ruhiy rivojlanishi susaygan bolalar va differentsial diagnostika masalalari

PDF 6 pages 156.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 156.3 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

ruhiy rivojlanishi susaygan bolalar va differentsial diagnostika masalalari aqli zaiflik alomatlari ko'rinmasa ham, maktab dasturini o'zlashtira olmaydigan bolalarni ѐrdamchi maktabga o'tkazib yuborish hollari uchrab turadi. o'zlashtirishi ѐmon, bo'shang (passiv), o'qish, ѐzish, hisoblash kabi malakalarni o'zlashtirishga hafsalasi kamroq bo'lishga qaramay, ularda aqli zaiflik alomatlari bo'lmaydi. bunday bolalar ѐshi kattalasha borib va ulg'aya boshlagan sari ruhiy faoliyati ham rivojlanadi va tez kunlarda o'z tengdoshlariga etib oladi. ko'p hollarda bunday bolalar o'z imkoniyatlarini etarlicha namoѐn qila olmasligi dars jaraѐnida bilinadi. oiladagi ijtimoiy omillar katta ta'sir ko'rsatadi ya'ni oiladagi notinchlik, ota-onaning ajralishi, qarovsiz qolib ketish bola ruhiyatiga salbiy ta'sir etadi. hozirgi kunda ham sust ѐki zaif ruhiy rivoj topgan bolalarni haqiqiy aqli zaif bolalardan farq qila olish muhim . ko'pgina maktablarda davomati qoniqarsiz bo'lgan bolalarni aqli zaifga chiqarib, ѐrdamchi maktablarga o'tkazib yuborish hollari uchrab turadi. bunday masalalarni malakali shifokorlar va pedagoglar ѐrdami bilangina to'g'ri xal qilish lozim. o'zlashtira olmaslik va aqlizaiflik. albatta, ilm asoslarini …

2 / 6

i ko'cha ―tarbiyasini‖ olaboshlaydi. natijada o'zi beparvolik, ma'sulyatsizlik, dangasalik kabi sifatlarni o'zlashtira boshlaydi. asta sekin darsga qatnashishga, maktabga borishga ham beparvo bo'lib qoladi, ko'p darslarga kelmay qoladi. natijada darslarni o'zlashtirish og'irlashadi. davomat sustligini boshqa sabablari ham bor. masalan, yashash joylarini tez-tez o'zgarib turishi. bunday ko'chib o'tishlarda, so'zsiz, bola ko'p darslarga qatnasha olmaydi, o'qituvchilari ham o'zgargan. shu davrda o'zlashtira olmagan darslar asorati (o'sha mavzularni bilmasligi) bir umrga ham qolishi mumkin. ana shu sabablarga ko'ra o'zlashtirish qoniqarsiz bo'lgan bolalarni aqli zaiflik deyish mumkinmi? albatta, yo'q! bu holatlar, bolalar tarbiyasidagi ijtimoiy va pedogogik kamchiliklar hisoblanadi. o'zlashtirishi qoniqarsiz bo'lgan bolalar orasida shundaylari ham bo'ladiki, ular fanni ѐki san'atni ma'lum sohalariga ishtiѐq bilan qiziqib (masalan, radio, foto, televizor, rasm, ganch, elektronika va x.k.) o'sha sohada qobiliyatli faoliyat ko'rsatadilar. bular orasida umumiy intizomga bo'ysunmaydigan, o'quvchilar bilan chiqisha olmaydiganlari ham bo'ladi. umumiy dasturini qoniqarsiz o'zlashtirgani va hulqi pastligi bois uning qobiliyat va mahorat bilan qilgan ijodiy ishlari …

3 / 6

lanishidan (tserebroasteniya) ham bo'lishi mumkin. oilada notinchlik, janjalkashlik, to's-to'palon bo'lib turadigan bolalarda ham shu holat yuzaga kelishi mumkin. asab sistemasining quvvatsizlanishidan ham vaqtinchalik ruhiy faollik susayadi, ayniqsa eshitish ѐki nutq qobiliyati nuqsonli bo'lgan bolalarda bu ko'proq uchraydi. tez charchab qolish, biron bir faoliyat bilan band bo'lganda tinka–madori qurishi ana shu holatga xosdir. astenik bolalar tez jahli chiqadigan va ta'surotli bo'ladilar. g.e.suxarѐva ma'lumotiga ko'ra, ularning o'zlashtirishi aql-idroki darajasiga nisbatan pastroq. ko'pchilik bolalar sezgir, ko'ngilchang bo'lib, o'qituvchilar ѐki ota-onasini tanbehidan tez hafa bo'lib qoladi. xotirasi pasayib, fikrlash ham sekinlashadi. injiqlik, harxasha qilishlik, yig'loqilik, tez xafa bo'lish (o'pkalash) kabi xislatlar astenik holatning har turli ko'rinishida uchrashi mumkin. lekin, ko'p hollarda o'zini tutaolishi, vaziyatga to'g'ri baxo berishi ma'lum darajada kasallikni kelib chiqish darajasiga ham bog'liq. masalan, markaziy asab sistemasi jarohatlangan bolalarda kuchli hayajonlanish, affekt holiga tushish, xotirani bir muncha pasayishi kabi holatlar uchraydi. ba'zida o'zlashtirishga bo'lgan qobiliyati pasayishi mumkin va ko'pincha boshi og'rishdan nolib …

4 / 6

lar esa bu kamchiliklarn (qulog'i og'irlikni) berkitadilar. o'qituvchidan doim tanbeh olishi, sinfdoshlarining kalakasi, ba'zi hollarda laqab orttirishi kabi kamsitilishi qulog'i og'ir bolalarda maktabga nisbatan ishtiѐqini yo'qotadi. ayni shu davrda bolalarning xarakteri keskin o'zgara boshlaydi va ko'pchilikdan ajralib, o'zi bilan o'zi ovora bo'lib qoladi. maktabga borgisi kelmaydi. albatta, bunday holatni oldini olish mumkin va hatto lozim ham. maktabga qabul qilinaѐtgandaѐq qulog'i og'ir ekanligini hisobga olib birinchi partaga o'tkazish, o'nga balandroq ovozda muomala qilish, sinfdoshlariga esa, qulog'i og'ir bolalar bilan qanday muomala qilish zarurligini tushuntirish pedagoglar zimmasiga yuklatilishi lozim. muammo bu usulda xal bo'lishi pedagoglarni xurmatini yanada oshiradi. astenik holatning zo'rayishi ko'p hollarda maktabga nutqi buziq bolalar qabul qilinganda yuzaga keladi (ayniqsa duduq bolalarda). pedagoglar bunday bolalarni darhol logopedga murojat etishlari lozim. jismoniy-ruhiy infantalizm jismoniy-ruhiy infantalizm har turli infektsiya, intoksikatsiyalarni ѐsh organizmga patologik ta'siri tufayli g'ayri tabiiy (anomal) rivojlanishidir. bu kasallikka uchragan bolalar jismoniy rivoji o'z tengdoshlariga nisbatan nacha sust bo'ladi. odatda …

5 / 6

sixik rivojidagina bilinadi. bu kasallikni rivojlanish dinamikasi ham har turlidir. m.s.pevzner, i.a.yurxova, m.g.reydiboymlar psixik infantalizmga uchragan bolalarni ikki guruhga ajratadilar, ya'ni ruhiy rivoji sust bolalarni tezda davolab tuzatish mumkin bo'ladigan guruhi va ruhiy rivoji murakkab bo'lgan bolalar guruhi. uyg'unsiz rivojlanish (ba'zi bir malakalarni eplay olmaslik). maktab o'quvchilari orasida ѐzish-chizishni, kitob o'qishni ѐki hisoblashni eplay olmaydiganlari ham uchrab turadi (vaholanki ularni aql-idroki to'la-to'kis bo'lishiga qaramay). bunday bolalar qobiliyatini maktab metodtkasi bilan bartaraf etib bo'lmaydi. albatta, bunday holatlarni o'qishga tirishqoqligi yo'qligidan o'zlashtira ololmaѐtgan bolalar bilan adashtirish mumkin emas. kasallikni paydo bo'lish sabablari har turli bo'lishi mumkin. markaziy nerv sistemasining organik buzilishi natijasida, bosh miya po'stlog'ining qaysi bir sohada lokal buzilishdan, ilgariroq nutq buzilishi bo'lganligidan, xuddi shunday nuqsonlar oila a'zolarida ѐki irsiy bo'lishi ehtimoli ham bor. lokal buzilishlar fuktsional sistemalarni ma'lum bir idrok bilan bajariladigan jaraѐnlarigina zaifligidan dalolatdir. bunday nuqsonlar pedagogikada ma'lum bo'lgan maxsus ta'lim vositalari bilan bartaraf etiladi. ammo umumiy maktablarda bunday …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ruhiy rivojlanishi susaygan bolalar va differentsial diagnostika masalalari"

ruhiy rivojlanishi susaygan bolalar va differentsial diagnostika masalalari aqli zaiflik alomatlari ko'rinmasa ham, maktab dasturini o'zlashtira olmaydigan bolalarni ѐrdamchi maktabga o'tkazib yuborish hollari uchrab turadi. o'zlashtirishi ѐmon, bo'shang (passiv), o'qish, ѐzish, hisoblash kabi malakalarni o'zlashtirishga hafsalasi kamroq bo'lishga qaramay, ularda aqli zaiflik alomatlari bo'lmaydi. bunday bolalar ѐshi kattalasha borib va ulg'aya boshlagan sari ruhiy faoliyati ham rivojlanadi va tez kunlarda o'z tengdoshlariga etib oladi. ko'p hollarda bunday bolalar o'z imkoniyatlarini etarlicha namoѐn qila olmasligi dars jaraѐnida bilinadi. oiladagi ijtimoiy omillar katta ta'sir ko'rsatadi ya'ni oiladagi notinchlik, ota-onaning ajralishi, qarovsiz qolib ketish bola ruhiyatiga salbiy ta'sir...

This file contains 6 pages in PDF format (156.3 KB). To download "ruhiy rivojlanishi susaygan bolalar va differentsial diagnostika masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ruhiy rivojlanishi susaygan bol… PDF 6 pages Free download Telegram