bipolyar va maydonli tranzistorlar

PPTX 24 pages 1.5 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

prezentatsiya powerpoint bipolyar va maydonli tranzistorlar. raqamli elektronika reja: traanzistor nima maydoniy transistor bipolyar transistor rqamli elektronika tranzistor nima? tranzistor (inglizcha: transfer — koʻchirmoq va rezistor) — elektr tebranishlarni kuchaytirish, generatsiyalash (hosil qilish) va oʻzgartirish uchun moʻljallangan 3 elektrodli yarimoʻtkazgich asbob hamda mikroelektronika qurilmalarining asosiy elementi. tranzistorlar tuzilishi, ishlash prinsipi va parametrlariga koʻra 2 ta sinfga ajratiladi — bipolyar va maydoniy (unipolyar) tranzistorlar. hozirgi kunda analog texnikalar olamida bipolyar tranzistorlar (bt) (xalqaro atama — bjt, bipolar junction transistor) asosiy oʻrinni egallagan. raqamli texnikalar sohasida esa, aksincha maydoniy tranzistorlar bipolyar tranzistorlarni siqib chiqargan. oʻtgan asrning 90-yillarida, hozirgi davrda ham elektronikada keng miqyosda qoʻllanilayotgan bipolyar-maydoniy tranzistorlarning gibrid koʻrinishi — igbt ishlab chiqildi. 1956-yilda tranzistor effektini tadqiq qilgani uchun william shockley, john bardeen va walter brattain fizika boʻyicha nobel mukofoti bilan taqdirlanishgan. 1980-yilga kelib, oʻzining kichik oʻlchamlari, barqaror ishlashi, iqtisodiy jihatdan arzonligi hisobiga tranzistorlar elektronika sohasidan elektron lampalarni siqib chiqardi. shuningdek, kichik kuchlanish …

2 / 24

gartirish orqali amalga oshiriladi. maydoniy tranzistorlar maydoniy tranzistor yoki unipolyar tranzistorlarning yaratilishi avstriya-vengriyalik fizik yuliy edgar lilienfild nomi bilan bogʻliq. u tokni boshqarishning yangi yoʻlini taklif qilgan. u taklif qilgan usulga koʻra, tok uzatish yoʻli boʻylab unga koʻndalang elektr maydon qoʻyiladi. bu elektr maydon zaryad tashuvchilarga taʼsir qilib, oʻtkazuvchanlikning yoʻnalishini oʻzgartiradi. ushbu kashfiyot uchun kanada (1925-yil 22-oktabrda) va germaniyada (1928-yilda) patent olgan. 1920-yilda patentlangan va hozirda kompyuter sanoatining asosini tashkil etadigan birinchi mds maydoniy tranzistor birinchi boʻlib 1960-yilda amerikalik olimlar kang va atallaning ishidan soʻng yaratilgan boʻlib, ular kremniy sirtini oksidlash orqali uning sirtida dielektrikining kremniy dioksidining juda yupqa qatlamini hosil qilishni taklif qildilar. bu qatlam oʻtkazgich kanalidan metall zatvorni izolyatsiya qilish vazifasini bajarardi. bunday bunday tuzilishga mos strukturasi deyiladi (metall-oksid-yarim oʻtkazgich, inglizcha metall-oxide-semiconductor). maydoniy transistor. maydoniy tranzistor (mt) deb, tok kuchi qiymatini boshqarish ychun o‘tkazuvchi kanaldagi elektr o‘tkazuvchanligikni o‘zgartirish hisobiga elektr maydon o‘zgarishi bilan boshqariladigan yarim o‘tkazgichli aktiv asbobga …

3 / 24

o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor. tranzistorlarning asosiy ko‘rsatgichlaridan biri tok kuchaytirish koeffitsienti bo‘lib, quyidagicha ifodalanadi: bipolyar tranzistorlar bipolyar tranzistor deb o‘zaro ta’sirlashuvchi ikkita p-n o‘tish va uchta elektrod (tashqi chiqishlar)ga ega bo‘lgan yarim o‘tkazgich asbobga aytiladi. tranzistordan tok oqib o‘tishi ikki turdagi zaryad tashuvchilar - elektron va kovaklarning harakatiga asoslangan. bipolyar tranzistor p-n-p va n-p-n o‘tkazuvchanlikka ega bo‘lgan uchta yarim o‘tkazgichdan tashkil topgan (6 a va b-rasm). endilikda keng tarqalgan n-p-n tuzilmali bipolyar tranzistorni ko‘rib chiqamiz. tranzistorning kuchli legirlangan chekka sohasi (n+ - soha) emitter deb ataladi va u zaryad tashuvchilarni baza deb ataluvchi o‘rta sohaga (r - soha) injeksiyalaydi. keyingi chekka soha (n - soha) kollektor deb ataladi. u emiitterga nisbatan kuchsizroq legirlangan bo‘lib, zaryad tashuvchilarni baza sohasidan ekstraksiyalash uchun xizmat qiladi . emitter va baza oralig‘idagi o‘tish emitter o‘tish, kollektor va baza oralig‘idagi o‘tish esa -kollektor o‘tish deb ataladi agar emitter o‘tish teskari yo‘nalishda, kollektor o‘tish esa to‘g‘ri …

4 / 24

ejimda ishlashi. ub ulanish sxemasida aktiv rejimda ishlayotgan n-p-n tuzilmali diffuziyali qotishmali bipolyar tranzistorni o‘zgarmas tokda ishlashini qo‘rib chiqamiz . bipolyar tranzistorning normal ishlashining asosiy talabi bo‘lib baza sohasining yetarlicha kichik kengligi w hisoblanadi:bu vaqtda w l sharti albatta bajarilishi kerak (l-bazadagi asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilarning diffuziya uzunligi). bipolyar tranzistorning ishlashi uchta asosiy hodisaga asoslangan: emitterdan bazaga zaryad tashuvchilarning injeksiyasi; bazaga injeksiyalangan zaryad tashuvchilarni kollektorga o‘tishi; bazaga injeksiyalangan zaryad tashuvchilar va kollektor o‘tishga yetib kelgan asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilarni bazadan kollektorga ekstraksiyasi. bu yerda ien, ier mos ravishda elektron va kovaklarning injeksiya toklari. shunday qilib, emitter toki n–turdagi soha kanal deb ataladi. kanalga zaryad tashuvchilar kiritiladigan kontakt istok (i); zaryad tashuvchilar chiqib ketadigan kontakt stok (s) deb ataladi. zatvor (z) boshqaruvchi elektrod hisoblanadi. zatvor va istok oralig‘iga kuchlanish berilganda yuzaga keladigan elektr maydoni kanal o‘tkazuvchanligini, natijada kanaldan oqib o‘tayotgan tokni o‘zgartiradi. zatvor sifatida kanalga nisbatan o‘tkazuvchanligi teskari turdagi soha qo‘llaniladi. …

5 / 24

bipolyar va maydonli tranzistorlar - Page 5

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bipolyar va maydonli tranzistorlar"

prezentatsiya powerpoint bipolyar va maydonli tranzistorlar. raqamli elektronika reja: traanzistor nima maydoniy transistor bipolyar transistor rqamli elektronika tranzistor nima? tranzistor (inglizcha: transfer — koʻchirmoq va rezistor) — elektr tebranishlarni kuchaytirish, generatsiyalash (hosil qilish) va oʻzgartirish uchun moʻljallangan 3 elektrodli yarimoʻtkazgich asbob hamda mikroelektronika qurilmalarining asosiy elementi. tranzistorlar tuzilishi, ishlash prinsipi va parametrlariga koʻra 2 ta sinfga ajratiladi — bipolyar va maydoniy (unipolyar) tranzistorlar. hozirgi kunda analog texnikalar olamida bipolyar tranzistorlar (bt) (xalqaro atama — bjt, bipolar junction transistor) asosiy oʻrinni egallagan. raqamli texnikalar sohasida esa, aksincha maydoniy tranzistorlar bipolyar tranzist...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "bipolyar va maydonli tranzistorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: bipolyar va maydonli tranzistor… PPTX 24 pages Free download Telegram