elektromagnit induksiya hodisasi

PDF 15 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

15-ma’ruza: elektromagnit induktsiya hodisasi. reja: 1. induksiyali elektr yurituvchi kuch. 2. faradeyning elektromagnit induksiya qonuni. 3. lens qoidasi. 4. o‘zgaruvchan elektr tokining hosil bo‘lishi . 5. o‘zgaruvchan elektr tokining generatorlari. 6. uyurmali elektr maydoni . 7. o‘tkazgich induktivligi. 8. o‘zinduksiya va o‘zaroinduksiya hodisalari. 9. solenoid induktivligi. 10. magnit maydon energiyasi va uning zichligi. tayanch iboralar: elektromagnit induktsiyasi hodisasi. induktsiyali elektr yurituvchi kuch. faradeyning elektromagnit induktsiyasi qonuni. lents qoidasi.o’zgaruvchan elektr tokini xosil bo’lishi. o’zgaruvchan elektr toklarining generatorlari. uyurmali elektr maydoni. o’tkazgich induktivligi  o’zinduktsiya va o’zaroinduktsiya xodisalari. faradeyning elektromagnit induksiya hodisasi.lens qonuni elektromagnit induksiya hodisasi hozirgi zamon fizikasi va texnikasining eng muhim hodisalaridan biri bo‗lib, u faradey tomonidan 1831 yilda ochilgan. faradey o‗tkazgan tajribalaridan birida temir halqa olib, unga ko‗p o‗ramlardan iborat bo‗lgan ikkita mis cho‗lg‗am o‗radi: 1 - cho‗lg‗am uchlariga tok manbai bilan k kalit ulangan bo‗lib, ikkinchisiga galvanometr ulangan (15.1-rasm). birinchi cho‗lg‗amda kalit ulanib, tok hosil bo‗lganda, ikkinchi cho‗lg‗amda …

2 / 15

.1) ifoda faradey-maksvell qonuni deb ataladi. yopiq zanjirni kesib o‗tuvchi magnit induksiyasi oqimining o‗zgarishini, shu zanjir atrofidagi magnit maydonini o‗zgartirish yoki yopiq o‗tkazgichni vaqt bo‗yicha o‗zgarmas magnit maydonida siljitish hisobiga hosil qilish mumkin. faradey bu hodisalar ustida tajribalar o’tkazdi. birinchi holda, elektr va magnit maydonlarining, maksvell kashf etgan o‗zaro ta‘sirga asosan, ya‘ni magnit maydonining istalgancha o‗zgarishi, elektr maydonining hosil bo‗lishiga olib keladi va aksincha. ikkinchi holda esa, o‗tkazgichdagi erkin elektronlar harakatga kelib induksiyaviy elektr tokini hosil qiladi. elektromagnit induksiya qonunini energiyaning saqlanish qonuniga asoslanib keltirib chiqarish mumkin. uzunlikdagi o‗tkazgich qisqa vaqt ichida, magnit maydon ta‘sirida, db kichik masofaga siljigan bo‗lsin. bu holda tok manbai bajargan ish , (15.2) ga teng bo‗ladi. boshqa tarafdan, sarflangan energiya ikki qismdan iborat bo‗ladi. a) djoul-lents qonuniga asosan o‗zkazgichda issiqlik ajralishiga , (15.3) va b) magnit maydonida kuch ta‘sirida o‗tkazgichni siljitishda bajarilgan ishdan iborat bo‗ladi. , (15.4) bu yerda r - zanjir qarshiligi. energiyaning saqlanish …

3 / 15

i vujudga keltiruvchi magnit oqimining o‗zgarishiga qarshilik qiladi. 1-misol. o‗tkazgichdan yasalgan halqaga magnitning shimoliy qutbini yaqinlashtirsak (15.2-rasm),  didtridti 2 dt d ri   rr dt d i u        dt d u           0 dt d         0 dt d 15.2- rasm. doimiy magnitning halqali o‘tkazgichda induksiyaviy tokni hosil qilishi. halqada i induksiyaviy tok hosil bo‗ladi, uning magnit maydoni magnitning shimoliy qutbini itarishga harakat qiladi, ya‘ni uni yana yaqinlashishiga to‗sqinlik qiladi. natijada, bu induksiyaviy tokning magnit kuch chiziqlari halqada o‗ngdan chapga tomon yo‗nalgan bo‗ladi, ya‘ni biz tarafda pastdan yuqoriga qarab yo‗nalgandir. 2-misol. uzunlikdagi o‗tkazgich, uning uzunligiga perpendikulyar yo‗nalishda  tezlik bilan harakatlansin (15.3 - rasm). b induksiyali magnit maydon harakat yo‗nalishi o‗tkazgich uzunligiga perpendikulyar bo‗lsin. o‗tkazgichdagi ye zaryadli erkin elektronlarning har biri o‗tkazgich bilan  tezlikda …

4 / 15

i, zanjirda induksiyaviy eyuk ni hosil qiladi: , (15.11) bu yerda = nf - oqim tutilishideb ataladi. kuch chiziqlariga perpendikulyar bo‗lgan o‗q atrofida, v induksiyali bir jinsli magnit maydonida  doimiy burchak tezlik bilan aylanayotgan, har bir s yuzaga ega bo‗lgan n o‗ramlardan iborat ramkaning elektromagnit induksiyasini ko‗rib chiqamiz (15.5 - rasm). 15.5- rasm. v induksiyali magnit maydonida aylanayotgan n o‘ramli ramka. dt d dt d nu      boshlang‗ich momentda (t=0), ramka tekisligi v yo‗nalishga perpendikulyar bo‗lsin. bu ramkani kesib o‗tuvchi magnit oqimi dan iborat. t momentda esa, u (15.12) ga teng bo‗ladi. chulg’amni bursak, chulg’amdan o’tuvchi magnit oqimi kamayadi. ramkada magnit oqimining tutilishi (15.13) ga teng. induksiyaviy eyuk esa, quyidagiga teng bo‗ladi: (15.14) zanjir qarshiligi r bo‗lsa, ramkadagi induksiyaviy tok , (15.15) ga teng bo‗ladi. bu yerda, o va io – induksiyaviy eyuk va tokning maksimal qiymatlaridir. (15.15) - ifoda bo‗yicha o‗zgaruvchi tok, sinusoidal o‘zgaruvchan …

5 / 15

ular yopiq chiziqlardan iborat bo‗ladi. o‘tkazgichning induktivligi elektr toki oqayotgan har bir o‗tkazgich o‗zining xususiy magnit maydoni ta‘sirida bo‗ladi. tok hosil qilgan magnit oqimi yoki oqim tutilishi, barcha sharoitlarda tok kuchiga proportsionaldir: = li, (15.18) bu yerda l - proportsionallik koeffitsienti - o‘tkazgichning induktivligi deb ataladi. o‗tkazgichning induktivligi uning shakli, o‗lchami va magnit singdiruvchanlikka bog‗liqdir. o‗tkazgichda magnit maydonining o‗zgarishi unda induksiya elektr yurituvchi kuchini qo‗zg‗atadi va u o‘zinduksiya eyuk deb ataladi. (15.18) – ifodadan ko‗rinib turibdiki, o‗zinduksiya eyuk ni vujudga kelishi o‗tkazgichda tok kuchining yoki o‗tkazgich induktivligining o‗zgarishi hisobiga sodir bo‗ladi. bu o‗zgarishlarda, konturda hosil bo‗ladigan o‗zinduksiya eyuk  quyidagiga tengdir: , (15.19) agarda tok kuchi o‗zgarishida induktivlik o‗zgarmasdan qolsa (l = const, bu hol faqat moddada ferromagnit xususiyati yo‗qligida yuz berishi mumkin), u holda o‗zinduksiya eyuk quyidagiga teng bo‗ladi: , (15.20) induktivlik ifodasini quyidagicha magnit oqimni tok kuchiga nisbati orqali, agar cho’lg’am o’ramlardan iborat bo’lsa, ifodani soniga ko’paytiramiz. i …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"elektromagnit induksiya hodisasi" haqida

15-ma’ruza: elektromagnit induktsiya hodisasi. reja: 1. induksiyali elektr yurituvchi kuch. 2. faradeyning elektromagnit induksiya qonuni. 3. lens qoidasi. 4. o‘zgaruvchan elektr tokining hosil bo‘lishi . 5. o‘zgaruvchan elektr tokining generatorlari. 6. uyurmali elektr maydoni . 7. o‘tkazgich induktivligi. 8. o‘zinduksiya va o‘zaroinduksiya hodisalari. 9. solenoid induktivligi. 10. magnit maydon energiyasi va uning zichligi. tayanch iboralar: elektromagnit induktsiyasi hodisasi. induktsiyali elektr yurituvchi kuch. faradeyning elektromagnit induktsiyasi qonuni. lents qoidasi.o’zgaruvchan elektr tokini xosil bo’lishi. o’zgaruvchan elektr toklarining generatorlari. uyurmali elektr maydoni. o’tkazgich induktivligi  o’zinduktsiya va o’zaroinduktsiya xodisalari. faradeyning elektromagnit indu...

Bu fayl PDF formatida 15 sahifadan iborat (1,2 MB). "elektromagnit induksiya hodisasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: elektromagnit induksiya hodisasi PDF 15 sahifa Bepul yuklash Telegram