o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati

PPTX 42 pages 7.1 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.1 MB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

slayd 1 ma’ruzachi: primov muhiddinjon omonovich mavzu. o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati (2) 1 paleolit va mezolit davri madaniyati va san’ati. neolit va eneolit davri madaniyati va san’ati. reja: kabirov j., sagdullayev a. o‘rta osiyo arxeologiyasi. – toshkent, 1990. qoraboyev u., soatov g‘. o‘zbekiston madaniyati. – toshkent, 2011. rajabova n. arxeologiya. ma’ruza matni. – qarshi, 2008. o‘zbekiston tarixi. 1-kitob / mas’ul muharrir a.s.sagdulayev. – toshkent, 2019. abdullayev n. o‘zbekiston san’ati tarixi. – toshkent, 2007. http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-qoyatosh-rasmlari-qimmatli-tarixiy-manba-20-06-2017 adabiyotlar ro‘yxati: paleolit (yunoncha, “palayos” – qadimgi, “litos” – tosh) – insoniyat tarixining eng qadimgi davri bo‘lib, uning boshlanish sanasi jahon tarixida taxminan bundan 3 – 2 mln. yil ilgarigi davr bilan belgilanadi. o‘zbekistonning paleolit davri yodgorliklari, bu davr madaniyatini o‘rganishda qadimshunos olimlarning xizmatlari katta (a.p.okladnikov, o‘.islomov, m.r.qosimov, t.mirsoatov, r.x.sulaymonov, ye.b.bijanov va boshq.). ularning tadqiqotlari tufayli, qadimgi tosh davriga oid muhim makonlar aniqlandi, ko‘pdan-ko‘p madaniyat va san’at tarixiga oid ma’lumotlar qo‘lga kiritildi. paleolit …

2 / 42

an. paleolit va mezolit davri yodgorliklari ilk paleolit davri tosh qurollari davr yodgorliklar qurollar so‘nggi paleolit bo‘zsuv uchbuloq samarqand makoni nayzasimon qurollar sixchalar, tosh parrakcha, qirg‘ichlar, teshgichlar o‘rta paleolit obirahmat xo‘jakent ko‘lbuloq teshiktosh qo‘tirbuloq omonqo‘ton uchtut tosh qirg‘ich, tosh parrakcha, nayzasimon tosh uchi, nukleus, o‘tkir uchli cho‘qmorlar, qo‘l chopqichlari, kurakchalar ilk paleolit qoratangir bo‘riqazigan tanirqazigan qizqala seleng‘ur on-archa qo‘l cho‘qmorlari, toshqirg‘ich, tosh parchalari, chopper- daryo toshlaridan ishlangan qurollar o‘rta osiyoda paleolit davr yodgorliklari va qurollarning rivojlanishi o‘rta paleolit davri tosh qurollari so‘nggi paleolit davri uy-joylari. tiklangan. mezolit davri. tosh asrining keyingi rivojlanish bosqichi fanda mezolit (o‘rta tosh) davri o‘rta osiyoda nisbiy tarzda mil. avv. 12–7 mingyilliklar bilan belgilangan. mezolit – odamlarning yer yuzi bo‘ylab keng tarqalish davri bo‘lib, ular dengiz, qo‘llar va daryo bo‘ylari hamda tog‘li hududlarda yoyilganlar. kaspiy bo‘ylaridan tyanshan – pomirgacha, markaziy qozog‘istondan kopetdog‘ etaklarigacha bo‘lgan hududlardan mezolit davri yodgorliklarining namunalari topib o‘rganilgan. machay (surxondaryo), obishir (farg‘ona vodiysi), …

3 / 42

tini o‘rganishga taniqli olimlar, yirik qadimshunos – mutaxassislar katta xissa qo‘shganlar (s.p.tolstov, y.g‘.g‘ulomov, v.m.masson, o.k.berdiyev, o‘.islomov, v.i.sarianidi, a.v.vinogradov, m.jo‘raqulov, a.isoqov va boshq.). neolit davri uzoq davom etgan tosh asrining so’nggi va yakunlovchi bosqichi hisoblanadi. neolit yunoncha, «neos» - yangi, «litos» - tosh degan so’zlardan tarkib topgan bo’lib, u «yangi tosh» davri degan ma’noni anglatadi. arxeologiya faniga neolit tushunchasini ingliz arxeologi lebbok olib kirgan. neolit davri miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarni o’z ichiga oladi. arxeologlar neolit davrining boshlanishini sopol idishlar yasashni kashf etilishi bilan belgilaydi. neolit davrining o‘ziga xos xususiyatlari.. 19 20 ilk neolitda o‘troq manzilgohlar va guvaladan qurilgan uylar paydo bo‘ladi (joytun, chag‘alli, cho‘pontepa). ulardan topilgan don qoldiqlari (arpa, bug‘doy), toshdan ishlangan o‘roqlar va yorg‘uchoqlar dehqonchilik kashf etilganligidan dalolat beradi. joytun manzilgohi mil. av. vi-v ming yilliklarga oid 5,5 metr balandlikdagi tepalikdan iborat 2,5 metr qalinlikda 5ta madaniy qatlam aniqlangan. manzilgohda kvadrat shaklidagi 30ta uylar aniqlangan bo‘lib, ularning har birida …

4 / 42

lkaning neolit yodgorliklarini uchta yirik – hududiy-madaniy ho’jalik shakllariga ajratish mumkin. fanda ular kaltaminor, hisor va joytun madaniyati nomi bilan mashhurdir. ularning har biri alohida geografik muhitga ega bo’lgan erlarga joylashgan. kaltaminor madaniyati sopol buyumlari suyakdan ishlangan qurollar joytun madaniyatiga xos qurollar neolit davri sopol buyumlaridagi naqshlar ma’naviy madaniyat bilan bog’liq buyumlar eneolit davriga o‘tish ishlab chiqaruvchi kuchlarning yanada yuksalganligini ko‘rsatadi. misdan ishlangan qurollar tosh qurollarga nisbatan ancha takomillashgan bo‘lsada, lekin og‘ir qurollar yasash uchun mis yaroqsiz bo‘lgan. shu sababdan, eneolit davri kabilalari tosh qurollardan ham keng foydalanganlar. mis va tosh qurollarning birgalikda ishlatilishi qadimgi xo‘jalik tarmoqlarining rivojlanishida katta ahamiyatga ega bo‘lgan. eneolit davrining o‘ziga xos xususiyatlari.. eneolit makonlari birinchi bo’lib ikki daryo oralig’i va misrda vujudga kelgan. arxeologlar eneolit davriga xos bo’lgan 5 umumiy birlashtiruvchi alomatni ajratib ko’rsatadilar: ho’jalikning hamma turidan ko’ra motiga bilan qilinadigan dehqonchilikning ustunligi; chaqmoqtosh qurollar ko’p bo’lishi bilan birga mis qurollarining paydo bo’lishi. katta-katta ibtidoiy …

5 / 42

a shaklidagi o‘choqlar o‘rnatilgan. turar joylar yonida don saqlash uchun xo‘jalik xonalari va maxsus molxonalar qurilgan. aholi ko‘proq mayda chorva – qo‘y–echkilarni boqqanlar. eneolit davri madaniyati va san’ati mullalitepa yodgorligi me’moriy tarxi eneolit davrida devoriy naqshlar paydo bo‘ladi. yassitepa ibodatxonasining naqshlari geometrik shaklda bo‘lib, ularga qora va qizil bo‘yoqlar berilgan. naqshlarning motivi ancha sodda va naqshli sopol idishlarnikiga o‘xshaydi: to‘r shaklidagi kvadrat va uchburchaklar. lekin shuni alohida ta’kidlash kerakki, eneolit davrida bir necha ming yillardan so‘ng o‘rta osiyo me’morchiligida muhim o‘rin tutgan geometrik shakllar bilan bezash usuli vujudga keladi. eneolit davri kulolchilik sohasida sezilarli yutuqlarga erishiladi. ma’lum issiqlikni saqlaydigan xumdonlar paydo bo‘ladi, xom ashyo sifati oshadi, kulolchilik buyumlarining ko‘pligida bir rangli va ko‘p rangli bezaklar bilan bezatila boshlaydi. asosan kosalar va xumchalar naqshlar bilan bezatiladi. asosan ikki xil bo‘yoqlar: qizil va qora-jigar ranglar ishlatiladi. dastlab idishlarning yuqori qismi uchburchak va parallel chiziqlar bilan naqshlangan. asta-sekin idishlar o‘zgacha ko‘rkka ega bo‘lib, …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati"

slayd 1 ma’ruzachi: primov muhiddinjon omonovich mavzu. o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati (2) 1 paleolit va mezolit davri madaniyati va san’ati. neolit va eneolit davri madaniyati va san’ati. reja: kabirov j., sagdullayev a. o‘rta osiyo arxeologiyasi. – toshkent, 1990. qoraboyev u., soatov g‘. o‘zbekiston madaniyati. – toshkent, 2011. rajabova n. arxeologiya. ma’ruza matni. – qarshi, 2008. o‘zbekiston tarixi. 1-kitob / mas’ul muharrir a.s.sagdulayev. – toshkent, 2019. abdullayev n. o‘zbekiston san’ati tarixi. – toshkent, 2007. http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-qoyatosh-rasmlari-qimmatli-tarixiy-manba-20-06-2017 adabiyotlar ro‘yxati: paleolit (yunoncha, “palayos” – qadimgi, “litos” – tosh) – insoniyat tarixining eng qadimgi davri bo‘lib, uning boshlanish sanasi jahon...

This file contains 42 pages in PPTX format (7.1 MB). To download "o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonning eng qadimgi dav… PPTX 42 pages Free download Telegram