ma'ruza №10 mutatsiyalar va kanserogenez.

PDF 15 pages 906.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 906.8 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

ma'ruza №10 mutatsiyalar va kantserogenez. ma'ruzani o'qitish texnologiyasi ma'ruzaning davomiyligi: 2 soat oqimlarda talabalar soni: 60dan -80gacha ma'ruzaning shakli mavzu bo'yicha vizuallashgan ma'ruza ma'ruza rejasi dnkning shikastlanishi, mutatsiyalar va reparatsiya. genetik o'zgaruvchanlik mexanizmlari. oqsillar polimorfizmi. nasliy kasalliklar. dnktexnologiyalarini tibbiyotda qo'llanilishi. apoptoz. molekulyar mutatsiyalar: almashtirish, deletsiya, nukleotidlar kiritish. o'smalarni keltirib chiqaruvchi fizik, kimyoviy va biologik omillar. o'sma xujayralarning o'ziga xos xususiyatlari. o'smalarning onkogenlari, protoonkogenlari va supressor genlari. neoplastik transformatsiya mexanizmlari. kantserogenezning ko'p bosqichli nazariyasi. invaziya va metastazlanish. o'sma kasalliklari tashhisi va davolashining asosiy tamoillari. 1. ma'ruzaning maksadi: talabalarda dnkning shikastlanishi, mutatsiyalar va reparatsiya,genetik o'zgaruvchanlik mexanizmlari to'g'risida ma'lumotni shakllantirish pedagogik vazifalar: dnkning shikastlanishi, mutatsiyalar va reparatsiya. genetik o'zgaruvchanlik mexanizmlari axamiyatini bo'lajak umumamaliyot shifokoriga yoritish; oqsillar polimorfizmi,nasliy kasalliklar, dnktexnologiyalarini tibbiyotda qo'llanilishi to'g'risida ma'lumot berish. apoptoz,molekulyar mutatsiyalar: almashtirish, deletsiya, nukleotidlar kiritish,o'smalarni keltirib chiqaruvchi fizik, kimyoviy va biologik omillar,o'sma xujayralarning o'ziga xos xususiyatlari to'g'risida ma'lumot berish.. neoplastik transformatsiya mexanizmlarini tushuntirish. kantserogenezning ko'p bosqichli nazariyasi,invaziya va …

2 / 15

hisi va davolashining asosiy tamoillari to'g'risida ma'lumot berish. o'rgatuvchi uslub ma'ruza, namoish o'quv faoliyatini tashkil qilish shakli frontal o'rgatuvi manba ma'ruza matnlari, kompyuter, vizual materiallar. urgatish manbalari maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan guruxli shaklda ishlashga mo'ljallangan xonalar usul va manbaning qayta bog'likligi blits-surov, yo'naltirilgan savollar. “mutatsiyalar va kantserogenez” mavzusi bo'yicha ma'ruza mashg'ulotining texnologik xaritasi ish bosqichlari va vaqti faoliyat ta'lim beruvchi ta'lim oluvchilar 1-bosqich. o'quv mashg'uloti ga kirish (5 daq) 1.1. mavzuning nomi, maqsadi va kutilayotgan natijalarni etkazadi. 1.2. mavzu bo'yicha asosiy tushunchalar to'g'risida tushuncha beradi. 1.3. mashg'ulot rejasi bilan tanishtiradi. 1.4. adabiyotlar ro'yxatini beradi (ilova №1) tinglaydilar va yozib oladilar. aniqlashtira-dilar, savollar beradilar 2-bosqich. asosiy qism (70 daqiqa) 2.1. slaydlarni power point tartibida namoyish qilish (ilova №2) va sharhlash bilan mavzu bo'yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi. jalb qilinuvchi savollar beradi. (ilova №3) mavzuning har bir qismi bo'yicha xulosa qiladi; eng asosiylariga e'tibor qaratadi va berilayotgan ma'lumotlarni daftarga qayd …

3 / 15

anadi. tashqi va ichki omillar ta'sirida kuzatiladigan nuksonlarni yo'qotish matritsa asosida sintezining yana bi ko'rinishi bo'lib – reparatsiya deb nomlanadi. bu replikatsiyaning cheklangan ko'rinishi bo'lib shikastlanmagan dnk zanjirining qismi asosida nuqsonlarni yo'qotadi va birlamchi qurilishni tiklaydi. rnk-tutuvchi viruslarni eukariot organizmlarning hujayralarida ko'payishida yangi dnk molekulalarini sintezlash jarayonida matritsa bo'lib virusning rnk xizmat qiladi. bu teskari transkriptsiya deb nomlanadi. olimlarning fikricha qaytar transkriptsiya nafaqat o'sma hujayralarni kelib chiqishida, balki hujayralarning fiziologik rivojlanishida va differentsirovkasida xam kuzatilishi mumkin. genetik informatsiyaning barcha o'tkazish usullari matritsa mexanizmiga asoslangan, demak matritsa albatta bo'lishi kerak. replikatsiyada matritsa bo'lib dnk bitta zanjiri (viruslarda rnk), transkriptsiyada — dnk ma'lum bir qismi (to'g'ri transkriptsiya) yoki rnk (teskari transkriptsiya), translyatsiyada – mrnk, yani matritsa bo'lib albatta faqat nuklein kislota xizmat qilishi mumkin. matritsa yaqori aniqlik va tejamkorlik asosida hujayradagi genetik informatsiyani yaratishi mumkin. matritsadagi ahborotlarni yuqori aniqlikda ko'chirilishi nukleotidlardagi azot asoslarining komplementarlik qoidasi asosida kechadi, bunda a ni t bilan …

4 / 15

aniqlanadi. ikkinchi bosqichda nokomplementar nukleotidlar yoki asoslar qirkib olinadi, uchunchi va to'rtincha bosqichlarda nuqsonlarni komplementarlik asosida tiklanadi. ammo nuqsonlarning turiga qarab reparatsiya bosqichlari va fermentlari o'zgarib turadi.dnk ikkala zanjirlarida baravariga nuksonlarni paydo bo'lishi kamdan-kam uchraydi. jinsiy xujayralarda bunday nuqsonlar tiklanmaydi, chunki jinsiy xujayralarda ularni tiklani uchun xromosomalar diploid bo'lishi kerak. dnk zanjirlarida komplementarlikning buzilishi spontan (ta'sirotsiz) bo'lishi mumkin, masalan nukleoditlarning dezaminlanishi, depurinizatsiya. dnk replikatsiyasining aniqlik darajasi o'ta yuqori, ammo 10 5 —10 6 nukleotid qoldiklari orasida 1 uchrashi mumkin va a—t, g—s nukleotidlar juftligida qix zanjirida matritsaga komplementar bo'lmagan nukleotidlar kelishi mumkin.reparatsiya jarayonida qatnashuvchi fermentlar nuqsonlarni -gatc- nukleotidlar ketma-ketligida aneninni metillangan xosilasini aniqlash vaqtida topadilar. qiz zanjirlar metillanmagan paytigacha nuqsonlarni aniqlash va tiklash mumkin. insonnning xar-bir xujayrasining dnk 1 sutkada tahminan 5000 purin asoslarini purin va dezoksiriboza orasidagi n-glikozid bog'ini uzilishi natijasida yo'qotadi. natijada dnk molekulasining bu qismida azot asoslari saqlamaydigan ap-saytlar (ap-site, yoki apurin sayti) xosil bo'ladi. bunday nuqsonlar …

5 / 15

nlanini tiklanmaydi va havfli xisoblanadi. bunda timin xosil bo'ladi va nuqson sifatida dnk-n-glikozilaza tomonidan aniqlanmaydi. turli mutagen ta'sirotlar (radiatsiya va kimyoviy omillar) dnk molekulasida nuqsonlarni paydo bo'lishiga sabab bo'ladi. ufo ta'sirida pirimidin asoslaridagi (timin va tsitozin)s5 va s6uglerod atomlari orasidagi qo'shbog'lar uziladi va dimerlar (timin dimerlari, tsitozin dimerlari, timin-tsitozin dimerlari) xosil bo'ladi. bunday dimerlar fotoliaza ta'sirida bartaraf etiladi. dnk molekulasidagi azot asoslar alkillanishi,oksidlanishi, qaytarilishi yoki formamid guruxlar bilan bog'lanishi mumkin. reparatsiya organizmning butun umri davomida genetik materialni nativ strukturasini tiklash uchun kerakdir. reparatsiya tizimining fermetlari faolligini susayishi dnk molekulasida nuqsonlarni to'planishiga olib keladi. insonning ko'pchilik nasliy kasalliklari reparatsiya jarayoni bosqichlari buzilishi natijasida kelib chiqadi.masalan, pigmentli kserodermiya uf-nurlariga sezuvchanlik, qizil dog'lar, bitmaydigan yaralar va o'smalarni terida paydo bo'lishiga olib keladi. trixotiodistrofiyada timin dimerlarini yo'qotilishini buzilishi dnk molekulasini nurlar ta'siriga sezuvchanlikni oshiradi, oltingugurtni oqsillarda etishmasligi xisobiga sochlarni to'kilishi, jismoniy va aqliy rivojlanishdan ortda qolish, teri va tishlarda nuqsonlar paydo bo'ladi. molekulyar genetika …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'ruza №10 mutatsiyalar va kanserogenez."

ma'ruza №10 mutatsiyalar va kantserogenez. ma'ruzani o'qitish texnologiyasi ma'ruzaning davomiyligi: 2 soat oqimlarda talabalar soni: 60dan -80gacha ma'ruzaning shakli mavzu bo'yicha vizuallashgan ma'ruza ma'ruza rejasi dnkning shikastlanishi, mutatsiyalar va reparatsiya. genetik o'zgaruvchanlik mexanizmlari. oqsillar polimorfizmi. nasliy kasalliklar. dnktexnologiyalarini tibbiyotda qo'llanilishi. apoptoz. molekulyar mutatsiyalar: almashtirish, deletsiya, nukleotidlar kiritish. o'smalarni keltirib chiqaruvchi fizik, kimyoviy va biologik omillar. o'sma xujayralarning o'ziga xos xususiyatlari. o'smalarning onkogenlari, protoonkogenlari va supressor genlari. neoplastik transformatsiya mexanizmlari. kantserogenezning ko'p bosqichli nazariyasi. invaziya va metastazlanish. o'sma kasalliklari tas...

This file contains 15 pages in PDF format (906.8 KB). To download "ma'ruza №10 mutatsiyalar va kanserogenez.", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'ruza №10 mutatsiyalar va kan… PDF 15 pages Free download Telegram