qonun cholg'usi tarixi va ijro imkoniyatlari haqida

DOCX 25 pages 1.3 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

www.xurshid.com; mavzu: “qonun cholg’usi tarixi va ijro imkoniyatlari haqida” mundarija kirish……………………………………………………………………………….3 i bob. noyob musiqiy cholg‘ularining ta’rifi 1.1. o’zbek musiqasi tarixi…………………………………………………………..6 1.2. o’zbek xalqi va musiqa ma’daniyati…………………………………………….9 ii bob. ud cholg'usi tarixidan 2.1. ud cholg'usi tarixidan…………………………………………………………....14 2.2. ud cholg’u asbobi, tuzilishi va sozlanishi……………………………………....19 xulosa…………………………………………………………………………….22 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………………...23 ilovalar………………………………………………………………………....25 kirish mavzuning dolzarbligi: o’zbek musiqa tarixi o’quv fanini o’qitishdan asosiy maqsad talabalarni an’analarga boy va badiiy etuk xalq musiqa ijodi namunalaridan baxramand etish hamda shu asosda ularda o’tkir did yuqori badiiy saviya va nafis tuyg’ularni shakllantirishdan iborat. ko’p asrlar davomida yashab kelgan avlod – ajdodlarimiz ma’naviyatining, barkamol ruhiyatining sadolaridagi in’kosi bo’lgan milliy kuy, qo’shiqlarimiz yosh avlod qalbidan o’rin olarkan, ularni o’z vataniga, xalqiga sadoqatli va mehr – muruvvatli bo’lishga, azaliy qadriyatlarimiz va o’ziga xos betakror an’analarimizni e’zozlashga, ona yurt merosining bugungi kundagi haqqoniy vorislari bo’lishga, demakki, milliy istiqliloliyat zaruratini teran his etishga da’vat etadi. o’zbek musiqa merosi ikki asosiy qatlam – xalq musiqasi …

2 / 25

musiqasini fol’klorning bir turi, aniqrog’i – xalq og’zaki ijodi sifatida ta’riflaydilar va unga nisbatan gohon «musiqiy fol’klor» tushunchasi qo’llaydilar. chunki « fol’klor namunalari jonli og’zaki ijro sharoitida yaratiladi, tarqaladi, rivojlanadi hamda ular shunday sharoitlarda aytiladi, ijro etiladi, kuylanadi va ko’rsatiladi». demak «xalq musiqasi» va «musiqiy fol’klor» tushunchlari o’zaro ma’nodoshdir. ammo «fol’klor» atamasi ijodkorlari va ijrochilari ustoz – bastakor, kasbiy – musiqachilar bo’lgan ikkinchi qatlam musiqa namunalariga oid ishlatilmaydi. musiqiy merosning bu turiga nisbat odatda «og’zaki an’anadagi professional musiqa» iborasi qo’llanib turiladi. biz esa bu o’rinda qisqa va qulayroq bo’lgan «kasbiy musiqa» yoki «ustozona musiqa» iborasini qo’llaymiz. kurs ishining maqsadi: o’zbek musiqa merosining ikki qatlamga ajralishi pirovardida har ikkala sohani o’rganuvchi turli fan tarmoqlari yuzaga kelganbo’lib, ularning aksariyati musiqiy fol’klorni tadqiq etishni o’z oldiga maqsad qilib qo’ygan. chunonchi, fol’klorshunoslik fani xalq musiqasi namunalarini filologik nuqtai nazaridan ilmiy tadqiq etsa, etnografiya ilmi ularga mahalliy rasm – rusm va an’anaviy urf – odatlar …

3 / 25

eros namunalarini amaliy o’zlashtirish hamda ilmiy tadqiq etish ishlari dastlabki paytlarda mutaxassis olimlar, shu jumladan, etnomusiqashunoslar oldiga bir qator vazifalarni ko’ndalang qo’ydi. avvalambor bu merosni to’plash, uni mavjud bo’lgan ovoz taratish vositalarga yozib olish hamda nota yozuvlarni nashr etish zarur edi. chunki bu borada o’tmishdan qolgan yozma yodgorliklar nihoyatda oz bo’lib, ularning bori ham, asosan, o’rta asrlar davri kasbiy musiqasiga taalluqlidir. musiqiy fol’klorga doir esa to’liq bo’lmagan yozuvlar, ya’ni xalq qo’shiqlarining she’rlari bayon etilgan yozma manbalar uchraydi, xolos kurs ishining obyekti: o’zbek musiqa merosini to’plash va yozib borish ishlari xx asrda muntazam va izchil amalga oshirib borildi. bunda dastlab 1919 yili turkiston respublikasi xalq maorif komissarligining san’at bo’limi huzurida tashkil etilgan badiiy – etnografik komissiyasi e’tiborli faoliyat ko’rsatdi. komissiya a’zolari – g.zafariy, v.uspenskiy, n.mironov va e.melngaylislar o’z oldilariga o’rta osiyo xalqlari musiqa ijodini atroflicha o’rganishni, uni to’plash, nashr etishni va boshqa ilmiy – ijodiy vazifalarni maqsad qilib qo’ydilar. xususan, v.a.uspenskiy …

4 / 25

o-ogzaki uzatishda ishtirok etgan xalq vakillari oz qobiliyatiga yarasha ularga sayqal bergan (yoki oz imkoniyatlariga moslashtirgan) va shu tariqa musiqiy fol’klorning “randalangan” xilma-xil korinishlari yuzaga kelgan. shunday ozgarishlar pirovardida ba’zan yangi sifatlarga ham erishilgan. musiqiy fol’klorga xos bolgan bu kabi ozgarishlar beqarorlik (variantlilik) qonuniyatini kasb etadi. oz navbatida? xalq musiqa ijodining variantlilik yana bir asos-barqarorlik (invariantlilik) an’anasi bilan chanbarchas bogliqdir. zotan musiqiy fol’klor doirasida har qanday ozgarishlar muhim an’analar asosida amalgam oshirildi. ayni vaqtda fol’klorning barqaror jihatlari uni xotirada uzoq muddat saqlab turishga ham komak beradi. bu xususida oz ornida tegishli va zarur izohlar berib o`tiladi. i bob. noyob musiqiy cholg‘ularining ta’rifi 1.1. o’zbek musiqasi tarixi. o‘zbek xalqining musiqa madaniyati ko‘p asrlik tarixga ega, ko‘pgina sozanda va xonandalar avlodining faoliyatida qaror topgan xalq hamda og‘zaki an’anadagi ustozona musiqa san’ati bu haqda guvohlik beradi. moddiy madaniyat yodgorliklarining tasdiqlashicha, bugungi 0 ‘zbekiston hududida markaziy osiyo xalqlarining ajdodlari yaratgan qadimgi svilizatsiya mavjud bo‘lgan. …

5 / 25

bosqichi taxminan bizning eramizgacha bo‘lgan birinchi ming yillikdan boshlanadi. bular o‘troq dehqonlar (sug‘diylar, baqtriyaliklar, xorazmiylar) hamda ko‘chmanchi (saklar, massagetlar va boshqa) qabilalar edi. ular haqidagi ma’lumotlar “avesto”da ham uchraydi. xalq poetik va musiqa san’atining boshlanishi o‘sha davrlarga borib taqaladi. xalq poetik va musiqa san’ati dastlab sinkretik holatda bo‘lgani to‘g‘risida “avesto” kitobi va boshqa qadimgi yozma yodgorliklar, turmushi, ulaming urf-odatlari, to‘ytomoshalarining elementlaridan guvohlik beradi. yuksak salohiyati yunon, rim va xitoy manbalarida ham yakdillik bilan e’tirof etilgan. ayrim ilmiy qarashlarga ko‘ra, xorazm ko‘hna zardushtiylik dinining muqaddas kitobi bo‘lmish “avesto”ning vatani hisoblanadi. tadqiqotlaming dalolat berishicha, “aryanim veyjo” deb ataluvchi “avesto” makoni o‘zining qahraton sovug‘i, jazirama issig‘iga ega bo‘lgan hamda yerlari tars yoriladigan va ilonlari ko‘p o‘lka, deb ta’riflanadi. darhaqiqat, orol fojeasidan oldingi davrlarda, yuqorida aytilgan keskin kontinental iqlimni, taqir yerlaming xuddi qovun to‘riga o‘xshab yorilishini, ilonlar uy hayvonlaridek tom-u omborlarda yashab yurishini butun mintaqa bo‘yicha ko‘proq xorazmda kuzatish mumkin edi. zardushtlik urfodatlarining qiyofasi …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qonun cholg'usi tarixi va ijro imkoniyatlari haqida"

www.xurshid.com; mavzu: “qonun cholg’usi tarixi va ijro imkoniyatlari haqida” mundarija kirish……………………………………………………………………………….3 i bob. noyob musiqiy cholg‘ularining ta’rifi 1.1. o’zbek musiqasi tarixi…………………………………………………………..6 1.2. o’zbek xalqi va musiqa ma’daniyati…………………………………………….9 ii bob. ud cholg'usi tarixidan 2.1. ud cholg'usi tarixidan…………………………………………………………....14 2.2. ud cholg’u asbobi, tuzilishi va sozlanishi……………………………………....19 xulosa…………………………………………………………………………….22 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………………...23 ilovalar………………………………………………………………………....25 kirish mavzuning dolzarbligi: o’zbek musiqa tarixi o’quv fanini o’qitishdan asosiy maqsad talabalarni an’analarga boy va badiiy etuk xalq musiqa ijodi namunalaridan baxramand etish hamda shu asosda ularda o’tkir did yuqori badiiy sav...

This file contains 25 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "qonun cholg'usi tarixi va ijro imkoniyatlari haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: qonun cholg'usi tarixi va ijro … DOCX 25 pages Free download Telegram