o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitish

DOCX 7 pages 25.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.9 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-amaliy mashg‘ulot mavzu: o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi, vazifalari. o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi talabalarning o‘zbek tilidan egallagan bilim va ko‘nikmalarini mustahkamlash va yanada kengaytirish, tanlagan ixtisosligi doirasida davlat tilini puxta bilishlariga yordamlashish, nutqini kasbiy atamalar bilan boyitish, o‘zbek tilida yuqori darajada nutqiy savodxonlikni ta’minlashdir. fanning asosiy vazifasi kundalik mehnat faoliyati hamda turmushda zarur bo‘lgan nutqiy mavzularda o‘zbek tilida yuqori darajada nutqiy savodxonlikni ta’minlash, kundalik mehnat faoliyati hamda turmushda zarur bo‘lgan nutqiy mavzularda o‘zbek tilida mustaqil so‘zlay olish va yozish malakalarini takomillashtirish, ixtisoslikka oid turli nutq uslublarida matn tuza olish, uni o‘zgartira olish malakalarini shakllantirishdir. muayyan nutqiy mavzular doirasida zaruriy grammatik bilimlarni berish, ixtisoslik doirasida og‘zaki va yozma nutqni o‘stirish, o‘zbek tilidagi axborotni tushunish, unga tanqidiy, tahliliy munosabat bildirishni o‘rgatishdan iboratdir. amaliy mashg‘ulotga quyidagi mavzular kiradi: 1. o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi, vazifalari. 2. o‘zbek tilining ijtimoiy funksiyalarining kengayishi: jamiyatdagi o‘zgarishlar va til rivoji. 3. o‘zbek adabiy …

2 / 7

lashgan, qo‘llanishi muayyan soha bilan chegaralangan tushunchalarni ifodalaydigan nominativ birliklardir: gulkosa, shona (botanikada); to‘rtburchak, kvadrat (geometriyada); ega, kesim (tilshunoslikda), qofiya, turoq, vazn (adabiyotshunoslikda) kabi. terminlarning ifoda plani so‘zga (hujayra, to‘qima) yoki turіun birikmaga (o‘q ildiz, popuk ildiz) teng bo‘ladi. har ikki ko‘rinishda ham termin leksema deb hisoblanadi, bunda uning nominativ birlik ekanligi e’tiborga olinadi. terminlarning mazmun planida muayyan soha tushunchalari ifodalangan bo‘ladi: masalan, boshoq terminining mazmun planida «poya uchida o‘sadigan to‘pgul yoki to‘pmevaning bir xili» tushunchasi ifodalangan. shaklan so‘zga teng termin aslida leksemaning o‘zidir, chunki u ko‘pincha til sistemasida mavjud bo‘lgan yoki shu tilning so‘z yasalish modellari asosida shakllangan leksemaning terminlashishi natijasida yuzaga keladi, natijada terminning ifoda plani ham, mazmun plani ham leksema bazasiga tayanadi. qiyos qiling: tish (leksema: «odamning tishi», «hayvonlar tishi») - tish (termin: «odamning tishi», «hayvonlar tishi»). bunda so‘zning leksik ma’nosi termin tushunchasiga tengdir. demak, terminlarda ko‘pincha leksik ma’no bilan tushuncha o‘zaro teng bo‘ladi: gul-botanikada: «o‘simlikning urchish …

3 / 7

ri sifatida yuzaga kelgan, ammo hozirgi paytda bu terminlar ommalashib, barchaning nutqida qo‘llanadigan, barchaga tushunarli bo‘lgan so‘zlarga aylangan. bu hodisa tilshunoslikda determinlashish deyiladi. 1-topshiriq. matnni o‘qing. matnni so‘zlab bering. o‘zbek yozuvlari tarixi til ham, fikr ham hayotning ongimizdagi ko‘rinishi va nutq yordamida boshqalarga ma’lum qilinuvchi voqelikdir. tilni xalq yaratadi, shuning uchun, u umumxalq bahosi va xususiyatiga ega bo‘ladi, nutq esa ayrim shaxsga oid bo‘ladi. har kim o‘z qobiliyati, so‘z boyligi, savodi hamda nutq a’zolariga qarab gap tuzadi. til - aloqa quroli,u vosita. nutq esa shu aloqa jarayonini amalga oshirishga xizmat qiladi. tilning umri uni yaratgan xalqning o‘zidek uzoq bo‘ladi. nutqning umri esa qisqa. og‘izdan so‘z yoki gap chiqdimi - uni qaytarib bo‘lmaydi. shuning uchun, nutq oldiga nihoyatda ulug‘ bir talab qo‘yiladi: o‘ynab gapirsang ham, o‘ylab gapir. navoiy aytganidek: «so‘zingni buyuk qilsang, o‘zingga buyuklik keltirasan».tana, ta’m-maza, ko‘rish, eshitish kabi sezgi a’zolari orqali olamni bilish barcha jonzotlarga xos xususiyatdir. tilning xizmat doirasi …

4 / 7

aniq talaffuz qilish (hol-xol, yod-yot, sof-sop, sher-she`r va b.), gapda so‘zlarni tartib bilan joylash kabilar vositasida fikrning tushunarli bo‘lishiga erishamiz. g‘o‘za va paxta o‘zaro juda yaqin tushunchani bildiradi, shunga qaramay, «g‘o‘za terildi», «paxta gulladi» deyish xatodir. aniqlik, to‘g‘rilik, ravonlik, soddalik, tozalik, joziba (ta’sirli so‘zlash) kuchi har qanday nutqning eng muhim belgilaridir. qo‘shimchalardan to‘g‘ri foydalanish (gishtin polli, zamonaviy bino; dadam va opam keldi...); so‘zlarni to‘g‘ri bog‘lash (qaror yozildi - qarorni emas),takror va keraksiz ifodadan qochish (turgan joyida turib qoldi), qo‘shma gapni me’yori bilan tuzish, chet so‘zlarni zo‘rma-zo‘raki - ehtiyojsiz ishlatish nutqni g‘aliz, mantiqsiz qiladi. til va nutq umumiylik - xususiylik, imkoniyat - voqelik, mohiyat-hodisa qarama-qarshiligini o‘zida namoyon etib, bir-biriga zidlanadi, bunday zidlanish har bir til sathlariga xos birliklarning nomlanishida ham o‘z ifodasini topadi. til aloqa-munosabat vositalaridan biridir. yozuv juda qadimiydir va vaqt jihatidan chegaralanmagan. zero, xorazmiy, ibn sino va navoiyning asarlari yozuvda aks etgani uchun ham shu kungacha saqlangan. o‘zbek xalqi …

5 / 7

y osiyoning turli joylarida ikki xil turk yozuvi yodgorliklari topildi. bu yozuv yodgorliklari, keyin aniqlanishicha, qadimgi turk va qadimgi uyg‘ur yozuv yodgorliklari bo‘lib chiqdi. bu yozuvlarning ahamiyati juda kattadir. turk xalqlarining tarixi uchun ham, turk tillari tarixi uchun ham bu yodgorliklar g‘oyat qimmatlidir. shu bilan birga bu yozuvlarning etnografik ahamiyati ham bor. qadim zamonlarda turk xoqonlarining qabriga o‘lgan kishining tarjimai holi, qilgan ishlari, olib borgan urushlarini aks ettiruvchi bitik toshlar qo‘yar ekanlar. shuningdek, bu yozuvlar qadimgi turk davlatining qurilishi, ijtimoiy tuzumi haqida ham ancha yaxshi tasavvur beradi. qadimgi turk yozuvi yodgorliklari dastlab o‘rxun va enasoy (shimoliy mo‘g‘uliston) daryolari bo‘ylarida topilganligi uchun ularni o‘rxun-enasoy yozuvlari deb atadilar. keyinchalik bu yozuvlar g‘arbiyyevropa run yozuvlariga o‘xshash bo‘lganligi uchun ularni runik yozuvlar nomi bilan ham yurgizdilar. xix asr oxirlarida, runik yozuvlardan tashqari, sharqiy turkistonda uyg‘ur yozuvi yodgorliklari ham topilgan, keyinroq uyg‘ur yozuvi yodgorliklari ham markaziy osiyo territoriyasida topildi. x-xv asrlarda yaratilgan bu yodgorliklarning ko‘pchiligi …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitish"

1-amaliy mashg‘ulot mavzu: o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi, vazifalari. o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi talabalarning o‘zbek tilidan egallagan bilim va ko‘nikmalarini mustahkamlash va yanada kengaytirish, tanlagan ixtisosligi doirasida davlat tilini puxta bilishlariga yordamlashish, nutqini kasbiy atamalar bilan boyitish, o‘zbek tilida yuqori darajada nutqiy savodxonlikni ta’minlashdir. fanning asosiy vazifasi kundalik mehnat faoliyati hamda turmushda zarur bo‘lgan nutqiy mavzularda o‘zbek tilida yuqori darajada nutqiy savodxonlikni ta’minlash, kundalik mehnat faoliyati hamda turmushda zarur bo‘lgan nutqiy mavzularda o‘zbek tilida mustaqil so‘zlay olish va yozish malakalarini takomillashtirish, ixtisoslikka oid turli nutq uslublarida matn tuza ol...

This file contains 7 pages in DOCX format (25.9 KB). To download "o‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitish", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilini sohaga yo‘naltiri… DOCX 7 pages Free download Telegram