elektromagnit induksiya hodisasi

PDF 8 pages 503.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 503.4 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

18-bob.elektromagnit induksiya hodisasi. 18.1 elektromagnit induksiya hodisasi. elektr toki magnit maydonini hosil qilishini ko`rdik, endi bunga teskari bo’lgan effektni ,ya`ni magnit maydon ham elektr maydonini hosil qiladimi? degan savolga javob izlab ko’ramiz. energiyaning bir turdan ikkinchi turga o`tishi kabi elektr va magnit maydon ham bir-biriga aylanishi yoki birgalikda namoyon bo`lishi tajribalar asosida aniqlangan.elektr maydoni e va magnit maydoni b vektorlar o`zaro bog`langan. ingliz fizigi m. faradey 1831 yilda elektromagnit induksiya hodisasini kashf etdi. bu esa elektrodinamikaning asosiy qonunlaridan biri bo`lib qoldi. agar biror berk kontur olinsa va u o`rab olgan sirt orqali o`tayotgan magnit induksiya oqimi biror yo`l bilan o`zgartirilsa bu konturda elektr toki paydo bo`ladi.bu hodisa elektromagnit induksiya hodisasi deyiladi. hosil bo`lgan tok esa induksion tok deb ataladi. elektromagnit induksiya hodisasi-kontur yuzasi bilan chegaralangan yuzani magnit oqimi kesib o’tganda konturda tok paydo bo’lishidir. demak konturda induksion tok paydo bo`lar ekan shu konturda elektr yurituvchi kuch e.yu. k ( i …

2 / 8

arakatga keltirilsa ham, xuddi shunday effekt kuzatiladi(18.1.1-rasm). 2.ikkinchi usulda konturni qo`zg`atmasdan, g`altakdagi tok kuchini reostat yordamida o`zgartirish yo`li bilan magnit maydoni o`zgartiriladi va induksion tok hosil qilinadi(18.1.2-rasm). lens qoidasi. induksion tokning yo`nalishi lens qoidasi yordamida aniqlanadi. lens qoidasi quyidagicha ta`riflanadi: induksion tok shunday yo`nalgan bo`ladiki, uning xususiy magnit oqimi bu tokni vujudga keltirayotgan induksiyalovchi magnit oqimning o`zgarishiga to`sqinlik qiladi. shunday qilib berk konturda hosil bo`layotgan induksion tok, shunday yo`nalganki induksiyalovchi magnit oqim ko`payayotganda induksion tokning magnit oqimi uni kamaytirishga va aksincha, induksiyalovchi magnit oqim kamayayotgan bo`lsa, uni ko`paytirishga intiladi. shunday qilib, biror berk konturda induksion tokning paydo bo`lishi shu konturda induksiya elektr yurituvchi kuchining hosil bo`lishiga olib keladi. endi shu 18.1.1-rasm 18.1.2-rasm i qanday vujudga kelishini qarab chiqaylik. elektromagnit induksiya hodisasi sodir bo`layotganda energiya bir turdan boshqa turga aylanadi. masalan magnit o`zagini berk kontur ichida mexanik harakatga keltirsak mexanik energiya induksion tokning elektr energiyasiga va konturning deformatsiyalangan qismlarining issiqlik energiyasiga …

3 / 8

yoriy shakldagi kontur e. yu. k i bo`lgan manbaga ulangan bo`lsa,shu manbaning dt vaqt ichida bajargan to`liq ishi idtda (18.1.2) bo`ladi. bu ishning bir qismi shu konturdan issiqlik sifatida ajralib chiqadi ya`ni: rdt i dq da 2 1  (18.1.3) qolgan qismi esa magnit maydonidagi tokli konturni bir vaziyatdan ikkinchi vaziyatga ko`chirish uchun sarflanadi: idф da 2  (18.1.4) energiyaning saqlanish qonuniga asosan to`liq ish quyidagicha bo`ladi: 21 dadada  yoki idфrdtiidt  2 (18.1.5) shu tenglamaning ikkala tomonini idt ga bo`lsak : dt dф ir  (18.1.6) hosil bo’ladi bundan i ni topib quyidagi ifodani hosil qilamiz: r dtdф i /   (18.1.7) magnit maydonidagi konturda magnit oqimining o`zgarishi konturni bir vaziyatdan ikkinchi vaziyatga o`tishiga sabab bo`layotgan bo`lsa, bu konturda qo`shimcha e. yu. k. vujudga kelar ekan. bu induksiya elektr yurituvchi kuchi deb aytiladi: dt dф i  (18.1.8) ushbu ifoda elektromagnit induksiya hodisasini ifodalovchi qonun yoki faradey …

4 / 8

itning magnit singdiruvchanligiga bog’liq bo’ladi. shu ma'noda, g’altakning induktivligi- yakkalangan o’tkazgichning elektr sig’imining analogidir.induktivlik birligi qilib xalqaro tizimda genri(gn) qabul qilingan. o’zinduksiya elektr yurituvchi kuchining qiymatini topish uchun faradey – maksvell ifodasidan ifodasidan vaqt bo’yicha hosila olish kerak. dt di l dt dф zindo ' 18.2.3 demak ,indukivligi bir genri bo’lgan konturdan o’tayotgan tok kuchi bir sekundda bir amperga o’zgarsa,konturdan bir volt o’zinduksiya elektr yurituvchi kuchi vujudga keladi. ikkita qo`shni kontur va ulardan bittasidan o`tayotgan tok kuchi o`zgartirilsa ikkinchi qo`shni konturda induksiya e. yu. k vujudga keladi. bu hodisa o`zaro induksiya hodisasi deyiladi va u ham elektromagnit induksiya hodisasining bir xususiy holi bo`lib hisoblanadi. birinchi konturdan oqayotgan tok kuchining 1di ga o’zgarishi ikkinchi kontur yuzini kesib o’tayotgan magnit oqimini 12121 dil dф  18.2.4 ga o’zgartiradi.bu esa o’z navbatida ikkinchi konturda dt di l dt dф 1 21 21 2  18.2.5 induksiya elektr yurituvchi kuchini yuzaga keltiradi.xuddi shuningdek,ikkinchi konturdan …

5 / 8

ib chiqarish kerak. induktivligi l bo`lgan biror konturga tok ulansin. bu tokning qiymati 0 dan i gacha o`sib, li magnit oqimi hosil qilsin. tokning kichik di qiymatga o`zgarishidan magnit oqim ham kichik d qiymatga o`zgaradi, ya`ni: ldi dф  (18.3.1) ma`lumki, magnit oqimi d ga o`zgarsa tokli o`tkazgich  idda ish bajarar edi. agar (18.3.1) ni hisobga olsak tok kuchining magnit oqimini d ga o`zgartirish uchun bajargan ishi quyidagicha bo`ladi: 18.2.1-rasm lidida  (18.3.2) u holda magnit oqimi  ni hosil qilish uchun sarflangan ish quyidagicha bo`ladi:   2 2li lidia (18.3 3) bu yerda l -kontudagi induktivlik, i -tok kuchi.magnit maydon energiyasi kontur bilan bog’langan. 2 2li w  18.3.4 uzun g’altak ichidagi bir jinsli magnit maydon misolidan foydalanib, magnit maydon energiyasini atrofdagi sohada ushbu maydonni tavsiflovchi kattaliklar orqali ifodalaymiz. bizga ma’lumki g’altakning induktivligini s l n l 2 0 aniqlangan edi,bundan foydalanib,magnit maydon energiyasini l sin w …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektromagnit induksiya hodisasi"

18-bob.elektromagnit induksiya hodisasi. 18.1 elektromagnit induksiya hodisasi. elektr toki magnit maydonini hosil qilishini ko`rdik, endi bunga teskari bo’lgan effektni ,ya`ni magnit maydon ham elektr maydonini hosil qiladimi? degan savolga javob izlab ko’ramiz. energiyaning bir turdan ikkinchi turga o`tishi kabi elektr va magnit maydon ham bir-biriga aylanishi yoki birgalikda namoyon bo`lishi tajribalar asosida aniqlangan.elektr maydoni e va magnit maydoni b vektorlar o`zaro bog`langan. ingliz fizigi m. faradey 1831 yilda elektromagnit induksiya hodisasini kashf etdi. bu esa elektrodinamikaning asosiy qonunlaridan biri bo`lib qoldi. agar biror berk kontur olinsa va u o`rab olgan sirt orqali o`tayotgan magnit induksiya oqimi biror yo`l bilan o`zgartirilsa bu konturda elektr toki paydo bo`...

This file contains 8 pages in PDF format (503.4 KB). To download "elektromagnit induksiya hodisasi", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromagnit induksiya hodisasi PDF 8 pages Free download Telegram