi yangier-jizzah va yangier-farxod …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temir yo‘lning rivojlanish tarixi"

4-mavzu. temir yo‘lning rivojlanish tarixi. reja: 1. temir yo‘l rivojlanishning asosiy bosqichlari. 2. o’rta osiyoda temir yo‘lning barpo etilishi. 3. o’zbekiston respublikasida temir yo‘lning rivojlanish bosqichlari. tayanch so'zlar: vagonetka , bug’ mashinasi , blyuher , parovoz , ko'prik , yo'lning poezd o'tkazish imkoniyati , stansiyalar ,polzunov. xviiiasrning 60-80 yillarida angliyada so'ngra boshqa mamlakatlarda sanoatning tiklanishi boshlandi.qo'l mehnati o'rniga qo'l san'at ustahonalari va yirik ishlab chiqarish korhonalari o'rniga mashina ishlab chiqarildi.1712-yili ingliz olimi tomas nevkoman atmosfera dvigatelini namoyish etdi. bu severining ishlab chiqilgan bug’ dvigateli edi va unda nevkoman ishchi bug’ bosimini ancha kamaytirdi.1773 -yilda vatt o'zining bug’ motorini qurdi v...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (871,9 КБ). Чтобы скачать "temir yo‘lning rivojlanish tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temir yo‘lning rivojlanish tari… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram