yerning magnit maydoni

DOC 14 pages 826.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 826.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: yerning magnit maydoni reja: kirish 1. yerning magnit maydoni 2.dala ishlarida (xaritalash) magnito razvetka uslubi 3. magnitorazvetkada ishlatiladigan asbob uskunalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish tabiatda shundau tabiiu metall birikmalari mavjudki, ular ba’zi bir jismlarni o‘ziga tortish xususiyatiga ega. jismlarning bunday xossasi ular atrofida maydon mavjudligini bildiradi. bunday maydonni magnit maydon deb atash qabul qilingan. o‘z atrofida magnit maydonni uzoq vaqt uo‘qotmaudigan jismlarni doimiu magnit yoki oddiugina magnit deb ataymiz. to‘g‘ri shakldagi magnitni mayda temir bo‘lakchalariga yaqinlashtiraylik. bunda temir bo‘lakchalari magnitning faqat ikki uchiga yopishganligiga guvoh bo‘lamiz. doimiy magnitning magnit ta’siri eng kuchli bo‘lgan joyini magnit qutbi deyiladi. har qandau magnitda ikkita: shimoliu (n) va janubiu (s) qutblari mavjud bo‘ladi. ikkita magnit strelkasi bir-biriga yaqinlashtirilsa, ularning ikkalasi ham burilib, qarama-qarshi qutblari bir-biriga ro‘para kelib to‘xtaudi. bu hol magnitlangan jismlar orasida o‘zaro ta’sir kuchlari mavjudligini anglatadi. ta’sir kuchlari esa, maydon kuch chiziqlari orqali tafsiflanadi. magnit maydon kuch chiziqlarini to‘g‘ridan to‘g‘ri …

2 / 14

bo‘lgan maydonlar uyurmaviy maydonlar deyiladi. demak, magnit maydon uyurmaviy maydon ekan. shu xususiyati bilan magnit maydon kuch chiziqlari elektr maydon kuch chiziqlaridan farq qiladi. magnit maydonning chiziqlari kuch xarakteristikasini tafsiflovchi fizik kattalik magnit maydon induksiyasi deb ataladi. magnit maydon induksiyasi vektor kattalik bo‘lib, u harfi bilan belgilanadi. magnit maydon induksiyasining birligi qilib xbsda serbiya fizigi nikola teslaning sharafiga tesla (t) deb atash qabul qilingan. magnit maydon modda emas, balki alohida zarralardan mujassamlangan moddadan tamomila farqli ravishda, materiyaning fazoda uzluksiz mavjud bo'lgan turidir. tokli o'tkazgichlarning magnit maydoni cheksizlikkacha yoyiladi, biroq masofa ortishi bilan magnit kuchlari juda tez zaiflashadi. shu sababli amalda magnit kuchlarining ta'sirini tokli o'tkazgichga yaqin masafalardagina sezish mumkin. tinch turgan elektr zaryadlari atrofidagi fazoda elektr maydon hosil bo'lgani kabi, toklar atrofidagi fazoda tokli o'tkazgichga ta'sir etuvchi, materiyaning maxsus ko'rinishi bo'lgan magnit maydon hosil bo'ladi. mana shu magnit maydon kuchlarining manbayidir.tabiiy magnit uzoq vaqt ta'sir ettirilganda magnitlangan po'lat bo'laklari sun'iy …

3 / 14

r. 1-rasm magnit qutublanishi (magnit induksiya vektorlarining yo‘nalishi) shuning uchun gazlarning nurlanishi (ѐg‘dusi) atmosferaning yuqori qatlamlarida (n≈100km) quѐshning korpuskulyar nurlanish ta’sirida faqat yuqori kengliklarda (shimoliy ѐki janubiy) kuzatiladi. yerning atrofida baland kosmik radiatsiya zonalari mavjud (van – allen zonalari). bu zonalar kosmik zarralar magnit qopqonlarga tushishi natijasida hosil bo‘lgan. bu zonalar yerning shimoliy va janubiy qutblari orasida elektromagnit ko‘prik bo‘lib hizmat qiladi. geomagnit maydon kuchlanganligi to‘liq vektori (t) bilan ta’riflanadi. kuchlanishni aniqlashda magnitorazvedkada ersted (e) (1e=1g1/2sm-1/2sek-1 ), milliersted (1me=10-3e), gamma (γ) va nanotesla (ntl) o‘lchov birligi ishlatiladi 1γ=10-5 e=1ntl. 4 yerning tabiiy magnit maydoni elementlarini ko‘rib chiqamiz. to‘g‘ri burchakli koordinatalar tizimida yer magnit maydon induksiyasining vektorini “t” bilan belgilaymiz. oz o‘qi yer markaziga yo‘naltirilgan, ox gorizontal o‘qi shimolga, oy o‘qi sharqga yo‘naltirilgan. t vektorning gorizontal xoy yuzadagi proeksiyasi ngorizontal tashkil etuvchisi deb ataladi va magnit meridianiga to‘g‘ri keladi. uning ox o‘qidagi proeksiyasi – nx – shimoliy ѐki janubiy tashkil etuvchisi, …

4 / 14

nuqtalarda o‘lchangan magnit maydon elementlari asosida tuzilgan xaritalari bo‘yicha aniqlanadi. magnit maydon kuchlanganligining (t, z, n) bir xil qiymatlarini birlashtiruvchi chiziqlarni izodinamalar, magnit og‘ish burchagi (d) bir xil qiymatlarini birlashtiruvchi chiziqlarni izogonlar, magnit qiyaligining (i) bir xil qiymatlarini birlashtiruvchi chiziqlarni izoklinalar deyiladi. i burchak qiymati nolga teng bo‘lgan nuqtalar magnit ekvatorida joylashadi. magnit ekvatori geografik ekvatorga tushmaydi. kenglik oshgan sari magnit qiyalik burchagi oshadi. shimoliy yarim sharda shunday nuqta borki, unda magnit milining musbat (shimoliy) tomoni vertikal holda pastga og‘gan (i = 90°). bu nuqta shimoliy magnit qutbi deyiladi. janubiy yarim sharda shunday nuqta borki, unda magnit strelkasining janubiy (manfiy) tomoni vertikal holda pastga yo‘nalgan bo‘ladi. bu nuqta janubiy magnit qutbi deyiladi. magnit qutblari vaqt o‘tishi bilan o‘z holatlarini o‘zgartiradi. magnit maydonining kuchlanganligi magnit ekvatoridan (0.33·10-4 tl) 0.33e dan qutblarga 0.66e gacha (0.66*10-4 tl.gacha) ortadi. magnit maydoni yerdan 7000 km balandlikda 1/8 ga yer yuzasidagi qiymatidan kamayadi. magnit qutblarida n=0, …

5 / 14

100 ming km dan ortiq. magnit maydonni o‘lchash uchun asboblar magnitometrlar deb ataladi. yerning magnit maydonidagi o‘zgarish darajasi va tabiatini baholash uchun uning to‘liq vektorining kattaligi va yo‘nalishini o‘lchash shart emas. uning har qanday elementi bo‘yicha muntazam kuzatuvlarni amalga oshirish kifoya. er magnit maydonining vertikal komponentini o‘lchaydigan z-magnitometrlar ayniqsa keng amaliy qo‘llanilishini oldi. geomagnit maydonni o‘lchash dizayni va printsipiga qarab, mavjud - optik-mexanik, - fluxgate, - proton, - kvant magnitometrlari. zamonaviy magnit qidiruv uskunalari nt ning o‘ndan bir qismigacha bo‘lgan magnit maydon o‘lchovlarining aniqligini ta'minlaydi. piyodalar, avtomobillar va masofaviy havo va kosmik magnit tadqiqotlar uchun mo‘ljallangan qurilmalar dizayni jihatidan sezilarli darajada farqlanadi. 4-rasm shar ustida magnit maydon dala ishlarida (xaritalash) magnitorazvedka uslubi. qo‘yilgan geologik masalani yechish uchun magnitrazvedkani o‘tkazishdan oldin: 1. asbob va usulni; 2. xaritalashni turi va kuzatuv tizimini, profillar yo‘nalishini, kuzatuv qadamini tanlash, qanday materiallar natijasi va ular qaysi shaklda ko‘rsatiladi, ish xatosini tasavvur qilish kerak. magnitorazvedkaning asosiy …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerning magnit maydoni"

mavzu: yerning magnit maydoni reja: kirish 1. yerning magnit maydoni 2.dala ishlarida (xaritalash) magnito razvetka uslubi 3. magnitorazvetkada ishlatiladigan asbob uskunalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish tabiatda shundau tabiiu metall birikmalari mavjudki, ular ba’zi bir jismlarni o‘ziga tortish xususiyatiga ega. jismlarning bunday xossasi ular atrofida maydon mavjudligini bildiradi. bunday maydonni magnit maydon deb atash qabul qilingan. o‘z atrofida magnit maydonni uzoq vaqt uo‘qotmaudigan jismlarni doimiu magnit yoki oddiugina magnit deb ataymiz. to‘g‘ri shakldagi magnitni mayda temir bo‘lakchalariga yaqinlashtiraylik. bunda temir bo‘lakchalari magnitning faqat ikki uchiga yopishganligiga guvoh bo‘lamiz. doimiy magnitning magnit ta’siri eng kuchli bo‘lgan joyini magn...

This file contains 14 pages in DOC format (826.0 KB). To download "yerning magnit maydoni", click the Telegram button on the left.

Tags: yerning magnit maydoni DOC 14 pages Free download Telegram