baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi

DOCX 405 pages 6.1 MB Free download

405 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type DOCX

Pages 405

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 405

o‘zbekiston respublikasi qishloq xo`jaligi vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi =============================================== toshkent davlat agrar universiteti yuldashov m.a., kamilov b. g baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi toshkent - 2021 udk: 639.3 yuldashov m.a., kamilov b. g. baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi. t: 2021 y. – 244 b. taqrizchilar: h.t. boymurodov, samarqand davlat universiteti ekologiya kafedrasi mudiri, biologiya fanlari doktori, professor, f.e. safarova, toshkent davlat agrar universiteti, baliqchilik kafedrasining dotsenti, biologiya fanlari bo`yicha falsafa doktori (phd). darslik o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligining 2020 yil 18 avgustdagi №418 – buyrug‘i bilan 5410600 “baliqchilik” bakalavriat yo‘nalishi uchun darslik sifatida chop etishga ruxsat etilgan bo‘lib shu yo‘nalish fan va o‘quv dasturi asosida tayyorlangan. baliqlarning abiotik va biotik omillar bilan o‘zaro munosabati, baliqlar ekologiyasining asosiy masalalari, ularning tarqalish, shu jumladan, antropogen ta’sir ostida qonuniyatlari yoritilgan. baliq zaxiralari, fauna, florani muhofaza qilish asoslari bo‘yicha ma`lumotlar keltirilgan. darslik professional ta`lim muassasalari tinglovchilari, …

2 / 405

3 §. baliqlar tana shakllari va ularning suvda harakatlanishga moslashuvi 16 §. suv – baliqlarning yashash muhiti sifatida. 19 bob. baliqlarning biotik omillar bilan o‘zaro munosabati 46 §. tur ichidagi munosabatlar 48 §. turlararo munosabatlar 53 bob. baliqlarning hayot sikllari 63 bob. baliqlarning ko‘payishi 73 §. baliqlarning jinsiy voyaga yetishi 74 §. gametogenez 75 §. baliqlardagi gametogenez va urchishi tiplari 85 §. baliqlar jinsiy voyaga yetishining o‘zgaruvchanligi 88 §. baliqlarning serpushtligi 90 §. baliqlar ikrasining o‘lchamlari 94 §. baliqlar urchishi (ko‘payishi) 95 bob. baliqlarning ekologik guruhlari 98 §. ikra qo‘yadigan baliqlar 100 §. ikra qo‘yadigan va ikrasini qo‘riqlaydigan baliqlar 105 §. tirik baliq tug‘adigan baliqlar 107 bob. baliqlarning o‘sishi 110 bob. baliqlarning oziqlanishi 118 bob. baliqlar migratsiyasi 128 §. ko‘payishish migratsiyasi 131 §. oziqlanish migratsiyasi 135 §. qishlash migratsiyasi 137 bob. ixtiofaunaning zonalar bo‘yicha tarqalishi 139 §. tabiiy suv havzalari 139 §. sun’iy suv havzalari 142 §. markaziy osiyo suv …

3 / 405

atlarini o‘rganadigan fan hisoblanadi. ekologiya fani biologiyaning asosiy tarkibiy qismi bo‘lib, boshqa tabiiy fanlar: fizika, kimyo, geografiya, geologiya, matematika bilan chambarchas bog‘liq holda rivojlangan. ekologik tadqiqotlarning asosiy predmeti sifatida organizmlar va atrof- muhitning o‘zaro munosabatlarining yig‘indisini tushunish mumkin. tadqiqotlar obyekti esa, organizm turlari va ularning populyatsiyalarini, ekosistemalar va biosferani ko‘rsatish mumkin. ekologiya asosiy fundamental qonuniyatlar, jumladan, energiya oqimi, kimyoviy elementlar aylanishini o‘rganadi. ammo ekologiya tabiatdan samarali foydalanish, tirik organizmlarni muhofaza qilish, atrof-muhitni muhofaza qilishga nazariy asos berishdek muhim amaliy vazifa kasb etadi. muhit va organizmlar o‘rtasidagi munosabatlar umumiy qonuni- yatlarini o‘rganadigan umumiy ekologiya doirasida yangi yo‘nalishlari shakllanib alohida fan sifatida rivojlangan. ekologiyada umum qabul qilingan bo‘limlari bor. autekologiya muayyan turning atrof-muhit bilan individual aloqasini o‘rganadi. populyasion ekologiya turning alohida populyatsiyalari tarkibiy tuzilishini va dinamikasini o‘rganadi. sinekologiya jamoalar (o‘simlik dunyosi, hayvonot olami), populyatsiyalar, ekosistemalarning muhit bilan o‘zaro munosabatini o‘rganadi. ekologiyaning asosiy vazifalari quyidagilar: · hayotning shakllanish qonuniyatlarini tadqiq qilish, shu jumladan, …

4 / 405

nga o‘xshash. baliqlar ekologiyasi ham shular jumlasiga kiruvchi ( 5 ) alohida fan sanaladi. bu o‘z-o‘zidan tushunarli, chunki baliqlar insoniyat uchun alohida ahamiyat kasb etadi. birlashgan millatlar tashkilotining butunjahon oziq-ovqat tashkilotining (fao) ta’kidlashicha, o‘tmishda insoniyat hech qachon shunchalik ko‘p baliq iste’mol qilmagan va ularning farovonligi baliq xo‘jaligi sektoriga bunchalik kuchli bog‘liq bo‘lmagan. 2016-yilda baliq yetishtirish rekord miqdorga – 171 mln. tonnaga yetdi, shu bilan birga, ushbu miqdorning 88%i bevosita iste’mol uchun mo‘ljallangan. sanoat ovchiligining barqarorligi, baliq chiqindilarining kamayishi, akvakulturada baliq yetishtirish hajmining oshishi bunday ko‘rsatkichlarga erishish imkonini berdi. baliq yetishtirish hajmining oshishi natijasida baliq va baliq mahsulotlarini aholi jon boshiga iste’mol qilishi ham rekord darajaga chiqib, 2016-yilda 20,3 kgga etdi. (fao 2018) baliqlar ekologiyasi - ixtiologiyaning baliqlar hayot tarzini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘limi bo‘lib, aynan populyatsiyalarning, tur ichidagi (gala, to‘da, koloniya) va turlararo o‘zgarish xarakterini, tarqalishini, ko‘chishi, hayotining kunlik va mavsumiy ritmi, ozuqa munosabatlari, ko‘payishi va boshqalarni o‘rganadi. yer sharining yuza …

5 / 405

nning eng chuqur joyi marianna cho‘kmasida – 11 ming metrdan oshiq. ushbu gigant suv havzalaridan tashqari qit’a ichida joylashgan daryo, ko‘l, botqoqlik va boshqalardan tashkil topgan ichki suv havzalari ham mavjud. ichki suv havzalariga sun’iy yaratilgan suv omborlari, kanallar va hovuzlarni ham kiritish mumkin va ular birgalikda 2,5 mln. km2, ya’ni 0,5% maydonni egallagan. yer sharini har yeridan quruqlik chiqib turgan ulkan suv havzasi deb hisoblash ham mumkin. yer sharidagi suv miqdori taxminan 30x108 km3 ni tashkil qiladi, shundan 15x108 km3 gidrosferada, qariyib shuncha miqdordagi suv litosferada tarqalgan. quyosh energiyasi tufayli doimiy ravishda suvning tabiatda aylanishi sodir bo‘ladi. yiliga dunyo okeanlari yuzasidan 453 ming. km3, quruqlik yuzasidan – 72 ming. km3 suv bug‘lanadi. xuddi shuncha miqdordagi, ya’ni 525 ming km3 suv yog‘ingarchiliklar ko‘rinishida yer yuzasiga qaytib tushadi, ammo dengiz va okeanlarga quruqliklarga qaraganda birmuncha kam tushadi (411 ming km3 quruqlikka va 114 ming km3 dengiz va okeanlarga). dunyo okeani suv …

Want to read more?

Download all 405 pages for free via Telegram.

Download full file

About "baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi"

o‘zbekiston respublikasi qishloq xo`jaligi vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi =============================================== toshkent davlat agrar universiteti yuldashov m.a., kamilov b. g baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi toshkent - 2021 udk: 639.3 yuldashov m.a., kamilov b. g. baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi. t: 2021 y. – 244 b. taqrizchilar: h.t. boymurodov, samarqand davlat universiteti ekologiya kafedrasi mudiri, biologiya fanlari doktori, professor, f.e. safarova, toshkent davlat agrar universiteti, baliqchilik kafedrasining dotsenti, biologiya fanlari bo`yicha falsafa doktori (phd). darslik o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligining 2020 yil 18 avgustdagi №418 – buyrug‘i bilan 5410600 “baliqch...

This file contains 405 pages in DOCX format (6.1 MB). To download "baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: baliqlar ekologiyasi va atrof-m… DOCX 405 pages Free download Telegram