qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi

DOC 12 pages 254.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 254.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu: qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi 2-mavzu: qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi. (2 soat) reja: 1. sharq - insoniyat tsivilizatsiyasining qadimiy o'chog'i. 2. qadimgi sharq falsafasi va uning milliy yo'nalishlari. 3. antik dunyo va yunoniston falsafasi. 4. qadimgi zamon falsafasini o'rganishning ahamiyati. tayanch tushuncha va iboralar: dastlabki falsafiy karashlar, kadimgi misr mifologiyasi, xindiston falsafasi, chorvaka, daosizm, milet falsafiy maktabi, geraklit, pifagor, suqrot, sofistlar falsafasi, aflotun, arastu, demokrit, epikur. jaxon madaniyatining tarkibiy qismi xisoblangan falsafa fani, dunyodagi aloxida bir xalq, elat va millatniki emas, balki turli davr va sharoitlarda yashagan, yashab kelayotgan barcha xalklarning, butun insoniyatning ma'naviy boyligi, umumiy yutug'i, bashariyatning asrlar jarayonida shakllangan, rivojlanib sayqal topib kelgan aql idrok va tafakkurlari maxsulidir. falsafa fani rivojlanishiga dunyodagi barcha xalqlar kabi shark xalqlari xam o'zlarining bebaxo ulushlarini qo'shganlar. qadimgi sharq xalqlarining tarixi va madaniyati, ilk siyosiy, xuquqiy, diniy, badiiy, falsafiy qarash va tasavvurlari, ularning mazmun va moxiyati xaqida antik zamon …

2 / 12

b, boshidan kechirgan sarguzashtlari va chekkan azob-ukubatlari, odamlarning tabiiy konunlar asosida yashashi zarurligi, xayot va o'lim sirlarini bilishga azaldan intilib kelganligi xikoya kilingan. gilgamesh xakidagi bobil afsonasida kadimgi kishilarning baxt va farovonlikka, salomatlik va bardamlikka, o'limni engib, mangu xayot kechirishga, abadiy umr ato kiluvchi "obixayot", usimlik turli xil meva va ma'danlarni izlab topish xakidagi orzu-niyatlari uz ifodasini topgan. adapa xakidagi dostonda esa insoniyatning abadiy xayot tugrisidagi fikrlari, abadiy yashashga bulgan intilishlari uz ifodasini topgan. unda "o'lgan va kayta tirilgan" xudolarga, jumladan bobil xudosi mardukka nisbat berilgan. inson o'zini kurshab olgan tabiiy muxit bilan o'zaro aloqadordir. u shu muxit, koinot xaqida uylaydi, fikr yuritadi, er yuzidagi xodisa va jarayonlarni koinot bilan bog'lashga intiladi, samoviy "sir-asrorlar" xakida xayol suradi, faraz kiladi, har xil ertaklar, rivoyatlar, afsonalar to'qiydi. bobilliklarning etapa xakidagi afsonalari ana shu zaminda paydo bulgan. etapa xakidagi afsona xam yukorida aytib o'tilgan dostonlarda bo'lgani kabi, odamlarning kuyosh bilan, oy va sayyoralar …

3 / 12

ik tugrisida, ularning sabablari, bartaraf etish yo'llari xususidagi dastlabki, falsafiy tasavvur va goyalar bayon etilgan. keyingi asarda xujayin bilan kul urtasidagi ziddiyat ular urtasidagi dialogdagi goyat kuchli suzlarda ifoda kilingan. asarda aytilishicha, har gal xujayinning istaklarini urinli va asosli kilib rad etishga vaj topadigan kuldan kungli sovigan xujayin nixoyat: "xush endi nima yaxshi?" deb xitob kiladi. kul dadillik va istexzo bilan bunday javob beradi: "mening kallamni xam, sening kallangni xam uzib, daryoga tashlash kerak - eng yaxshisi ana shu. osmonga etish darajasiga yuksak, butun erni koplab olish darajasida odam bormi, axir!" jaxli chikib ketgan xujayin daxshat bilan kulga karab: "ey kul, men seni uldirishni va seni mendan oldin ketishga majbur kilishni istayman" - deydi. lekin bunga javoban kul xujayinni ogoxlantirib: "xakikatni olganda, xujayinim, mendan keyin fakat uch kun umr ko'radilar",-deydi. ishlab chikarishning rivojlanishi o'rtaga kuygan talablar va inson amaliy faoliyati extiyojlari asosida bobilda tabiat xodisalari mazmuni tushunib olish va ulardan …

4 / 12

zlar xudo xisoblangan, ibodatxonalarda ularga topinganlar. xalklarning, davlatlarning, xukmdor va odamlarning kelgusidagi takdirini yulduz va sayyoralarning vaziyatiga karab "oldindan aytib berish" kadimgi mesopotamiya va bobilda astrologiya nomini olgan. bobilliklarning kadimgi madaniyati, diniy e'tiqodlari, falsafiy karashlari, adabiy asarlari, afsona va rivoyatlari nasldan-naslga utib sharkdagi kupgina xalklarning madaniy-ma'naviy tarakkiyotiga, ijtimoiy-falsafiy fikrlari rivojiga uzining ijobiy tahsirini kursatgan. misr madaniyati jaxon madaniyatining eng kadimgilari xisoblanadi. kadimgi misrda ilk madaniy yodgorliklar, eramizdan 4 ming yil ilgari vujudga kelgan. kadimgi shark madaniyatining boshka namunalari singari misr madaniy yodgorliklarining ertak, rivoyat, madxiya, duo, didaktik asarlar, masal, epos, ishkiy lirika, xullas, xalk donishmandchiligining boshka turlarida xam usha davrdagi ijtimoiy muxit, iktisodiy xayot, tabobat, urf-odatlar, tabiat xodisalari, diniy, axlokiy, xukukiy, falsafiy karashlar garchi yuzaki tarzda bulsada, uz ifodasini topgan. kadimgi misr mifologiyasida xamma narsa suvdan paydo bulgan va xamma narsada xavo bor, deyiladi. shuning uchun xam, misrliklar suvni odamga ozik-ovkat beruvchi dastlabki ulug nehmat, deb bilganlar. suv ularga butun …

5 / 12

r suvlaringdan icha olsin!" misrliklar uzlarining dunyoviy va diniy - falsafiy poeziyalarida odamlarni bu dunyoni butun noz-nehmatlaridan tula barxamand bo'lib yashashiga, kuvnok, shod-xurram xayot kechirishga, ulim, oxirat xakida xadeb uylarvermaslikka chakirgan. misrliklarning ilk falsafiy tasavvurlari xakida bir muncha ma'lumot beradigan manbalardan biri - "nasixatnoma"da bilimning xosiyati xakida, bilimdon kishining kadr - kimmati tugrisida aytib utilgan. "agar sen bilimdon odam bulsang, ayganing aytgan, deganing degan buladi. yozish ukishni chuqur egallab, kunglingga maxkam jo kilib ol, ana shunda har bir aytgan gaping xammaga manzur buladi. mirzoni kanday lavozimga kuymasin, u xamma vakt kitob bilan ish ko'radi." kadimgi misrliklarning xalk ogzaki ijodiyotida, ayniksa, diniy mifologik asarlarida tabiat xodisalari va tabiat kuchlari iloxiylashtirilgan. usimlik va daraxtlarga topinish misrda eng kadimgi davrlardayok mavjud bulgan. "xayot osmon daraxti" tugrisidagi kadimgi afsonada usimliklar ramzi bulgan daraxt insonning er yuzidagi xayoti uchun zarurdir, degan fikr ilgari surilgan. misrliklarning tabiatni, dunyoni uning uziga asoslanib turib tushuntirish uchun kilgan urinishlari …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi"

2-mavzu: qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi 2-mavzu: qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi. (2 soat) reja: 1. sharq - insoniyat tsivilizatsiyasining qadimiy o'chog'i. 2. qadimgi sharq falsafasi va uning milliy yo'nalishlari. 3. antik dunyo va yunoniston falsafasi. 4. qadimgi zamon falsafasini o'rganishning ahamiyati. tayanch tushuncha va iboralar: dastlabki falsafiy karashlar, kadimgi misr mifologiyasi, xindiston falsafasi, chorvaka, daosizm, milet falsafiy maktabi, geraklit, pifagor, suqrot, sofistlar falsafasi, aflotun, arastu, demokrit, epikur. jaxon madaniyatining tarkibiy qismi xisoblangan falsafa fani, dunyodagi aloxida bir xalq, elat va millatniki emas, balki turli davr va sharoitlarda yashagan, yashab kelayotgan barcha xalklarning, butun insoniyatning ma'naviy boyligi, umumiy ...

This file contains 12 pages in DOC format (254.5 KB). To download "qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi sharq va antik dunyo fa… DOC 12 pages Free download Telegram