shahar qurilishi va loyihalash asoslari fani (2024-2025 o’y’)

DOCX 24 стр. 4,4 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,4 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

shahar qurilishi va loyihalash asoslari fani (2024-2025 o’y’) 1-mavzu. shaharni loyihalash (aholi punktlarini rejalashtirish). shahar va uning elementlari. shaharsozlik ob’ektlarining tuzilishi. shaharsozlik bo‘yicha ilmiy-loyihaviy ishlar tizimining va unda tumanni rejalashtirishning o‘rni. 1.1.shahar va uning elementlari tayanch so’zlar: aholi joylashuvi - ma’lum bir hududda shaharlar joylarining joylashuvi. bosh reja — obyekt rejasining asosiy chizmasi bo’lib, loyihachining fikrlarini ifodalaydi va ishchi loyiha uchun asos hisoblaniladi. shahar bosh tarhi — shaharning kelajak me'moriy-kompozitsion, funksional- makoniy, transport muhandislik rivojlanishini belgilab beruvchi loyihaviy hujjat. geologik tuzilishi - hududning neotektonik faolligi va seysmikasi, stratigralik va litologik komplekslarning borligi, ularning tuzilishi, yoyilish qonuniyatlari va quvvati nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. tahlil uchun tektonik, geomorfologik, geologik va boshqa geologiya fondidagi materiallardan foydalaniladi. ko’kalamzorlashtirish - landshaftni qayta tiklash, qishloq joylarida, sanoat muassasalari atrofida o’rmon himoya chiziqlarini yaratish, ko’cha va magistrallar bo’ylab, turar-joy va kichik tuman chegaralarida, bog’ va parklarda ekinlar ekish bo’yicha muhandislik va agrotexnik tadbirlar yig’indisi. sanoat hududi - …

2 / 24

a boshlaganlar. arxitektor - keng soha mutaxassisi. u san’at, zamonaviy texnika, fan va iqtisodiyotni yagona birlikka birlashtirishi lozim. uning bilim doirasi doimo kengayib boradi. hayot arxitektorni sotsiologik tushunchalar bilan fikr qilishini talab etmoqda. sotsiologiya va u bilan bog’liq ijtimoiy jarayonlarni oldindan aytish ko’pgina shaharsozlik masalalarini hal qilishda zarurdir. arxitektor loyihaning o’zida bino va inshootning kelajak hayotini nazarda tutishi muhimdir. bunda arxitektor kelajak avlodlar uchun qiyinchiliklar tug’dirmasligini unutmasligi lozim. kelajak shaharlarini yaratish katta ilmiy bashoratni talab etadi. boshqa sohalarda bo’lgani kabi shaharsozlikda ham har gal ishni boshidan qaytadan boshlash imkoniyati yo’q. tarixiy va zamonaviy tajribaning har bir qimmatli tomonlaridan foydalanish lozim. o’tmishdagi ko’pgina g’oyalar ularning mualliflari o’tib ketganidan keyin o’z natijalarini bergan. go’zal shaharlar, dam olish va istirohat bog’lari, klassik arxitektura ansambllari o’z mualliflaridan keyin bir necha yuz yillar ko’proq umr ko’rmoqda, kelajak avlodlargina ularni qimmatiga yarasha baholashadi. shaharsozlik keng mazmunga ega tushuncha. u ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish bilan bog’liq bo’lgan …

3 / 24

i bilan bog’liq bo’lgan ko’p turli korxona va zavodlar majmuasidan iborat. har kuni shahar minglab tonna xom ashyo va oziq-ovqatlar iste’mol qiladi, minglab tonna sanoat va boshqa chiqindilarni chiqaradi. shahar - bu qudratli muhandislik xo’jaligi. bu yuzlab km suv o’tkazgich quvurlari, elektr quvvati bilan ta’minlash, o’choqxonalar, oqava suvlarini tozalash inshootlari. shahar - bu moddiy va ma’naviy madaniyat durdonalari yaratilib kelingan taraqqiyot namunasidir. boshqacha qilib aytganda «shahar» tushunchasi bizning hayotimiz, hamda o’rab turgan dunyoning hamma tomonlarini o’zlarida aks ettiruvchi juda ko’p belgilarni o’z ichiga olishi kerak. shu bilan bir qatorda hozirgi zamon shaharining biror-bir voqeligi o’z-o’zicha mavjud emas, balki butun boshqa narsalar bilan ajralmaydigan bir butunlikni tashkil etadi. shahar o’zining ko’p qirrali bo’lishiga qaramay, oldimizda butun bir hayotiy organizm sifatida namoyon bo’ladi. shahar organizmi qanday tuzilganligini va unda arxitekturaga nima tegishli ekanligini tushunish lozim. shaharga ta’rif berishda turli mamlakatlarda turlicha mezonlardan foydalaniladi. aholi soni, aholi yoki qurilish zichligi, aholining ko’pchiligi band …

4 / 24

’rinishiga ega bo’ladi. "shaharni esa badiiy asarning - romanning o’ziga o’xshatish mumkin, unda o’nlab, yuzlab hatto minglab arxitekturaviy «qahramon»lar o’zaro murakkab aloqada bo’ladi" (a.e.gutnov). bunga ishonch hosil bo’lishi uchun yaxshisi o’z shahring bo’ylab piyoda markazdan to shahar chetigacha aylanib chiqishing kerak. biz keng maydonlar o’zlarining ko’zga ko’ringan imoratlari, bezangan hiyobonlari bilan keng bo’lmagan ko’chalarga almashinishini ko’ramiz. uylar bir-biriga yaqin zich joylashgan. so’ngra imoratlar kamaya boshlaydi, magazinlar ko’zga tashlanadi, imoratlar orasida bo’sh joylar uchraydi, sanoat tashkilotlarining devorlari uchray boshlaydi. boshqa tomondan to’g’ri yo’llar, xiyobonlar, ular bo’ylab joylashtirilgan ko’p qavatli uylar ko’zga tashlanadi. ular orasidan boshqa shunga o’xshash, uylar ko’rinadi, go’yo buning poyoni yo’qday. lekin birdan ular tugaydi va bog’lar dalalarga borib bevosita taqaladi. shunday yoki shunga o’xshash ko’rinishni o’zining qadimiy tarixiga ega bo’lgan har bir shahar aholisi ko’rishi mumkin. yangi sanoat yoki kurort shaharlarda taassurotlar ketma-ketligi butunlay boshqacha bo’ladi. nima uchun shaharning ayrim qismlari har doim odamlar bilan gavjum, boshqa joylarida …

5 / 24

ansportni tashkil etish va shahar xo’jaligini boshqarishni yaxshi tushunishi kerak. bir so’z bilan aytganda shaharsozlik arxitekturaning bir bo’limi emas, balki arxitektura mahoratining eng yuqori, eng qiyin bosqichidir. shahar nima? toshkentni ham, yangiyo’lni ham, qadimiy samarqandni ham, yangi navoiyni ham, sanoat shahri chirchiqni ham, kurort shahri chortoqni ham biz shahar deymiz. qaysi bir sifat ularni shahar toifasiga kiritish imkonini beradi? bu savolga kimlar javob berishga harakat qilishmadi. lekin shaharning yagona, hamma tomonidan qabul qilingan shaharga oid ta’rifi yaratilmagan. asos sifatida aholisi sonini olishga harakat qilishdi, lekin shahar bilan kishloq o’rtasida bu sifat asosida chegara qo’yib bo’lmaydi. aholisi ko’p bo’lgan qishloqlar mavjud, lekin ular shahar bo’la olmadilar. shaharga aholisining mehnat turlari bilan bandligiga qarab ta’rif berishmoqchi bo’lishdi, lekin bunda ham xato qilish mumkin. ko’pincha arxitektura va shaharsozlikni bir-biridan ajratishga harakat qilinadi. hozirgi kunda ham arxitektorlar bevosita bino va inshootlarni hajmiy loyihalovchilarga hamda aholi yashash joylari rejalarini yaratuvchilarga (shaharsozlar) bo’linadi.bevosita bino va inshootlarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shahar qurilishi va loyihalash asoslari fani (2024-2025 o’y’)"

shahar qurilishi va loyihalash asoslari fani (2024-2025 o’y’) 1-mavzu. shaharni loyihalash (aholi punktlarini rejalashtirish). shahar va uning elementlari. shaharsozlik ob’ektlarining tuzilishi. shaharsozlik bo‘yicha ilmiy-loyihaviy ishlar tizimining va unda tumanni rejalashtirishning o‘rni. 1.1.shahar va uning elementlari tayanch so’zlar: aholi joylashuvi - ma’lum bir hududda shaharlar joylarining joylashuvi. bosh reja — obyekt rejasining asosiy chizmasi bo’lib, loyihachining fikrlarini ifodalaydi va ishchi loyiha uchun asos hisoblaniladi. shahar bosh tarhi — shaharning kelajak me'moriy-kompozitsion, funksional- makoniy, transport muhandislik rivojlanishini belgilab beruvchi loyihaviy hujjat. geologik tuzilishi - hududning neotektonik faolligi va seysmikasi, stratigralik va litologik komp...

Этот файл содержит 24 стр. в формате DOCX (4,4 МБ). Чтобы скачать "shahar qurilishi va loyihalash asoslari fani (2024-2025 o’y’)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shahar qurilishi va loyihalash … DOCX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram