matn tuzilishidagi asosiy qoidalar

DOCX 3 pages 64.3 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.3 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

4- mavzu. matn hosil qiluvchi aloqa vositalari aloqaning mantiqiy vositalari matn tuzilishidagi asosiy qoidalar matn yaxlit nutqiy asar bo‘lib, boshlanish, fikrlarni ochib berish tuzilmasi va tugallanishlarga ega. 1. yaxlitlik matnning xususiyati sifatida berilgan birlikda yagona mavzudagi hikoya bo‘lishini nazarda tutadi. bu mavzu sarlavha sifatida berilishi mumkin. matnga sarlavha qo‘yish murakkab, chunki u bir tomondan butun matnnning mazmunini aks ettirishi, ikkinchi tomondan adresatga tushunarli bo‘lishi kerak. 2. matn albatta kompozitsiyaga ega bo‘lishi kerak, uch qismdan iborat reja asosida – bosh qism, o‘rta qism (fikrni ochish) va xotima qismlaridan tuzilgan bo‘lishi kerak. · bosh qism o‘quvchi, eshituvchini bevosita matnning asosiy mazmunini qabul qilishga tayyorlaydi. unda hikoya mavzusi shakllanadi. o’rta qismda bu mavzu rivojlanib boradi. xotima qismi mazzuni ochib berishga yakun yasaydi. · kompozitsiyaning har uchchala qismi o‘ziga xos xususiyatlarga ega hamda maxsus til vositalari yordamida aks etadi. fikrning boshlanishi, bir fikrdan boshqasiga o‘tish, mavzuning yakuni kabilarning ma’lum bir shakllari mavjud. ular boshlanish …

2 / 3

o‘ladi. bir murakkab sintaktik butunlik doirasida har bir keyingi gap avvalgi gapdan kelib chiqqan savolga javob beradi. keyingi gapga savol berib bo‘lmaslik murakkab sintaktik butunlik tugaganini anglatadi. 4. matnda hamma narsa o‘zaro bog‘langan, hattoki murakkab sintaktik butunlik va undagi alohida gaplar ham. jumlalararo aloqaning turli vositalari mavjud. asosiylarini sanab o‘tamiz: · predmetli aloqa (matndagi alohida qismlar insonlar ismi, predmetlarning nomi bilan birlashadi); · vaqtli aloqa (matnda yagona vaqt makoni mavjudligi). vaqtdagi birgalik grammatik va leksik ifodalanadi: 1961yilda, avval-keyin; ertalab–kechqurun va b.. vaqtning grammatik birligiga alohida e’tibor bering. vaqtni almashtirish doim o‘rinli bo‘lishi kerak. maktabdagi insholarda eng ko‘p uchraydigan xatolik hozirgi zamondan o‘tgan zamonga asossiz o‘tib ketishdir: kecha birinchi kanal bo‘yicha mening sevimli filmom «krepkiy oreshek» namoyish qilindi. men uni yettinchi marta ko‘rmoqdaman; · makonli aloqa (shahrimizda,u yerda,bu yerda va b.); · so‘zlar tartibi. yozma hikoya matnida gaplar, odatda, mavzudan, xabar predmetidan, biron-bir tanish narsadan (avvalgi hikoyadan) yoki mazmun jihatidan kamroq …

3 / 3

a qo‘yidagilar kiradi: 1) fikrlar, voqealar, dalillarni bayon qilishda ketma-ketlik: jenshina poshla domoy, posadila yachmennoye zerno v tsvetochniy gorshok, iz nego viros bolshoy chudesniy tsvetok vrode tyulpana (g. -x. andersenu; 2) sabab-oqibat va shart-oqibat aloqalariga rioya qilish (so‘zlarni qo‘llash: shuning uchun, natijada, demak, shu bilan bog‘liq, shu bilan birga va b.), 3) fikr bildirish tartibini tashkil qiluvchi kirish so‘zlarni qo‘llash (masalan, birinchidan, ikkinchidan, bir tomondan, boshqa tomondan, bundan tashqari,umuman olganda), 4) yakunlovchi so‘zlarni qo‘llash (nihoyat, shunday qilib, oxirida, yakun yasaymiz). aloqaning grammatik vositalari aloqaning grammatik vositalariga quyidagilar kiradi: 1) fe’lllardagi zamon shakllarining mutanosibligi (o‘zaro bog‘langan matnda fe’llar odatda bir zamonda qo‘llaniladi): sozdaniye pervix slavyanskix perevodov otnositsya ko vtoroy polovine ix veka, a rukopisi, na osnovanii kotorix mi mojem sudit o drevneyshem slavyanskom literaturnom yazike, datiruyutsya xi vekom. 2) olmoshlarning boshqa so‘z turkumlari o‘rnida ishlatilishi: proisshedshiye v posledniye godi izmeneniya v mire priveli k migratsii i smesheniyu narodov. v rezultate etix …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matn tuzilishidagi asosiy qoidalar"

4- mavzu. matn hosil qiluvchi aloqa vositalari aloqaning mantiqiy vositalari matn tuzilishidagi asosiy qoidalar matn yaxlit nutqiy asar bo‘lib, boshlanish, fikrlarni ochib berish tuzilmasi va tugallanishlarga ega. 1. yaxlitlik matnning xususiyati sifatida berilgan birlikda yagona mavzudagi hikoya bo‘lishini nazarda tutadi. bu mavzu sarlavha sifatida berilishi mumkin. matnga sarlavha qo‘yish murakkab, chunki u bir tomondan butun matnnning mazmunini aks ettirishi, ikkinchi tomondan adresatga tushunarli bo‘lishi kerak. 2. matn albatta kompozitsiyaga ega bo‘lishi kerak, uch qismdan iborat reja asosida – bosh qism, o‘rta qism (fikrni ochish) va xotima qismlaridan tuzilgan bo‘lishi kerak. · bosh qism o‘quvchi, eshituvchini bevosita matnning asosiy mazmunini qabul qilishga tayyorlaydi. unda hikoy...

This file contains 3 pages in DOCX format (64.3 KB). To download "matn tuzilishidagi asosiy qoidalar", click the Telegram button on the left.

Tags: matn tuzilishidagi asosiy qoida… DOCX 3 pages Free download Telegram