amur temur buyuk davlat arbobi

DOC 18 pages 130.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.0 KB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

amur temur buyuk davlat arbobi reja: 1. amir temur davridagi mudofaa inshootlari. 2. qo’shin tuzulishi, harbiy qurol aslaha va kiyimlar. 3. amir temur qo’shinidagi razvedka guruxlari 4. harbiylar askarlarga maosh tayinlash. amir temur xukmronlik qilgan davr o’zbekiston tarixida chuqur iz qoldirdi. amir temur o’sha davrdagi eng jangovor armiyani tuzushga muvaffaq bo’ldi, harbiy strategyani rivojlantirdi. shuning uchun qator g’alabalarga erishdi. amir temur yoshligidanoq movarounnaxrdagi siyosiy ishlarga aralasha boshlaydi. yosh temur o’z viloyatini ko’chmanchilar talon tarojlaridan ximoyalash maqsadida mug’ul xonlari xizmatiga kirib, tug’luq temur yorlig’i bilan viloyat dorug’asi etib tayinlanadi. xon oilasiga mansub qizga uylanib, “ko’ragon” xonning kuyovi unvonini olish orqali qonuniy xokimyatga ega bo’ladi. 1370yilda amir temur husayinni engib movarounnaxr xukmdori deb e’lon qilinadi. shundan so’ng amir temur o’z oldiga markazlashgan davlat tuzushni maqsad qilib qo’yib samarqandni poytaxt etib tayinlaydi. amir temur davlatining harbiy kuchlari, uning tuzulishi, vazifalari, harbiy lavozim pog’onalari, armiyaning davlatdagi o’rni haqidagi ko’plab ma’lumotlar amir temur “tuzuklari” da …

2 / 18

vat bo’lib, ular orasida yo’laklar mavjud bo’lgan. dastlabki devor paxsadan qilingan bo’lib, qalinligi 2,1 metrni tashkil etadi. ikkinchi devor esa 2 metr oraliqda bo’lib to’rtburchak xom g’ishtlar bilan qurulgan. arkning ikki darvozasi bo’lib maxsus istehkomlar bilan o’ralgan. devorning balandligi qalinligiga qaraganda uch martta ortiq bo’lgan. shuning uchun u devorlarni devor buzuvchi mashinalar ham buza olmagan. klavihoning bergan ma’lumotlariga qaraganda amir temur tomonidan turli o’lkalardan olib kelingan qurolsoz ustalar o’sha joylarda istiqomat qilgan. bu ustalar amir temur armiyasi uchun qurol-yarog’lar yasagan. bu davrga mansub shaxar mudofaa inshootlaridan yana biri shoxruxiya bo’lib, u mamlakatning sharqiy qismida joylashgan shahar qalalaridan biridir. amir temur 1391-1392 yilda sirdaryo kechuvi yonida, qadimgi binokat shahri o’rnida joylashgan mazkur joy strategik jihatdan qulay hisoblangan. bu qala mo’g’ullar tomonidan 1219-yilda buzub tashlanadi. amir temur tomonidan esa 1392-yilda qaytadan qurib bitkazilgan. devordan to’sinlar chiqarib qo’yilgan. qo’shin tuzulishi, harbiy qurol aslaha va kiyimlar. amir temur markazlashgan davlat tashkil etish uchun birinchi …

3 / 18

son jihatdan aniq va puxta tashkil qilingan, uning jangovor tartibi jangdan-janga kuchayib borgan, armiya o’z zamonasining eng so’ngi qurol yarog’lari bilan taminlangan, qismlar bir-biridan ajralib turishi uchun ularning kiyimlari va tug’lari ham bir-birinikidan farq qilgan. qo’shin piyodalar va otliq askarlardan iborat bo’lgan. amir temur piyodalarga ham katta etibor qaratgan. uzoq janglarga boriladigan bo’lsa, cho’l dashtlarda yurilsa, masofa olis bo’lsa piyodalar ham otlar bilan ta’minlangan. otliqlar ham engil qurollangan va og’ir qurollangan suvoriylarga bo’lingan. aniq nishonga olinadigan vaqtda otliq askarlar ham otlaridan tushib kamon bilan o’q uzushgan. shuningdek asosiy jang qiluvchi bo’linmalardan tashqari quydagi yordamchi harbiy bo’linmalar ham mavjud bo’lgan. 1. qamal qiluvchi, tosh otuvchi mashinalar, devor buzuvchi texnikalardan iborat o’ziga xos artileriya. 2. pontonchilar deb nomlanga doim qo’l ostida turishi lozim bo’lgan vositalarni tayyorlash, ko’priklar qurish, kemalar yasash, va boshqa ishlar uchun maxsus ustalar bo’lgan. 3. naftandozlar grek- yunon olovini otuvchilar. 4. jangda foydalaniladigan, qo’l ostidagi jangovor vositalar va hayvonlarni …

4 / 18

qasoblar, nonvoylar va ko’chirib olib yuruvchi hammomlar ham yurgan. tuzulishiga ko’ra amir temur armiyasi 1 dahalarga- o’nliklarga; 2 sadlarga- yuzliklarga; 3 hazora- mingliklarga; 4 tumanlarga- o’n mingliklarga; 5 nohiya- okruglarga bo’lingan. ularni o’nbegi, yuzbegi, mingbegi, tumanbegilar boshqargan. agar dushman qo’shini 12 mingdan oshmasa amir temur ularga qarshi o’nliklar, yuzliklar va mingliklarga ega bo’lgan 12 mingdan kam bo’lmagan askarlarni janga yuborgan. bu askarlarga boshchilik qilayotgan amir (amir ul-umaro) dushman turgan erga yaqin qolganida amir temurga xabar bergan va amir temur buyurgan. ular 9 qismga bo’lingan holda jang qilishi lozim bo’lgan. ular dushman bilan yuzma– yuz kelganda oddiy askar oddiy askarbilan jang qilgan. hech qachon oddiy askar amirlarni yoki podishoxni o’ldirishi mumkin bo’lmagan. tajribaga ega bo’lgan moxr sarkarda jangdan oldin maydonni yaxshilab o’rganishi, dushmannning qaysi tomonlari zaif ekanligini bilishi lozim edi. amir temurning aytishicha dushman xujum qilishi yoki chekinmoqchi ekanligini, xujumni takrorlamoqchiligini kuzatish va tezda uqib olish katta san’at hisoblanardi. uning aytishicha …

5 / 18

janga amir temurning o’zi kirgan. bu qo’shin jangga kirish uchun quydagi tartibda bo’lingan. 40 ta harbiy qism bevosita amir temurning qo’mondonligi ostida bo’lgan. ulardan 12 tasi saralangan qism birinchi qatorga saflangan, qolgan 28 ta qism ikkinchi va uchunchi qatorga joylashgan. amir temur o’g’illari va amirlar 40 ta qismni o’ng qanotini tashkil etgan. qarindoshlari va ittifoqchilari esa chap qanot oldida joylashgan. amir temurning farmoyishiga binoan atoqli lashkarboshilardan birinchi darajali sarkarda yana beklar begi mansabiga tayinlangan. amirlardan eng kuchligi “amir ul umaro” (bosh qo’mondanning noibi) lavozimi berilgan. amir temur o’zi ishtirok etmagan janglarda amir ul umaro bosh qo’mondon vazifasini bajargan. ma’lumotlarga qaraganda engil qurollangan otliq askarlar asosan razvedka ishlari bilan shug’ullangan. amir temur qo’shinlariga o’zi boshchilik qilgan vaqtlarda qarorgohni to’satdan bo’ladigan xujumlardan himoya qilish uchun 12 ming otliq askar tayinlangan. bunday hollarda qarorgoh oldi handaxlar bilan o’rab olingan. qarorgohning o’zida mirshablar ham bo’lgan. ular tartib intizomni saqlab qarorgohda bo’ladigan turli o’g’irliklar uchun …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amur temur buyuk davlat arbobi"

amur temur buyuk davlat arbobi reja: 1. amir temur davridagi mudofaa inshootlari. 2. qo’shin tuzulishi, harbiy qurol aslaha va kiyimlar. 3. amir temur qo’shinidagi razvedka guruxlari 4. harbiylar askarlarga maosh tayinlash. amir temur xukmronlik qilgan davr o’zbekiston tarixida chuqur iz qoldirdi. amir temur o’sha davrdagi eng jangovor armiyani tuzushga muvaffaq bo’ldi, harbiy strategyani rivojlantirdi. shuning uchun qator g’alabalarga erishdi. amir temur yoshligidanoq movarounnaxrdagi siyosiy ishlarga aralasha boshlaydi. yosh temur o’z viloyatini ko’chmanchilar talon tarojlaridan ximoyalash maqsadida mug’ul xonlari xizmatiga kirib, tug’luq temur yorlig’i bilan viloyat dorug’asi etib tayinlanadi. xon oilasiga mansub qizga uylanib, “ko’ragon” xonning kuyovi unvonini olish orqali qonuniy xok...

This file contains 18 pages in DOC format (130.0 KB). To download "amur temur buyuk davlat arbobi", click the Telegram button on the left.

Tags: amur temur buyuk davlat arbobi DOC 18 pages Free download Telegram