materialshunoslik

DOCX 1 page 19.9 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.9 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

1-mavzu bo’yicha glossariy materialshunoslik - texnika materiallarining tuzilishi va uning xossalari to’g’risidagi amaliy ilm. material - materiyaning bir qismi bo’lgan modda. makrostruktura - buyumning (jismning) butun xajmi bo’yicha bir xil emasligi. mikrostruktura - qattiq jismning o’lchami 10-8 sm tartibli joylashgan mayda zarrachalardan tashkil topganligi. likvatsiya - kimyoviy notekisliklar, ya’ni jism bir necha kimyoviy elementlardan tashkil topganda, unda elementlarning bir tekis joylashmasligi. fluktatsiya - fizik notekisliklar jismning xohlagan bo’lakchasining solishtirma og’irligi o’rtacha solishtirma og’irlikdan farq qilishi. elementar katakcha (yacheyka) - fazoda yasalgan eng kichik parallelopiped shaklidagi, bir elementar kristallda bir tekislikda yotmagan x, u o’qlariga joylashtirilgan va orasidagi masofa umumiy holda bir xil bo’lmagan atomlar joylashuvi. kristall panjara - elementar katakchani fazoda tartib bilan joylashtirilsa, kristall panjara hosil bo’ladi. nuqtaviy nuqsonlar - elementar yacheykaning bir tugunida atom bo’lmay qolmasligi yoki o’zga qo’shimchalar atomi elementar yacheyka atomlari orasiga joylashishi. chiziqli nuqsonlar - o’lchamlari faqat ikki yo’nalishdagina kichik bo’lgan nuqsonlar. sirt (yuza) nuqsonlar …

2 / 1

tga o’tishi. kristallanish – metallarning atomlari tartibsiz xarakatdagi suyuq xolatdan atomlari tartibli joylashgan qattiq xolatga o’tish jarayoni. muvozanat temperaturasidagi kristallanish – jism sovutilganda (yoki isitilganda) shunday bir holatni kuzatish mumkin, uning qattiq holatidagi termodinamik potensiali suyuq holatidagi potensialiga teng bo’lib qoladigan temperatura. fluktuatsiya - atomlarni to’planib qolishi xodisasi. modifikator - qo’shilgan qo’shimcha elementlar. polimorfizm - kristall panjaralarning o’zgarishi. allotropiya - alos – boshqa, tropisi - burilish. allotropiya (yoki polimorfizm) – bir metallning xar xil sharoitda (bosim o’zgarmas bo’lsa, xar xil temperaturada) turlicha kristall panjara xosil qila olish xususiyati. alotropik shakl o’zgarishlari (yoki modifikatsiyalari) – bir metallning xar xil kristall turlari. ikkilamchi kristallanish (yoki kayta kristallanish) – qattiq xolatdagi metalda sodir bo’ladigan alotropik o’zgarishlar vaqtida kristall panjara shakli va turining o’zgarishi. deformatsiyalanish – kuch ta’siri ostida mstall jismlarning o’z formasini o’zgartirishi. sof kuchlanish – deformatsiya momentiga mos kelgan yuzaga nisbatan kuchlanish. shartli kuchlanish – deformatsiyadan oldingi yuzaga nisbatan kuchlanish. issiqlik (yoki …

3 / 1

ezilishi. plastik deformatsiya – tashqi kuch ta’siri ostida, urinma kuchlanish ma’lum miqdordan (oquvchanlik chsgarasidan) oshib ketishi natijasida ro’y beradi va tashqi ta’sir etayotgan kuch olinganda, metall shakli o’zining avvalgi holiga qaytib kelmaydi. naklyop – plastik deformatsiya darajasi ortib borgan sari deformatsiyaga qarshilik ko’rsatuvchi xarakteristikalar (nv va boshqalar) ortishi, plastik deformatsiyaga bo’lgan qobiliyat (δ) kamayishi holati. metallarning yemirilishi – metallarda darzlarning paydo bo’lishi dislokatsiyaning taraqqiy etishi natijasi. metallarning rekristallanishi – plastik deformatsnyalangan metallarni qayta qizdirishda ro’y beradigan jarayon. deformatsiya teksturasi – plastik deformatsnyalash jarayonida kuch yo’nalishiga qarab donachalar ma’lum tartibda joylashishi.

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "materialshunoslik"

1-mavzu bo’yicha glossariy materialshunoslik - texnika materiallarining tuzilishi va uning xossalari to’g’risidagi amaliy ilm. material - materiyaning bir qismi bo’lgan modda. makrostruktura - buyumning (jismning) butun xajmi bo’yicha bir xil emasligi. mikrostruktura - qattiq jismning o’lchami 10-8 sm tartibli joylashgan mayda zarrachalardan tashkil topganligi. likvatsiya - kimyoviy notekisliklar, ya’ni jism bir necha kimyoviy elementlardan tashkil topganda, unda elementlarning bir tekis joylashmasligi. fluktatsiya - fizik notekisliklar jismning xohlagan bo’lakchasining solishtirma og’irligi o’rtacha solishtirma og’irlikdan farq qilishi. elementar katakcha (yacheyka) - fazoda yasalgan eng kichik parallelopiped shaklidagi, bir elementar kristallda bir tekislikda yotmagan x, u o’qlariga joyl...

This file contains 1 page in DOCX format (19.9 KB). To download "materialshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: materialshunoslik DOCX 1 page Free download Telegram